🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Đi bộ từ nhà ra chợ cũng là thiền

Thiền & hơi thở · 7 phút đọc

Sáng sớm, bà Năm xách giỏ đi chợ. Đoạn đường từ nhà ra chợ chỉ chừng mười phút đi bộ. Nhưng mười phút đó, bà không thật sự đi. Chân bà bước, mà đầu bà thì đang tính toán. Mua rau gì, mua cá gì, hôm nay tiền chợ bao nhiêu, chiều nay con gái có về ăn cơm không, mai giỗ ông ngoại cần mua thêm gì. Đi hết đoạn đường, bà không nhớ mình đã đi qua những đâu. Chỉ nhớ lúc tới chợ, giỏ vẫn còn trên tay, mà lòng thì đã mệt vì tính toán.

Đi bộ mà không biết mình đang đi, đó là chuyện của rất nhiều người. Đi từ nhà ra chợ, từ nhà ra công ty, từ phòng này sang phòng khác, chân thì bước, mà tâm thì đi trước cả cây số. Tâm đã tới chợ rồi, đã tới công ty rồi, đã tới ngày mai rồi. Chỉ có thân là còn đang đi trên đường. Đi như vậy, mình không thật sự đi. Mình chỉ là cái thân đang di chuyển, còn người thì đã ở đâu đâu.

Trong sách Hành Thiền của Hòa thượng Thích Minh Châu, có một đoạn kể về nếp sống hằng ngày của đức Phật. Buổi sáng, Ngài đi khất thực. Độ ngọ xong, Ngài đi sâu vào rừng núi để hành Thiền. Buổi chiều, Ngài từ thiền tịnh độc cư đứng dậy, cũng hành Thiền. Ban đêm, trong canh một Ngài đi kinh hành. Trong canh hai, Ngài đi kinh hành và ngồi Thiền. Canh ba, Ngài nằm nghỉ với dáng nằm con sư tử. Ngài thức dậy, lại đi kinh hành và ngồi Thiền. Cả một ngày của đức Phật, đi, đứng, nằm, ngồi, đều là thiền. Đi kinh hành không phải là đi cho có. Đi kinh hành là đi trong chánh niệm, biết rõ từng bước chân của mình.

Kinh hành là gì? Là đi thiền. Không phải đi nhanh, không phải đi chậm một cách gượng gạo. Là đi mà biết mình đang đi. Bước chân trái chạm đất, biết bước chân trái chạm đất. Bước chân phải nhấc lên, biết bước chân phải nhấc lên. Đơn giản như vậy thôi. Nhưng thử làm sẽ thấy nó khó. Vì chân bước được vài bước, ý đã chạy đi mất. Ý chạy về nhà, chạy ra chợ, chạy tới chuyện ngày mai. Phải đưa ý về lại với bước chân, đưa đi đưa lại nhiều lần, thì bước chân mới thật sự là bước chân của mình.

Trong khóa tu thiền Vipassana, vị giảng sư cũng dạy như vậy: lúc ngồi thiền thì tỉnh giác, tập trung, lúc đứng đi cũng phải tập trung chánh niệm. Phải liên tục trong 24 tiếng đồng hồ. Đi cũng phải tỉnh giác, thận trọng chớ bỏ qua. Câu này nghe thì nghiêm khắc, nhưng thật ra rất thương người. Vì nếu đi mà không tỉnh giác, mình sẽ đi qua cả cuộc đời mà không biết mình đã đi qua những gì. Đi chợ mà không biết đường ra chợ có cây gì, có tiếng gì, có mùi gì. Sống mà không biết mình đang sống.

Vậy đi bộ ra chợ trong chánh niệm là đi như thế nào? Không cần làm gì lạ. Chỉ cần đi chậm lại một chút. Đừng vội. Bước chân nào, biết bước chân đó. Gót chạm đất, biết gót chạm đất. Bàn chân lăn tới, biết bàn chân lăn tới. Nghe tiếng xe ngoài đường, biết tiếng xe. Nghe tiếng chim trên cây, biết tiếng chim. Thấy nắng sớm chiếu trên mặt đường, biết nắng sớm. Không cần gọi tên, không cần bình luận. Chỉ biết. Khi ý chạy đi tính toán tiền chợ, mình nhận ra, rồi đưa ý về lại với bước chân. Đưa về nhẹ nhàng, không mắng mình.

Bà Năm trong câu chuyện đầu bài, sau khi tập đi như vậy, đã kể một điều làm nhiều người ngạc nhiên. Bà bảo, đoạn đường ra chợ vẫn mười phút, không ngắn hơn, không dài hơn. Nhưng bây giờ bà thấy đường ra chợ đẹp hơn trước. Bà thấy cây bàng đầu ngõ đã ra lá non. Bà thấy hàng hoa buổi sáng thơm hơn. Bà thấy mình tới chợ mà lòng nhẹ nhàng, không còn mệt vì tính toán nữa. Vì lúc đi, bà chỉ đi thôi. Chuyện tiền chợ, tới chợ rồi tính cũng chưa muộn. Chuyện ngày mai, mai tính cũng chưa muộn. Mười phút đi bộ, bà đi trọn vẹn mười phút, không thiếu một bước nào.

Đi bộ từ nhà ra chợ cũng là thiền. Không cần phải lên núi, không cần phải vào rừng. Ngay trên con đường quen thuộc mỗi ngày, thiền đã có sẵn. Chỉ cần mình đi mà biết mình đang đi. Bước chân nào cũng là một bước thiền. Hơi thở nào cũng là một hơi thiền. Sáng mai, khi xách giỏ ra khỏi nhà, hãy thử đi chậm lại một chút. Bước nào, biết bước đó. Mình sẽ thấy đoạn đường quen thuộc bỗng trở nên mới mẻ. Và mình sẽ tới chợ với một lòng yên, chứ không phải với một đầu đầy tính toán.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Hành Thiền (HT Thích Minh Châu) — "Ban đêm, trong canh một Ngài đi kinh hành. Trong canh hai, Ngài đi kinh hành và ngồi Thiền" (phap021.htm)
• Khóa Tu Thiền Vipassana — 10 Bài Giảng Về Thiền Vipassana (Tỳ kheo Thích Minh Tâm giảng), "lúc đứng đi cũng phải tập trung chánh niệm" (trang 106)
Bài liên quanNiệm đến rồi niệm đi như hoa rơi buổi sớmNằm xuống mà tâm chưa nằm: thiền cho người khó ngủNghe hết rồi hãy đáp: lặng một nhịp trước câu trả lời