🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Nhịn ăn để gầy: thương thân hay hành thân

Đời sống hôm nay · 8 phút đọc

Một ngày chỉ ăn ba quả việt quất. Cơm thì gạt sang một bên. Thịt, trứng, sữa cũng bớt dần. Tất cả đồ ngọt, bỏ hết. Đó là thực đơn của một nữ sinh 16 tuổi, nghe theo lời khuyên giảm cân của một trí tuệ nhân tạo trên mạng. Cô bé muốn hết mụn, muốn gầy đi. Nửa năm sau, cô gầy đi thật, giảm được 5 ký. Mụn cũng bớt. Nhưng kinh nguyệt của cô biến mất ba tháng liền. Mẹ đưa con đi khám, bác sĩ nói: con bị vô kinh do thiếu năng lượng kéo dài, hormone sinh dục thấp, tử cung và buồng trứng nhỏ lại. Bác sĩ nói một câu khiến cả hai mẹ con sững người: trước hết, hãy ăn lại cho đủ. Câu chuyện này được báo chí đưa tin giữa tháng 11 này, và đang làm nhiều cha mẹ giật mình. Không phải vì nó lạ. Mà vì nó quen. Quen đến mức nhiều nhà đang sống với nó mà không biết.

Muốn gầy là một mong muốn rất thật. Mạng xã hội mỗi ngày đều cho người trẻ xem những hình ảnh người gầy, người đẹp, người có thân hình chuẩn. Ai cũng muốn mình đẹp hơn. Nhưng ranh giới giữa ăn uống lành mạnh và hành hạ thân thể rất mong manh. Ăn ít đi một chút, chọn đồ ăn tốt hơn, vận động nhiều hơn, đó là lành mạnh. Còn cắt bỏ hẳn cơm, cắt bỏ hẳn thịt trứng sữa, đếm từng quả việt quất, cân mình mỗi ngày, sợ hãi mỗi lần ăn thêm một miếng, đó không còn là lành mạnh nữa. Đó là ám ảnh. Cơ thể không phải là kẻ thù. Cơ thể là người bạn đã đi cùng mình từ lúc sinh ra. Đói, nó báo bằng cơn đói. Mệt, nó báo bằng cơn mệt. Mất kinh, rụng tóc, chóng mặt, lạnh người, đó là những tiếng kêu cứu. Bỏ qua những tiếng kêu đó, là mình đang hành thân, chứ không phải thương thân.

Các bác sĩ cảnh báo rất rõ: người có cân nặng bình thường, nếu giảm cân quá nhanh, giảm hơn 10 đến 15 phần trăm cân nặng trong thời gian ngắn, thì có thể gây rối loạn nội tiết, mất kinh. Người vốn đã gầy, chỉ cần giảm 5 phần trăm cân nặng cũng có thể gặp vấn đề. Tuổi dậy thì là giai đoạn tích lũy xương, phát triển cơ quan sinh dục. Thiếu dinh dưỡng ở giai đoạn này, xương không tích đủ, sau này dễ loãng xương. Tử cung, buồng trứng phát triển chậm, ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản về sau. Những tổn thương này, có khi không sửa lại được. Chỉ vì muốn gầy đi vài ký, mà đánh đổi cả một phần sức khỏe tương lai. Có đáng không.

Phật giáo dạy về con đường trung đạo, ở giữa hai thái cực. Một bên là tham đắm, ăn uống vô độ, không kiêng khem gì. Một bên là ép xác, hành hạ thân thể, nhịn ăn đến kiệt quệ. Cả hai đều sai. Trung đạo là ăn đủ, ăn đúng, ăn trong chánh niệm. Ăn đủ nghĩa là đủ chất, đủ lượng cho cơ thể hoạt động. Ăn đúng nghĩa là chọn đồ ăn tốt, không quá nhiều dầu mỡ, đường ngọt, nhưng cũng không cắt bỏ hẳn một nhóm thực phẩm nào mà cơ thể cần. Ăn trong chánh niệm nghĩa là ăn chậm, biết mình đang ăn gì, biết mình no chưa, không ăn vì buồn, không nhịn vì sợ.

Trong kinh Pháp Cú có câu: biết thân như bọt nước, ngộ thân là như huyễn. Thân này mong manh như bọt nước. Mong manh, nên càng phải giữ. Giữ thân không phải là làm cho nó gầy nhất có thể. Giữ thân là làm cho nó khỏe nhất có thể. Khỏe là ăn đủ, ngủ đủ, vận động đủ, và lòng mình bình an. Một người khỏe mạnh, da dẻ hồng hào, mắt sáng, đi đứng vững vàng, đó là đẹp. Đẹp không phải là gầy tới mức xương lộ ra. Đẹp là khỏe. Ai nói với bạn rằng phải gầy mới đẹp, người đó đang bán cho bạn một nỗi sợ, chứ không phải một sự thật.

Với các bạn trẻ đang muốn giảm cân, hãy nhớ ba điều. Thứ nhất, đừng nghe lời khuyên ăn uống từ mạng xã hội hay từ trí tuệ nhân tạo. Mỗi cơ thể mỗi khác. Muốn thay đổi chế độ ăn, hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Thứ hai, đừng đặt mục tiêu bằng con số trên cân. Hãy đặt mục tiêu bằng cảm giác của cơ thể: mình có khỏe không, có ngủ ngon không, có đủ sức học tập và làm việc không. Thứ ba, nếu bạn đã nhịn ăn tới mức mất kinh, rụng tóc, chóng mặt, mệt mỏi kéo dài, hãy đi khám ngay. Đừng xấu hổ. Đừng giấu cha mẹ. Sức khỏe của bạn quan trọng hơn bất kỳ con số nào trên cân.

Nhịn ăn để gầy, thương thân hay hành thân. Câu trả lời nằm ở cơ thể của bạn. Cơ thể đang khỏe lên, hay đang yếu đi. Nếu nó đang yếu đi, thì đó không phải là thương thân. Thương thân là cho nó ăn đủ, cho nó nghỉ đủ, cho nó được sống. Thân như bọt nước, mong manh thật. Nhưng chính vì mong manh, nên mình càng phải nâng niu. Gầy hay mập, không quan trọng bằng khỏe hay yếu. Khỏe là đẹp nhất.

Nội dung bài này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế. Nếu có dấu hiệu rối loạn ăn uống, mất kinh kéo dài, sụt cân nhanh, hãy tới cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn. Cha mẹ có con đang ép cân quá mức, hãy lắng nghe con, đừng trách mắng, và cùng con tìm đến chuyên gia.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo Của Vật Lý (Nguyên Tường Bách dịch) — tr.90
• Kinh Pháp Cú — kệ 46 (dhp_ev04.htm)
Bài liên quanVề chùa một ngày cuối tuần: tắt điện thoại, mở lòng mình raViên sủi ghi vitamin mà không có vitamin: mua niềm tin ở đâuBốn giờ sáng đã có người chạy: chạy để khỏe, hay chạy để khoe