🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Nấu ăn bằng hơi thở có ý thức

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Chiều nay bạn đứng trong bếp, tay thái rau, mà đầu thì đang ở chỗ khác. Chuyện ở công ty sáng nay, câu nói của sếp, tin nhắn chưa trả lời, tiền điện tháng này. Dao thì thái, mà tâm thì chạy. Cơm nấu xong, dọn lên bàn, cả nhà ăn trong im lặng, mỗi người một suy nghĩ. Bữa cơm có đủ món, mà sao ăn không thấy ngon.

Nấu ăn là việc làm mỗi ngày, quen tới mức ta không còn để ý tới nó. Nhưng chính vì làm mỗi ngày, nó lại là chỗ tập thiền tốt nhất. Không cần lên chùa, không cần ngồi kiết già. Chỉ cần đứng trong bếp, và biết mình đang đứng trong bếp.

Thầy Tăng Hội dạy rằng: khi đi thiền hành, khi làm việc, nằm trên giường sắp đi vào giấc ngủ, khi tắm giặt, khi nấu ăn, chúng ta đều có thể sử dụng hơi thở có ý thức. Bởi vì sử dụng hơi thở có ý thức là một phương pháp rất mầu nhiệm để nhận diện những gì đang xảy ra trong giờ phút hiện tại. Nghĩa là khi nấu ăn, bạn vẫn thở, vẫn biết mình đang thở, và nhờ hơi thở ấy, bạn biết mình đang làm gì, tâm mình đang ở đâu.

Thử tập thế này. Trước khi bật bếp, đứng yên một hơi. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Rồi mới bắt đầu. Vo gạo, biết mình đang vo gạo. Nước lạnh chạm tay, biết nước lạnh chạm tay. Đặt nồi lên bếp, nghe tiếng lửa reo, biết mình đang nghe tiếng lửa reo. Thái rau, biết dao đang đi qua từng cọng rau. Không vội, không làm cho xong. Làm từng việc một, trọn vẹn từng việc một.

Khi tâm chạy đi, bạn sẽ biết ngay, vì tay bạn vẫn làm mà lòng bạn đã đi mất. Lúc ấy đừng mắng mình. Chỉ cần thở một hơi, đưa tâm về lại với nồi cơm, với thớt rau. Đưa về một lần là tập được một lần. Nấu một bữa cơm, bạn có thể đưa tâm về hàng chục lần. Mỗi lần đưa về, tâm lại vững thêm một chút.

Bạn sẽ thấy lạ: cùng một bữa cơm, nấu bằng tâm đang tỉnh thì khác hẳn nấu bằng tâm đang rối. Khi tâm rối, bạn nêm nếm cũng vội, lửa to lửa nhỏ cũng không để ý, món ăn ra sao cũng mặc. Khi tâm tỉnh, bạn nghe được mùi thơm của hành phi, thấy được màu của rau vừa chín tới, biết lúc nào nên tắt bếp. Bữa cơm ngon hơn, không phải vì tay nghề giỏi lên, mà vì người nấu đang có mặt.

Thầy còn dạy một điều sâu hơn: hơi thở có ý thức giúp ta nhận diện những hạt giống đang được gieo vào trong tâm. Khi nấu ăn trong bực bội, bạn đang gieo hạt giống bực bội vào bữa cơm. Cả nhà ăn bữa cơm ấy, cũng ăn luôn cái bực bội của bạn. Khi nấu ăn trong bình an, bạn gieo hạt giống bình an. Người ăn sẽ cảm nhận được, dù họ không nói ra. Bữa cơm là vậy: người nấu nấu bằng tâm nào, người ăn ăn bằng tâm ấy.

Cho nên nấu ăn không chỉ là nấu ăn. Đó là lúc bạn chăm sóc gia đình bằng cả thân và tâm. Một nồi canh nóng, nấu bằng hơi thở có ý thức, cũng là một lời thương. Không cần nói ra. Người ăn sẽ biết.

Ăn cơm cũng vậy. Khi đã nấu bằng hơi thở có ý thức, bạn ăn cũng bằng hơi thở có ý thức. Gắp một miếng rau, biết mình đang gắp. Nhai chậm, biết vị của nó. Đừng vừa ăn vừa xem điện thoại, vừa ăn vừa nghĩ chuyện mai. Một bữa cơm ăn trọn vẹn, cả nhà cùng có mặt, còn quý hơn một mâm cao cỗ đầy mà mỗi người một suy nghĩ.

Tối nay, bạn thử nấu một bữa cơm như vậy. Đứng trước bếp, thở một hơi. Rồi làm từng việc một, chậm lại một chút. Nghe tiếng nước sôi, ngửi mùi cơm chín, nhìn màu rau xanh. Khi dọn cơm lên bàn, bạn sẽ thấy bữa cơm hôm nay khác mọi hôm. Không phải vì món ăn đổi khác. Mà vì người nấu đã khác. Người nấu đã có mặt, trọn vẹn, trong từng hơi thở.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh) — trang 50
Bài liên quanNằm xuống, thở một hơi rồi hãy ngủNgồi thiền không cần đợi lúc rảnh, chỉ cần một chỗ yênNghe tiếng chuông mà chân chưa bước