🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Con nói muốn hiến tạng: cha mẹ nghe bằng tình thương, quyết bằng trách nhiệm

Đời sống hôm nay · 7 phút đọc

Thử đặt mình vào một buổi tối rất thật: đứa con mười lăm tuổi đi học về, ngồi xuống mâm cơm và nói, ba mẹ, sau này nếu con có chuyện gì, con muốn hiến tạng để cứu người khác. Cả nhà lặng đi. Người mẹ có khi rơm rớm nước mắt. Người cha im lặng rất lâu.

Câu nói ấy của con, trước hết, là một điều đáng mừng. Nó cho thấy con mình biết thương người, biết nghĩ xa hơn bản thân. Làm cha mẹ, nghe con nói vậy, ai mà không vừa tự hào vừa nghẹn ngào. Lắng nghe con, trân trọng tấm lòng của con — đó là tình thương, và cũng là cách dạy con làm người.

Nhưng lắng nghe không có nghĩa là giao cho con quyền quyết định. Có những việc trẻ có thể tự chọn: chọn bạn, chọn môn học yêu thích, chọn ước mơ. Còn quyết định về thân thể của một đứa trẻ chưa thành niên — nhất là quyết định hệ trọng, không thể làm lại — thì đó là trách nhiệm của cha mẹ. Trong nhà Phật, công ơn cha mẹ được kể thành mười điều không sao kể xiết: mẹ mang thai nâng niu, sanh sản trăm chiều đớn đau, nằm chỗ ướt nhường chỗ khô cho con, mớm ngọt nuốt đắng. Thân thể của đứa con không tách rời khỏi những năm tháng ấy. Người mang nặng đẻ đau, người thức trắng những đêm con sốt, chính là người phải gánh lấy quyết định cuối cùng khi việc hệ trọng đến với thân thể con mình.

Đức Phật từng dạy một hình ảnh rất thấm: được sinh làm người khó như con rùa mù dưới đáy biển, trăm năm mới ngóc đầu lên một lần, mà lại chui đúng vào cái lỗ của khúc gỗ trôi giữa đại dương. Thân người khó được đến vậy. Một thân thể khỏe mạnh của đứa trẻ là báu vật vô giá — quyết định liên quan đến nó phải được cân nhắc bằng tất cả sự chín chắn của người trưởng thành, chứ không thể đặt lên đôi vai còn non của chính đứa trẻ.

Thử nhìn vào những việc quen thuộc hơn sẽ thấy ngay: con chưa đủ tuổi thì ca mổ lớn nào cha mẹ cũng là người ký giấy thay, chuyến đi xa nào cha mẹ cũng là người gật đầu sau cùng. Không ai bảo như thế là coi thường ý kiến của trẻ. Đó là vì ai cũng hiểu: chữ ký của cha mẹ chính là hàng rào bảo vệ cuối cùng quanh một đứa trẻ. Việc hiến tạng sau khi qua đời hệ trọng hơn mọi tờ giấy khác — nó chạm đến thân thể con, đến cả nỗi đau của gia đình trong giờ phút tang thương nhất. Hàng rào ấy càng không thể giao cho đôi tay còn non của con, càng không thể để bất kỳ ai khác bước qua thay cha mẹ.

Sách xưa cũng nói: trăm điều thiện, hiếu đứng đầu; gia đình là nền tảng của sự giáo dục, và sự nuôi nấng dạy dỗ của cha mẹ cực khổ không sao kể hết. Cha mẹ không chỉ sinh con ra, mà còn là người thầy đầu tiên, người che chở đầu tiên và cuối cùng của con trong những năm con chưa tự đứng được. Quyền quyết định thay con trong việc hệ trọng không phải là đặc quyền để cha mẹ hưởng, mà là gánh nặng cha mẹ phải mang — mang bằng tình thương và bằng cả sự tỉnh táo.

Nói vậy không phải để cha mẹ gạt phắt nguyện vọng của con. Cách đẹp nhất là ngồi lại bên con, nói cho con nghe vì sao ba mẹ trân trọng ý nghĩ ấy, và cũng nói rõ: việc này, khi nào con đủ mười tám tuổi, trưởng thành thật sự, con sẽ tự quyết bằng chính trải nghiệm sống của con. Còn bây giờ, ba mẹ là người giữ gìn thân thể cho con, như đã giữ gìn từ ngày con lọt lòng. Đó không phải là ngăn cản lòng tốt của con; đó là cha mẹ làm đúng phần việc của mình. Và nếu ở trường, ở lớp có phong trào vận động các con đăng ký, cha mẹ hãy đồng hành cùng con trong từng bước, hỏi cho rõ, cân nhắc cho kỹ — đừng để tuổi thơ của con bị cuốn vào một quyết định mà chính người lớn còn đang tranh luận chưa xong.

Cũng xin nói thêm một điều với những người làm cha mẹ đang thấy áp lực: nếu mai này có phong trào, có dư luận, hay có cả những quy định khiến việc đăng ký cho trẻ trở nên phổ biến, thì quyền từ chối vẫn là của gia đình. Không ai được phép làm cha mẹ cảm thấy mình ích kỷ khi bảo vệ con. Lòng từ bi bắt đầu từ trong nhà: thương con, giữ con, và quyết thay con những việc con chưa đủ sức gánh — đó cũng là một hạnh lành thầm lặng của người làm cha mẹ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Nhật Tụng (Tạng Thư Phật Học ấn hành) — trang 41: 'Ơn cha nghĩa mẹ, cảm thương mười điều' — thai ghén nâng niu, sanh sản trăm chiều đớn đau, nằm ướt nhường khô, mớm ngọt nuốt đắng
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Đạt Tư tiên sinh họa) — trang 9, dẫn Kinh Nê Lê: con rùa mù dưới biển trăm năm mới ngóc đầu một lần, được thân người còn khó hơn rùa chui vào bọng cây
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Đạt Tư tiên sinh họa) — trang 56: 'Bách thiện hiếu vi tiên, chữ hiếu là cái gốc của sự làm người, gia đình là nền tảng của sự giáo dục' — cha mẹ nuôi nấng dạy dỗ con cực khổ không sao kể hết
Bài liên quanTấm lòng cho đi của trẻ thơ: quý giá, và cần vòng tay cha mẹ chở cheVợ chồng cãi nhau vì tiền: tiền hết thì tình còn không?Mưa ngập phố, xe chết máy giữa dòng người: đi làm giữa mùa mưa