🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Thi hai môn hay ba môn, áp lực vẫn ở đó: học trò cần được thở

Đời sống hôm nay · 7 phút đọc

Chín giờ tối, một cậu học sinh lớp chín mới đi học thêm về. Ăn vội bát cơm, cậu lại ngồi vào bàn, trước mặt là chồng sách vở cao ngang ngực. Ngày mai có bài kiểm tra. Cuối tuần có thi thử. Sang năm thi vào lớp mười. Mẹ cậu ngồi bên cạnh, vừa thương con vừa sốt ruột: "Học đi con, không học thì thua người ta." Cậu gật đầu, nhưng mắt thì đã díp lại. Có những hôm cậu về đến nhà đã mệt đến mức không muốn ăn, không muốn nói chuyện, chỉ muốn nằm xuống và không phải nghĩ gì nữa.

Đó không phải là chuyện của riêng một gia đình. Những tuần gần đây, chuyện thi tuyển vào lớp mười lại nóng lên trên báo chí. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về việc tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp mười chỉ với hai môn Toán và Ngữ văn. Nhiều phụ huynh nói rằng thi hai môn không làm giảm áp lực, thậm chí còn khiến học sinh căng thẳng hơn, vì không còn môn nào để "gánh" môn nào. Nhiều ý kiến khác thì đề nghị bỏ hẳn kỳ thi này để giảm căng thẳng cho học sinh, vì có những em học thêm đến chín giờ tối mới về, về đến nhà mệt mỏi, không muốn ăn, không muốn nói chuyện. Dù ý kiến nào đúng, thì có một điều mà ai cũng thừa nhận: áp lực thi cử của học trò hôm nay là có thật, và nó nặng hơn nhiều so với những gì người lớn thường nghĩ.

Áp lực ấy đến từ đâu? Một phần đến từ kỳ thi. Nhưng phần lớn hơn đến từ một suy nghĩ đã ăn sâu vào nhiều gia đình: điểm số là tất cả. Học giỏi thì được thương, được khen, được tự hào. Học kém thì bị so sánh, bị chê, bị coi là không cố gắng. Đứa trẻ dần dần tin rằng giá trị của mình nằm ở con số trên bài kiểm tra. Hôm nào điểm cao thì vui, hôm nào điểm thấp thì thấy mình vô dụng. Cả tuổi thơ cứ thế mà lên xuống theo điểm số, như một cái cân mà không bao giờ đứng yên.

Nhưng có một điều mà người lớn hay quên: một đứa trẻ không phải là một cỗ máy làm bài. Nó là một con người đang lớn, đang cần ngủ, cần chơi, cần được hỏi "hôm nay con thế nào" chứ không chỉ "hôm nay con được mấy điểm". Khi lịch học kín từ sáng đến tối, khi cuối tuần cũng không còn là cuối tuần, khi đứa trẻ không còn thời gian để thở, thì cái giá phải trả không chỉ là mệt mỏi. Đó là sự chán học, là nỗi sợ đến trường, là cảm giác mình học không phải vì muốn hiểu, mà vì sợ bị bỏ lại. Mà học trong sợ hãi thì học bao nhiêu cũng không vào.

Kinh Pháp Cú có một câu rất đẹp, kệ 172: "Ai sống trước buông lung, sau sống không phóng dật, chói sáng rực đời này, như trăng thoát mây che." Nói bằng lời thường, câu này có nghĩa là: dù trước đây mình đã từng lơ là, từng mệt mỏi, từng làm chưa tốt, thì chỉ cần từ bây giờ mình quay lại, sống tỉnh táo và có chừng mực, thì đời mình vẫn có thể sáng lên, như mặt trăng thoát khỏi đám mây che. Câu này không nói về điểm số. Nó nói về một điều lớn hơn: con người ta luôn có thể bắt đầu lại. Một bài kiểm tra hỏng không phải là dấu chấm hết. Một kỳ thi trượt không phải là cả cuộc đời trượt. Trăng vẫn ở đó, chỉ là tạm thời bị mây che mà thôi.

Vậy cha mẹ có thể làm gì? Trước hết, hãy bớt hỏi điểm, hỏi thăm con nhiều hơn. "Hôm nay con có mệt không?" là một câu hỏi quý hơn "Hôm nay con được mấy điểm?" rất nhiều. Thứ hai, hãy để con có một khoảng trống thật sự trong ngày: một buổi chiều được chơi, một tối được ngủ sớm, một cuối tuần được làm điều mình thích mà không phải học thêm. Khoảng trống đó không làm con tụt lại phía sau, mà giúp con có sức để đi đường dài. Thứ ba, nếu con đã cố gắng mà kết quả chưa tốt, xin đừng vội trách. Hãy cùng con xem lại xem con vấp ở đâu, rồi sửa ở đó. Một đứa trẻ được cha mẹ đứng về phía mình thì sẽ có đủ can đảm để đối diện với bất cứ kỳ thi nào.

Còn với các em học sinh, thầy muốn nhắn một điều: các em không cần phải giỏi mọi thứ trong cùng một lúc. Không ai làm được điều đó. Hãy học từng chút một, mỗi ngày hiểu thêm một điều là đủ. Đừng thức khuya quá hai giờ sáng để học, vì những gì học trong lúc kiệt sức thì sáng mai cũng quên gần hết. Ngủ đủ, ăn đủ, rồi mới học. Đó không phải là lười, đó là cách học khôn ngoan nhất. Và nếu có lúc các em thấy mình quá mệt, quá áp lực, hãy nói với bố mẹ, với thầy cô. Nói ra không phải là yếu đuối, mà là dũng cảm.

Kỳ thi rồi sẽ qua. Điểm số rồi cũng sẽ phai. Nhưng một đứa trẻ bình an, biết thương mình và biết cố gắng từng ngày, thì sẽ đi được rất xa. Xin đừng để một kỳ thi lấy mất tuổi thơ của con mình. Vì tuổi thơ, một khi đã qua, thì không thi lại được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 172 (dhp_ev13.htm)
Bài liên quanLướt thấy người ta hơn mình, lòng mình thua lúc nào không hayMẹ nói 'không cần về đâu' mà mắt vẫn ngóng ra ngõ: hiếu là một cuộc gọi đúng lúcMột cú chạm vay app, một vòng xoáy nợ: gỡ cờ bạc bằng cờ bạc chỉ lún sâu hơn