🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Giọng người thân gọi xin tiền: dừng lại một nhịp rồi hãy tin

Đời sống hôm nay · 6 phút đọc

Một buổi tối, chị Lan đang nấu cơm thì điện thoại reo. Màn hình hiện tên người thân. Giọng bên kia đúng là giọng người nhà, hốt hoảng: "Con gặp chuyện rồi, cần tiền gấp, mẹ chuyển giúp con năm triệu ngay nhé!" Tim chị đập thình thịch, tay run run mở ứng dụng ngân hàng. May mà đúng lúc đó, chồng chị đi ngang, hỏi một câu: "Sao không gọi lại số cũ mà xác nhận?" Chị khựng lại, gọi lại số thật của người thân thì mới biết: người ta vẫn bình yên, chẳng có chuyện gì cả. Cuộc gọi lúc nãy là giả.

Chuyện này đang xảy ra thật, không phải chuyện phim. Mới đây, cơ quan công an đã phải làm video cảnh báo: kẻ gian dùng công nghệ giả giọng nói, gọi điện cho người nhà của nạn nhân, xưng là con, là cháu, là người thân đang gặp nạn, xin chuyển tiền gấp. Giọng giống đến mức người nghe không phân biệt được. Chỉ cần một đoạn ghi âm ngắn của ai đó trên mạng xã hội, kẻ gian đã có thể làm ra một giọng nói na ná. Rồi chúng gọi vào lúc người ta đang bận, đang lo, đang không kịp suy nghĩ.

Nguy hiểm nhất của trò này là nó đánh vào tình thương. Nghe giọng con mình kêu cứu, ai mà bình tĩnh được? Thương con, thương cháu, người ta chuyển tiền trước, hỏi sau. Kẻ gian biết rõ điều đó. Chúng không cần nói hay, chỉ cần nói đúng lúc, đúng giọng, đúng nỗi lo của mình.

Trong Kinh Pháp Cú có câu mở đầu rất nổi tiếng: ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo. Nghĩa là mọi lời nói, mọi hành động đều bắt đầu từ cái tâm, cái ý của mình. Tâm đang lo thì tay làm vội. Tâm đang hoảng thì mắt nhìn không rõ. Kẻ gian không thắng mình bằng công nghệ, chúng thắng mình bằng cách làm cho tâm mình loạn lên trước, rồi mới ra tay.

Vậy nên cách phòng không phải là học cho rành công nghệ, mà là giữ cho tâm mình đừng loạn. Khi nhận một cuộc gọi xin tiền gấp, dù giọng nghe quen đến mấy, mình hãy làm đúng ba việc.

Việc thứ nhất: đừng chuyển tiền ngay trong cuộc gọi đó. Không có chuyện gì gấp đến mức không chờ được năm phút. Người thân thật sự gặp nạn thì cũng cần mình bình tĩnh mới giúp được. Vội vàng chuyển tiền không cứu được ai, chỉ giúp kẻ gian.

Việc thứ hai: gọi lại bằng số điện thoại mình đã lưu từ trước. Đừng gọi lại số vừa gọi tới, đừng bấm vào đường link họ gửi. Mở danh bạ ra, gọi đúng số của người thân, hỏi thẳng: "Có phải con vừa gọi xin tiền không?" Chỉ một cuộc gọi xác minh như vậy là đủ lật tẩy hầu hết các trò giả giọng.

Việc thứ ba: hỏi một điều chỉ người thật mới biết. Ví dụ: "Hôm qua con ăn cơm với ai?" hay "Cái chìa khóa nhà con để đâu?" Kẻ gian có thể bắt chước giọng, nhưng không bắt chước được ký ức chung của hai người. Một câu hỏi nhỏ, đúng chỗ, là đủ.

Có người bảo: làm vậy có phải là mình đa nghi, thiếu lòng tin với người thân không? Không phải. Tin người thân là tin vào con người thật của họ, chứ không phải tin vào bất cứ giọng nói nào vang lên trong điện thoại. Kiểm chứng không làm mất tình thương. Ngược lại, kiểm chứng chính là cách mình bảo vệ tình thương ấy khỏi bị kẻ khác lợi dụng.

Cũng cần nói thêm: nếu trong nhà có cha mẹ già, ông bà lớn tuổi, mình nên ngồi xuống dặn trước một lần. Dặn rằng: sau này có ai gọi, dù giọng nghe giống con cháu đến mấy, mà xin tiền gấp, thì cứ cúp máy rồi gọi lại cho con cháu xác nhận. Người già thương con cháu nhất, cũng là người dễ bị đánh vào tình thương nhất. Một lời dặn trước, hơn trăm lần tiếc sau.

Công nghệ càng ngày càng giỏi bắt chước. Giọng nói, khuôn mặt, chữ viết, tất cả đều có thể làm giả. Thứ duy nhất không làm giả được là sự tỉnh táo của mình trong khoảnh khắc quyết định. Giữ được một nhịp dừng, mình đã thắng được nửa trận.

Cuối cùng, nếu chẳng may đã lỡ chuyển tiền, hãy bình tĩnh báo ngân hàng và trình báo cơ quan công an gần nhất ngay, đừng vì xấu hổ mà im lặng. Kẻ gian sống nhờ sự im lặng của nạn nhân. Mình nói ra, là mình đã giúp người khác khỏi rơi vào cái bẫy giống mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 1: "Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo" (BudSas, u-kinh-phapcu-ev/dhp_ev01.htm, tr. 1)
• Kinh Kalama — lời dạy "chớ vội tin ngay" (BudSas, uni/1-bai/phap041.htm, tr. 1)
Bài liên quanTiếng 'ting' giả trong quán nhỏ: nghe chưa đủ, phải thấy tiền vềViệc làm bên kia biên giới: lời mời ngọt, đường về đắngCon áp lực mà không dám kể: khoảng cách bắt đầu từ một câu chưa nói