🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Đời sống hôm nay

Con nhà người ta: ba chữ làm con mình đau nhất

Đời sống hôm nay · 8 phút đọc

Sao con không giỏi như con nhà người ta. Câu nói này, có lẽ không đứa trẻ Việt Nam nào chưa từng nghe. Mới đầu tháng mười một, trên mạng xã hội lại rộ lên những bài viết, những đoạn video về ba chữ ấy. Có người hỏi bao nhiêu tuổi mới thoát được con nhà người ta. Có người kể rằng áp lực ấy bắt đầu từ khi còn đi học, bị so với bạn học giỏi hơn, rồi lớn lên đi làm lại bị so với đồng nghiệp lương cao hơn, mua nhà sớm hơn, lấy chồng sớm hơn. Có người làm cha làm mẹ cũng thở dài, vì chính họ ngày xưa cũng từng là con nhà người ta trong mắt ông bà, rồi bây giờ lại đem cái thước ấy ra đo con mình.

Ba chữ ấy nghe thì nhẹ, nhưng nặng lắm. Nặng vì nó không chê con mình dở một cách cụ thể, mà chê con mình dở so với một người không có thật. Con nhà người ta là ai. Là một đứa trẻ tổng hợp từ những điểm tốt nhất của nhiều đứa trẻ khác nhau. Học giỏi như đứa này, ngoan như đứa kia, kiếm tiền giỏi như đứa nọ. Không có đứa trẻ nào trên đời hội đủ tất cả những điểm ấy. Vậy mà cha mẹ đem cái bóng không có thật ấy đặt lên vai con mình, rồi thất vọng khi con không với tới.

Đứa trẻ bị so sánh lâu ngày sẽ ra sao. Có đứa cố gắng đến kiệt sức để bằng được người ta, rồi khi không bằng được thì tự trách mình vô dụng. Có đứa bỏ cuộc hẳn, nghĩ rằng dù sao cũng không bằng ai, cố làm gì nữa. Có đứa giận cha mẹ, giận cả người bạn bị đem ra so sánh, dù bạn ấy chẳng làm gì sai. Tệ nhất là có đứa lớn lên rồi vẫn mang theo cái thước ấy trong đầu, đi đâu cũng tự đo mình với người khác, lúc nào cũng thấy mình thiếu một thứ gì đó. Cái thước của cha mẹ, hóa ra đã trở thành cái thước của chính mình, đeo đẳng cả đời.

Trong kinh có câu nói rằng không nên nhìn lỗi người, người làm hay không làm, mà nên nhìn tự chính mình, có làm hay không làm. Câu này nghe qua tưởng là dạy về lỗi lầm, nhưng đặt vào chuyện so sánh thì rất thấm. Cha mẹ nhìn con nhà người ta giỏi, rồi quay về nhìn con mình, chỉ thấy lỗi. Nhưng nếu nhìn lại chính mình, mình sẽ thấy mình cũng từng bị so sánh, cũng từng khổ vì bị so sánh. Mình biết nó đau thế nào, mà vẫn làm lại với con mình, thì cái đau ấy cứ truyền từ đời này sang đời khác.

Thật ra, cha mẹ so sánh con, phần lớn không phải vì ác ý. Mà vì lo. Lo con thua bạn, lo con sau này khổ, lo mình làm cha mẹ chưa tròn. Cái lo ấy biến thành lời so sánh, mong con cố hơn. Nhưng con nghe thì không nghe được cái lo, chỉ nghe được cái chê. Giống như người ta muốn tưới cây mà lại tưới bằng nước sôi. Ý thì tốt, mà cây thì héo. Thương con không phải là đem con ra so với ai, mà là nhìn thấy con mình đang ở đâu, cần gì, rồi giúp con đi từng bước.

Mỗi đứa trẻ là một hạt giống khác nhau. Có hạt nảy mầm sớm, có hạt nảy mầm muộn. Có cây ra hoa vào mùa xuân, có cây ra hoa vào mùa thu. Đem cây cam so với cây xoài, rồi chê cam sao không ngọt như xoài, là chuyện vô lý. Con mình học không giỏi toán, nhưng vẽ đẹp, hát hay, đối xử tốt với bạn bè, những thứ ấy cũng là giỏi. Chỉ vì nhà trường không chấm điểm những thứ ấy, không có nghĩa là chúng không đáng quý. Người làm cha mẹ, nếu nhìn con bằng con mắt của mình, không phải bằng con mắt của hàng xóm, sẽ thấy con mình có nhiều điểm tốt mà trước giờ mình bỏ qua.

Còn người trẻ đang bị so sánh thì sao. Hãy nhớ một điều. Con nhà người ta là một cái bóng, không phải một con người. Mình không cần chạy đua với một cái bóng. Mỗi người có một đường đi riêng, một tốc độ riêng. Có người hai mươi tuổi đã thành đạt, có người bốn mươi tuổi mới bắt đầu. Không ai đi muộn cả, chỉ là mỗi người đi một con đường khác nhau. Đừng lấy thước của người khác để đo đời mình. Hãy nhìn lại mình của ngày hôm qua, xem hôm nay mình có tốt hơn một chút không. Chỉ cần tốt hơn một chút mỗi ngày, thế là đủ.

Nếu cha mẹ đang đọc những dòng này, xin hãy thử một lần khen con về điều con làm được, thay vì chê con về điều con chưa làm được. Khen cụ thể, khen thật lòng. Hôm nay con dọn nhà gọn gàng, mẹ thấy vui. Hôm nay con cố gắng làm bài dù khó, ba thấy con kiên trì. Những lời khen nhỏ như vậy, nghe thì bình thường, nhưng với đứa trẻ thì quý hơn vàng. Vì đó là lần đầu tiên nó cảm thấy mình được nhìn thấy, chứ không phải bị đem ra so với ai.

Con nhà người ta rồi sẽ phai nhạt khi mình lớn lên. Nhưng lời cha mẹ nói với con thì ở lại rất lâu. Một câu chê có thể theo con cả đời. Một câu khen cũng vậy. Chọn câu nào để nói với con, là chọn hạt giống nào gieo vào lòng con. Gieo hạt so sánh, con lớn lên với nỗi tự ti. Gieo hạt tin tưởng, con lớn lên với niềm tin vào chính mình. Hạt nào cũng do tay mình gieo, quả nào cũng do mình gặt.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 50 (dhp_ev04.htm): Không nên nhìn lỗi người, nên nhìn tự chính mình
Bài liên quanMất việc cuối năm: khi cánh cửa đóng lại, mở ra đường nàoNgười trẻ sao không muốn kết hôn: sợ cưới, hay sợ khổĐám cưới tốn kém: cưới cho ai xem