🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Tâm như mặt hồ sau cơn mưa

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Có những ngày lòng mình như mặt hồ trong cơn bão. Sóng nổi lên, nước đục ngầu, không nhìn thấy gì dưới đáy. Chuyện buồn tới, chuyện bực tới, chuyện lo tới, dồn dập như mưa xối. Mình muốn lòng yên lắm, nhưng càng muốn yên, lòng càng động. Càng vùng vẫy, sóng càng lớn.

Tôi nhớ có lần ngồi bên hồ sau cơn mưa. Mưa vừa tạnh, mặt hồ còn gợn sóng, lá cây rơi lả tả. Tôi ngồi nhìn một lúc, không làm gì cả. Rồi sóng lặng dần, nước trong dần, tới lúc soi được cả mây trời. Hồ không làm gì để yên lại, nó chỉ đợi mưa tạnh, rồi tự nó trong. Lòng mình cũng vậy. Không cần ép lòng phải yên, chỉ cần đừng khuấy thêm, rồi lòng sẽ tự yên.

Trong kinh dạy, người tu học làm chủ hơi thở, an tịnh thân hành, để đạt chánh niệm, tỉnh thức. An tịnh nghĩa là làm cho yên lại, không phải bằng sức mạnh, mà bằng sự buông xuống. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Cứ thở như vậy, thân an thì tâm an, tâm an thì trí sáng. Như mặt hồ sau cơn mưa, lặng rồi thì tự trong.

Có người hỏi: sao tôi ngồi thiền mà tâm cứ loạn? Tôi nói: tâm loạn là chuyện thường, ai ngồi cũng loạn. Đừng tưởng người tu lâu là tâm không còn loạn. Khác nhau chỉ ở chỗ: người mới tập thì bị loạn dắt đi, người tập lâu thì thấy loạn mà không đi theo. Thấy ý nghĩ tới, biết nó tới. Thấy ý nghĩ đi, biết nó đi. Không giữ, không đuổi, chỉ thấy thôi. Như ngồi bên hồ, thấy sóng tới, thấy sóng đi, mình vẫn ngồi yên đó.

Tâm như mặt hồ, còn ý nghĩ như những viên đá ném xuống hồ. Đá to thì sóng to, đá nhỏ thì sóng nhỏ. Mình không ngăn được người ta ném đá, cũng không ngăn được đời ném đá vào lòng mình. Chuyện buồn, chuyện mất mát, chuyện không như ý, cứ tới. Nhưng mình có thể chọn không ném thêm đá vào hồ của mình. Không tự trách mình thêm, không tưởng tượng thêm, không ôm chuyện cũ ra nhai lại. Bớt một viên đá là bớt một gợn sóng.

Có chị kể: chị mất người thân, lòng đau lắm. Mấy tháng đầu, chị cứ tự hỏi sao đời bất công, sao người tốt lại đi sớm. Hỏi riết, lòng càng đau. Sau chị tập ngồi thở mỗi tối, không hỏi nữa, chỉ thở, chỉ thấy nỗi buồn của mình. Buồn thì cứ buồn, đừng chống lại. Rồi chị thấy nỗi buồn như cơn mưa, mưa rồi cũng tạnh. Lòng chị lặng dần, như mặt hồ sau mưa, trong lại, soi được cả kỷ niệm đẹp về người đã khuất.

Người ta hay sợ sự yên lặng. Yên lặng thì phải đối diện với lòng mình, với nỗi buồn, với lỗi lầm. Cho nên người ta mở nhạc to, mở ti vi to, lướt điện thoại không ngừng, để khỏi phải nghe lòng mình nói. Nhưng trốn hoài thì lòng càng ồn. Chỉ khi dám ngồi yên, dám nghe lòng mình, thì lòng mới chịu lặng. Yên lặng không phải là trống rỗng, mà là lúc mình nghe được tiếng nói thật của lòng mình.

Tâm như mặt hồ sau cơn mưa, trong và lặng, soi được mây trời. Muốn có mặt hồ đó, không cần đi đâu xa, không cần làm gì lớn. Chỉ cần mỗi ngày ngồi yên một chút, thở một chút, thấy lòng mình một chút. Thấy sóng thì để sóng lặng, thấy đục thì đợi nước trong. Đừng vội, đừng ép. Hồ tự trong khi mưa tạnh, lòng tự yên khi mình chịu dừng.

Hôm nay, nếu lòng bạn đang động, hãy tìm một chỗ ngồi yên. Không cần ngồi lâu, năm phút thôi. Thở vào, thở ra, thấy lòng mình như mặt hồ đang gợn sóng. Đừng khuấy thêm, đừng ném thêm đá. Cứ ngồi đó, thở đó. Rồi sóng sẽ lặng, nước sẽ trong. Bạn sẽ thấy dưới đáy hồ của lòng mình, vẫn còn đó sự hiền lành, sự thương yêu, sự sáng suốt. Chúng chưa bao giờ mất, chỉ bị sóng che đi một lúc mà thôi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trường Bộ, Phần Mở Đầu — trang 37 (00. Phần Mở Đầu.pdf)
• Kinh Trung Bộ, Phần Mở Đầu — trang 58 (000. Phần Mở Đầu.pdf)
Bài liên quanThiền khi rửa mặt buổi sáng: nước mát chạm mặt, tâm cũng tỉnh theoThiền khi chải tóc cho con buổi sáng: chải chậm để lòng chậm theoThiền khi ngồi bên bếp lửa mùa đông: lửa cháy ngoài, lòng ấm trong