Tiệm cắt tóc đông. Bạn lấy số, ngồi xuống ghế chờ. Trước mặt bạn còn ba người. Người thợ cắt chậm rãi, tỉ mỉ. Bạn nhìn đồng hồ. Mới mười phút. Bạn nhìn ra đường. Xe chạy qua chạy lại. Bạn lại nhìn đồng hồ. Kim phút hình như không nhúc nhích.
Bạn có thấy quen không? Chờ cái gì cũng vậy. Chờ cắt tóc, chờ khám bệnh, chờ xe buýt, chờ người ta trả lời tin nhắn. Cái chờ nó làm mình bứt rứt. Ngồi không yên. Tay cứ bấm điện thoại. Chân cứ gõ nhịp. Trong đầu thì giục: nhanh lên, nhanh lên, tôi còn bao nhiêu việc.
Nhưng bạn có để ý không: càng giục, thời gian càng dài. Càng sốt ruột, người thợ cắt càng chậm. Không phải họ chậm thật. Mà là tâm mình vội, nên thấy mọi thứ đều chậm. Cái khó chịu không nằm ở ghế chờ. Nó nằm ở trong lòng mình.
Trong một bài giảng về thiền hơi thở, vị giảng sư nói một điều rất thật: hằng ngày chúng ta va chạm những chuyện sân, giận, buồn, phiền, không vừa lòng, thì lập tức hơi thở dồn dập. Nếu không biết kiểm soát hơi thở, lúc đó tim mình đang bị hại, não mình đang bị hại. Nghe thì nặng, nhưng đúng. Lúc bạn sốt ruột ngồi chờ, hơi thở của bạn ngắn lại, nông lại, ngực căng lên. Bạn không nhận ra, vì bạn đang bận nhìn đồng hồ.
Vậy thì ngồi chờ cắt tóc cũng là một buổi thiền, nếu bạn chịu ngồi chờ cho đàng hoàng. Thiền đâu phải chỉ ngồi trên bồ đoàn. Ngồi trên ghế nhựa ở tiệm cắt tóc mà tâm yên, đó cũng là thiền.
Bạn thử làm thế này lần tới. Ngồi xuống ghế chờ, đặt hai chân chạm đất. Đừng bấm điện thoại vội. Thở vào một hơi dài, biết mình đang thở vào. Thở ra một hơi dài, biết mình đang thở ra. Nghe tiếng tông đơ chạy rè rè. Nghe tiếng kéo cắt lách cách. Nghe mùi dầu gội, mùi tóc mới cắt. Tất cả những thứ đó đang diễn ra, ngay trước mắt bạn, ngay trong tai bạn. Bạn chỉ cần có mặt với chúng, thay vì có mặt với cái đồng hồ.
Có người sẽ hỏi: ngồi chờ mà cứ để ý hơi thở, có phải là rảnh quá không? Không. Đó là làm việc. Làm việc với chính tâm mình. Tâm mình quen chạy. Nó chạy về phía trước, lo chuyện sắp tới. Nó chạy về phía sau, tiếc chuyện đã qua. Ngồi chờ là dịp hiếm để tập cho nó đứng yên một chỗ. Ghế chờ là thầy dạy kiên nhẫn miễn phí. Mỗi lần chờ là một lần tập.
Bạn cũng có thể tập nhìn người khác trong lúc chờ. Người thợ cắt tóc đang làm việc rất chăm chú. Ông nghiêng đầu, nheo mắt, tỉa từng lọn tóc. Ông không vội. Ông làm xong đầu này mới tới đầu khác. Có gì đó rất thiền trong cách ông làm việc. Người khách ngồi trên ghế cũng vậy. Họ ngồi yên, nhắm mắt, để mặc người khác cắt tóc mình. Đó là tin tưởng, là buông xuống. Họ không kiểm soát được tóc mình sẽ ra sao, nhưng họ vẫn ngồi yên. Bạn có làm được vậy không?
Chờ đợi là một phần lớn của đời sống. Tính ra, mỗi ngày chúng ta chờ rất nhiều: chờ đèn đỏ, chờ thang máy, chờ nước sôi, chờ con tan học, chờ kết quả xét nghiệm. Nếu mỗi lần chờ mình đều bực, thì mỗi ngày mình bực bao nhiêu lần? Còn nếu mỗi lần chờ mình đều thở một hơi, thì mỗi ngày mình thiền bao nhiêu lần? Câu trả lời nằm ở cách mình ngồi xuống ghế chờ.
Lần tới, khi bạn ngồi chờ cắt tóc, đừng xem đó là thời gian chết. Đó là thời gian sống. Mười lăm phút ngồi yên, thở đều, nghe tiếng kéo, ngửi mùi dầu gội, nhìn phố qua cửa kính. Cắt tóc xong, đầu nhẹ. Mà lòng cũng nhẹ, vì mình đã không để mười lăm phút đó trôi qua trong bực dọc.
Ngồi chờ mà tâm yên, thì chờ ở đâu cũng yên. Đó là điều ghế chờ ở tiệm cắt tóc dạy mình, miễn phí, mỗi lần mình chịu ngồi xuống.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư