🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Cơn giận vừa chớm: thở một hơi, nói sau cũng chưa muộn

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Câu nói vừa ra khỏi miệng vợ, anh đã thấy lửa bốc lên trong ngực. Một câu thôi. Không nặng lắm. Nhưng đúng chỗ đau. Anh hít một hơi, định đáp lại ngay. Đáp cho hả. Đáp cho thắng. Miệng đã mở ra rồi. Rồi anh khựng lại. Anh nhớ ra một điều. Chỉ một hơi thở thôi. Nói sau cũng chưa muộn.

Cơn giận nó lạ lắm. Nó tới rất nhanh. Nhanh hơn cả suy nghĩ. Người ta chê mình một câu, mình giận ngay. Người ta làm trái ý mình, mình giận ngay. Chưa kịp nghĩ xem câu đó đúng hay sai, giận đã tới trước. Nó tới như một cơn sóng. Nếu ta đáp lại ngay lúc sóng đang cao nhất, lời nói của ta cũng sẽ là sóng. Sóng đánh sóng. Nhà cửa tan hoang.

Trong kinh Pháp Cú có một câu rất hay: lấy không giận thắng giận, lấy thiện thắng không thiện. Nghe thì dễ. Làm thì khó. Vì lúc giận, ai mà nhớ được câu kinh. Lúc giận, ta chỉ nhớ mình đang bị xúc phạm. Chỉ nhớ mình phải đáp trả. Nhưng chính vì khó, nên câu đó mới đáng để tập. Tập không phải để thành thánh. Tập để mỗi lần giận, ta thắng được một chút. Thắng cơn giận của mình, chứ không phải thắng người kia.

Thở một hơi trước khi nói, nghe thì nhỏ. Nhưng đó là cả một khoảng dừng. Khoảng dừng ấy cho ta thấy rõ hơn. Thấy mình đang giận. Thấy câu mình sắp nói sẽ làm đau người kia. Thấy nói ra rồi thì không lấy lại được. Một hơi thở không làm cơn giận biến mất. Nhưng nó làm cơn giận chậm lại. Chậm lại một nhịp, ta đã khác. Ta không còn là người bị giận dắt đi nữa. Ta là người đang nhìn cơn giận.

Có người nói: nhịn thì thiệt. Nhịn thì người ta lấn tới. Nhưng thở một hơi không phải là nhịn. Nhịn là nuốt giận vào trong, để đó, rồi một ngày nó nổ ra lớn hơn. Thở một hơi là nhìn giận cho rõ, rồi chọn lời nói cho đàng hoàng. Ta vẫn có thể nói điều mình không đồng ý. Vẫn có thể nói mình buồn, mình tổn thương. Chỉ là nói bằng giọng của một người đang tỉnh, chứ không phải giọng của một người đang bốc lửa.

Anh nhớ có lần, anh đáp lại vợ ngay lúc giận. Anh nói một câu rất đau. Vợ anh im lặng. Cả đêm hai người không nói với nhau câu nào. Sáng hôm sau, anh xin lỗi. Vợ anh nói: em tha thứ, nhưng câu đó em vẫn nhớ. Anh nghe mà chạnh lòng. Một câu nói ra trong ba giây, mà ở lại trong lòng người ta cả tháng. Từ đó, anh tập thở trước khi nói. Không phải lần nào cũng làm được. Có lần anh vẫn lỡ lời. Nhưng số lần lỡ lời ít dần. Nhà anh cũng yên hơn.

Giận cũng có mặt tốt của nó. Giận cho ta biết mình đang bị đụng vào chỗ nào. Giận cho ta biết mình quan tâm điều gì. Nhưng giận không phải là ông chủ. Giận là một vị khách. Khách tới thì tiếp, nhìn cho rõ, rồi tiễn đi. Đừng để khách ở lại trong nhà rồi sai khiến cả nhà. Thở một hơi, chính là cách mở cửa cho khách, mà không giao nhà cho khách.

Tập thở khi giận, đừng đợi tới lúc giận thật mới tập. Tập từ lúc bình thường. Sáng dậy, thở vài hơi. Trước khi ăn, thở vài hơi. Trước khi bước vào nhà sau một ngày làm việc, ngồi trong xe thở vài hơi. Hơi thở quen rồi, lúc giận nó mới nhớ tới mà giúp ta. Còn không tập, lúc giận ta sẽ quên sạch. Giận nó mạnh lắm. Nó không chờ ta nhớ ra.

Lần tới, khi cơn giận vừa chớm, bạn hãy thử. Đừng nói ngay. Thở vào một hơi. Thở ra một hơi. Rồi hãy nói. Câu nói sau một hơi thở, thường nhẹ hơn câu nói trước hơi thở. Nhẹ hơn một chút thôi, cũng đủ để nhà mình không có thêm một vết thương mới. Thắng một cuộc cãi thì dễ. Thắng cơn giận của mình mới khó. Mà thắng được cơn giận, thì người thương vẫn còn ở lại bên mình. Đó mới là thắng thật.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch từ Pali) — "Lấy không giận thắng giận, lấy thiện thắng không thiện" (kệ 223, trang 25)
Bài liên quanNăm phút ngồi yên trước bình minh: ngày chưa bắt đầu, lòng đã yênChờ xe buýt buổi chiều: ngồi yên mà không bấm điện thoạiNghe vợ kể chuyện một ngày: đừng sửa, đừng khuyên, chỉ nghe