Ngày 11 tháng 11 vừa qua, một bài viết trên mạng kể về một bà mẹ bảy mươi tuổi sống một mình ở quê, con trai đi làm xa, mỗi dịp lễ Tết mới đưa vợ con về thăm vài ngày. Bà chẳng dám than, chỉ lặng lẽ chuẩn bị món ăn cho con cháu, rồi khi chúng đi, bà lại ngồi một mình trong căn nhà quen thuộc. Câu chuyện khiến nhiều người chạnh lòng, vì nó giống với hoàn cảnh của biết bao gia đình Việt Nam hôm nay: con cái lên thành phố lập nghiệp, cha mẹ ở lại quê với căn nhà trống và những bữa cơm một mình. Có người già cả ngày không nói với ai một câu, có người ốm mà không dám gọi cho con vì sợ con lo, sợ con mất việc.
Nỗi cô đơn của người già không ồn ào. Nó không kêu gào, không đòi hỏi, mà cứ lặng lẽ lớn dần theo năm tháng. Ngày xưa cả đời cha mẹ xoay quanh con cái, sáng đưa con đi học, tối chờ con về ăn cơm. Đến khi con trưởng thành, rời khỏi nhà, cha mẹ bỗng mất đi cả một phần ý nghĩa của cuộc đời mình. Thêm vào đó là tuổi già mang theo đau nhức, mắt mờ, chân chậm, thế giới của cha mẹ thu hẹp dần trong bốn bức tường và những hoài niệm xa xăm. Nhiều bậc cha mẹ sống giữa đại gia đình mà vẫn cô đơn, vì con cháu ai cũng bận, ai cũng có điện thoại trên tay mà ít ai ngồi xuống hỏi cha mẹ một câu cho tử tế.
Trong sách Địa Ngục Biến Tướng Đồ có một câu hỏi khiến người đọc phải giật mình: nếu chúng ta không hiếu dưỡng cha mẹ thì chẳng phải không bằng loài cầm thú hay sao? Nghe thì nặng, nhưng nó nhắc một sự thật giản dị: hiếu dưỡng không phải là chuyện của lễ Vu Lan hay ngày Tết, mà là chuyện của mỗi ngày. Hiếu dưỡng không nhất thiết phải là tiền bạc. Với nhiều cha mẹ già, một cuộc gọi mỗi ngày còn quý hơn một món quà đắt tiền. Một bữa cơm ngồi ăn cùng nhau còn quý hơn một khoản tiền gửi về mà không có lấy một lời hỏi thăm.
Sách Thọ Khang Bảo Giám cũng dạy rằng làm cho cha mẹ vui lòng, phô trọn lòng hiếu dưỡng, mới là phận làm con. Làm cho cha mẹ vui lòng không phải là chuyện lớn lao. Đó là gọi điện về đúng giờ mình đã hứa. Đó là nghe cha mẹ kể chuyện cũ dù mình đã nghe cả chục lần, vì với cha mẹ, kể chuyện là cách họ cảm thấy mình vẫn còn có ích. Đó là đừng cáu gắt khi cha mẹ lặp lại, hay quên, hay cằn nhằn, vì những điều đó chỉ là dấu hiệu của tuổi già, không phải là lỗi của họ.
Nhiều người con đi làm xa vẫn day dứt một điều: mình không thể ở bên cha mẹ mỗi ngày. Nhưng hiếu thảo trong thời đại này không nhất thiết phải là ở kề bên. Một cuộc gọi video mỗi tối, một lần gửi thuốc khi cha mẹ dùng hết, một chuyến về thăm đúng hẹn, một lần đưa cha mẹ đi khám sức khỏe định kỳ, tất cả đều là hiếu. Quan trọng là cha mẹ biết rằng mình không bị quên lãng, rằng khi có chuyện thì con sẽ về, rằng căn nhà kia vẫn có người nhớ tới. Người già sợ nhất không phải là nghèo, mà là cảm giác mình đã trở thành gánh nặng và không còn ai cần đến.
Và cũng nên nói với những người đang làm cha mẹ già: nếu con cái ít về thăm, xin đừng giữ nỗi buồn trong lòng mà không nói. Có khi con cái không về không phải vì không thương, mà vì chúng đang chật vật với cuộc sống của mình, vì áp lực công việc, vì tiền bạc, vì những nỗi lo mà chúng chưa dám kể. Một câu nói thẳng với con, một lời nhờ vả rõ ràng, đôi khi lại mở ra một cánh cửa mà im lặng không bao giờ mở được.
Cuối năm đang đến gần, Tết cũng không còn xa. Với những người con đi xa, món quà lớn nhất mang về cho cha mẹ không phải là tiền, mà là sự có mặt của mình. Ngồi ăn với cha mẹ một bữa cơm, nghe cha mẹ kể chuyện, nắm tay cha mẹ đi dạo một vòng, những việc nhỏ ấy là cả một mùa xuân đối với người già. Cha mẹ không sống mãi, và thời gian thì không chờ ai. Thương cha mẹ thì thương ngay hôm nay, đừng đợi tới khi muốn thương mà không còn ai để thương nữa.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư