Ngày 14 tháng 11 vừa qua, chương trình Tọa độ việc làm của VTV24 đưa lên một hiện tượng đang được bàn tán rất nhiều: có những bạn trẻ lương khoảng năm triệu đồng một tháng, nhưng lên mạng thì sống như người tiêu năm mươi, thậm chí một trăm triệu. Ăn nhà hàng sang, đi du lịch xa, quà cáp đắt tiền, điểm số cao, du học nước ngoài. Người xem vừa tò mò, vừa áp lực. Có bạn thú nhận rằng dù mình chẳng thiếu thốn gì, chỉ cần lướt điện thoại một lúc là đã thấy mình thua kém người ta. Chuyên gia tâm lý trong chương trình cho rằng việc so sánh cuộc sống thật của mình với hình ảnh đã được chọn lọc kỹ càng trên mạng đang tạo ra một gánh nặng tâm lý rất lớn cho người trẻ.
Hiện tượng này có một cái tên quen thuộc trên mạng: sống ảo. Không phải ai đăng ảnh đẹp cũng là sống ảo, nhưng khi cuộc sống trên mạng và cuộc sống thật cách nhau quá xa, khi mình phải vay mượn, phải gồng lên chỉ để giữ hình ảnh đó, thì cái giá phải trả không còn là vài tấm ảnh nữa. Có người vay tiền để đi du lịch cho bằng bạn bè, rồi về nhà trả nợ trong nhiều tháng. Có người mua đồ hiệu trả góp để chụp một tấm ảnh, rồi ăn mì gói cả tuần. Có người mệt mỏi vì lúc nào cũng phải tỏ ra mình đang sống tốt, đang thành công, đang hạnh phúc, trong khi trong lòng thì trống rỗng.
Trong kinh Pháp Cú có câu chuyện về người sống giữa oán thù mà giữ lòng không thù oán, sống giữa những người khát khao mà lòng mình không khao khát. Nghe thì có vẻ xa vời, nhưng ý của nó rất gần gũi: hạnh phúc không nằm ở chỗ mình có bằng người ta hay không, mà nằm ở chỗ mình có bị cuốn theo sự khao khát của người ta hay không. Mạng xã hội là một cái chợ khổng lồ của sự khao khát. Mỗi lần mình lướt qua một bức ảnh lộng lẫy, là một lần có người gieo vào đầu mình một hạt giống: mình cũng phải như vậy mới được. Gieo mãi thì hạt giống thành rừng, và mình sống trong rừng đó mà không biết lối ra.
Kinh cũng dạy rằng sức khỏe là lợi ích, biết đủ là giàu sang. Biết đủ không có nghĩa là cam chịu nghèo khó hay không phấn đấu. Biết đủ có nghĩa là biết mình đang có gì, và cái mình có đã đủ để sống tử tế hay chưa. Người lương năm triệu mà ăn ngon, ngủ yên, không nợ nần, còn có tiền gửi về cho cha mẹ, thì người đó giàu hơn người lương năm mươi triệu mà nợ nần chồng chất và đêm nào cũng lo. Giàu sang trong kinh không đo bằng số tiền trong tài khoản, mà đo bằng sự bình an trong lòng. Mà sự bình an thì không mua được bằng một tấm ảnh check-in.
Vậy thì làm sao để sống thật giữa một thế giới mà ai cũng đang diễn? Trước hết, hãy nhớ rằng những gì mình thấy trên mạng chỉ là mặt tiền của một ngôi nhà, còn bên trong ngôi nhà đó ra sao thì mình không biết. Người ta chỉ đăng những gì đẹp nhất, còn những đêm mất ngủ, những khoản nợ, những lần thất bại thì họ giấu đi. So sánh cuộc sống thật của mình với mặt tiền của người khác là một cuộc so sánh không công bằng ngay từ đầu.
Thứ hai, hãy thử một ngày không lướt mạng xã hội, hoặc ít nhất là bớt đi một giờ mỗi tối, để xem lòng mình có nhẹ hơn không. Nhiều bạn trẻ đã thử và ngạc nhiên vì mình ngủ ngon hơn, nói chuyện với người thân nhiều hơn, và bỗng thấy bữa cơm nhà ngon hơn hẳn. Thứ ba, nếu mình thật sự muốn có một cuộc sống tốt hơn, hãy bắt đầu từ việc thật: học thêm một kỹ năng, tiết kiệm một khoản nhỏ mỗi tháng, chăm sóc sức khỏe của mình. Những việc đó không lên ảnh đẹp ngay được, nhưng chúng làm cho cuộc sống thật của mình tốt lên từng ngày.
Sống ảo không phải là tội lỗi, nó chỉ là một cái bẫy ngọt ngào. Ai cũng từng muốn mình trông thật đẹp trong mắt người khác. Nhưng cái đẹp vay mượn thì sớm muộn cũng phải trả, và lãi suất của nó tính bằng sự bình an. Sống thật có thể không lộng lẫy, nhưng nó bền. Và khi mình đã sống thật với chính mình, thì không một bức ảnh nào của người khác có thể làm mình thấy thua kém nữa.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư