🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Thiền khi thèm ăn vặt lúc nửa đêm

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Mười một giờ đêm. Nhà đã tắt đèn. Bạn đánh răng, định đi ngủ. Đi ngang tủ lạnh, bạn dừng lại. Tay mở tủ. Ánh sáng trong tủ hắt ra. Gói snack nằm đó. Bịch bánh nằm đó. Hộp sữa chua nằm đó. Bạn không đói. Bạn vừa ăn tối cách đây ba tiếng. Nhưng tay bạn vẫn với lấy gói snack.

Bạn có thấy quen không? Thèm ăn vặt lúc nửa đêm không phải là đói. Đói thì bụng réo. Còn đây là miệng thèm, là tay thèm, là lòng thèm. Có cái gì đó bứt rứt trong người. Mệt cả ngày, giờ muốn thưởng cho mình một chút. Buồn một chút, muốn ăn một chút cho vui. Chán một chút, muốn ăn một chút cho đỡ chán. Gói snack trở thành chỗ dựa, mỗi đêm.

Trong bài giảng về thiền hơi thở, vị giảng sư nói một câu đáng nhớ: chúng ta đã học quá nhiều thứ khác mà quên mất bài học đầu tiên là hơi thở. Ngay lúc mới sinh ra, chúng ta phải học thở. Thở tức là sống. Nhưng lớn lên, chúng ta học đủ thứ: kiếm tiền, danh vọng, nhà cửa, cái của tôi. Chúng ta bồi dưỡng, tăng trưởng cảm giác những cái mình đang có. Cứ như vậy, chúng ta quên mất hơi thở và coi thường nó.

Ngài cũng nói: khi chúng ta nổi sân hay tham thì lập tức nó tiêu diệt cái não của ta. Tham ở đây không chỉ là tham tiền, tham quyền. Tham ăn vặt lúc nửa đêm cũng là tham. Một cái tham nhỏ, hiền lành, không hại ai. Nhưng nó vẫn là tham. Nó kéo mình đi. Mình không làm chủ được tay mình. Tay mở tủ lạnh trước khi đầu kịp nghĩ.

Vậy thì làm sao? Không phải là cấm mình ăn. Cấm thì càng thèm. Mà là dừng lại một nhịp, trước khi tay với lấy gói snack. Một nhịp thôi. Đứng trước tủ lạnh, thở vào một hơi dài. Thở ra một hơi dài. Rồi hỏi mình một câu thật lòng: mình đói hay mình thèm? Nếu đói thật, thì ăn. Ăn một chút, đàng hoàng, ngồi xuống mà ăn. Còn nếu chỉ là thèm, thì hỏi tiếp: mình đang mệt, đang buồn, hay đang chán? Cái thèm ăn thường chỉ là cái vỏ. Bên trong là một cảm xúc chưa được gọi tên.

Bạn thử uống một ly nước ấm trước. Uống chậm. Cảm nhận nước ấm đi xuống cổ họng, xuống bụng. Nhiều khi cơn thèm chỉ là khát, hoặc chỉ là thói quen. Tay quen mở tủ lạnh giờ này mỗi đêm, như cái máy. Một ly nước ấm, một hơi thở dài, có thể làm cái máy đó dừng lại.

Nếu vẫn thèm, thì ăn. Nhưng ăn khác đi. Thay vì vừa ăn vừa lướt điện thoại, hãy ngồi xuống, mở gói snack, ăn từng miếng một. Nhai chậm. Nếm cho rõ vị mặn, vị giòn. Ăn xong một miếng, đặt gói xuống, thở một hơi, rồi mới ăn miếng tiếp theo. Bạn sẽ thấy lạ: ăn như vậy, nửa gói đã thấy đủ. Ăn mà không biết mình đang ăn, cả gói cũng không thấy đủ.

Đừng trách mình vì thèm ăn vặt. Ai cũng thèm. Người tu cũng thèm. Thèm không phải là lỗi. Lỗi là khi mình để cơn thèm dẫn mình đi mà mình không hay biết. Thiền không dạy mình diệt hết thèm muốn. Thiền dạy mình thấy cơn thèm đang tới, chào nó một câu, rồi quyết định có đi theo nó hay không. Có hôm mình đi theo. Có hôm mình không. Cả hai đều được, miễn là mình biết mình đang làm gì.

Thiền sư Trí dạy: vất ngoài ngàn dặm niềm tham muốn. Nghe thì xa xôi, nhưng thực tập thì gần lắm: đứng trước tủ lạnh lúc mười một giờ đêm, thở một hơi, rồi mới mở tủ. Buông bỏ không phải là vứt gói snack đi. Buông bỏ là không để gói snack quyết định thay mình.

Đêm nay, nếu cơn thèm lại tới, bạn đừng vội mở tủ. Đứng đó một chút. Thở vào. Thở ra. Uống một ly nước ấm. Rồi hãy quyết định. Quyết định nào cũng được, miễn là quyết định của bạn, không phải của cơn thèm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 bài giảng về thiền Vipassana — Bài 1: Thiền hơi thở, tr.5-6 (quên mất bài học đầu tiên là hơi thở; khi nổi sân hay tham thì lập tức tiêu diệt cái não)
• Những lời dạy từ các thiền sư Việt Nam xưa — Thiền sư Trí, tr.24 (Vất ngoài ngàn dặm niềm tham muốn)
Bài liên quanThiền khi mở một lá thư cũThiền khi chờ một tin nhắn trả lờiThiền khi ngồi đợi máy giặt quay xong