Có những người con, cha mẹ già rồi vẫn ngày ngày lo cơm nước, thuốc thang. Không ồn ào, không kể công. Chỉ lặng lẽ làm. Người ngoài nhìn vào, thấy bình thường. Nhưng với cha mẹ, đó là cả một đời được nhờ.
Ngày xưa, ở gần chân núi Hy Mã Lạp Sơn, có một con voi trắng rất đẹp. Nó làm vua của cả đàn voi tám ngàn con. Oai phong là thế, nhưng nó có một nỗi buồn riêng. Mẹ nó đã già, lại bị mù.
Hằng ngày, voi chúa lặn lội vào rừng sâu hái trái cây. Trái nào ngon nhất, nó gửi về cho mẹ và cho đàn voi con. Vậy mà bầy voi ác độc kia giành ăn hết, không đưa cho mẹ của voi chúa một trái nào. Chiều nào về nhà, voi chúa cũng hỏi mẹ ăn uống có ngon không. Mẹ nó chỉ trả lời một câu: suốt ngày bà không ăn gì hết.
Nghe mãi như thế, voi chúa quyết định bỏ đàn. Một đêm, khi các voi con đang say ngủ, nó dắt mẹ lên núi Căn-Đô-Ra-Na. Ở đó có một hang đá nằm cạnh bờ hồ đầy hoa sen tím. Hai mẹ con sống một mình bên hồ nước ấy.
Một ngày kia, có anh thợ rừng từ thành Ba La Nại đến thăm bà con, bị lạc đường bảy ngày trong rừng. Đói khát, sợ hãi, anh ta ngồi khóc bên hồ. Voi chúa đang tắm, nghe tiếng khóc, bước ra hỏi han. Rồi nó hạ vòi xuống, đỡ người thợ rừng lên lưng, đưa anh ta ra khỏi rừng.
Về đến thành, người thợ rừng nghe tin voi của triều đình vừa mất. Nhà vua rao: ai biết con voi nào tốt thì báo cho vua, sẽ được thưởng. Người thợ rừng quên hết ơn cứu mạng, lập tức đến tâu vua rằng mình biết chỗ có một con voi trắng rất đẹp.
Vua cho lính theo anh ta lên núi. Họ rón rén xuống bờ hồ, thấy voi trắng đang hái búp sen non mang về cho mẹ mù. Voi đánh hơi biết có người, nhưng nó nghĩ: ta khỏe mạnh, thừa sức giết hết bọn lính này. Nhưng làm vậy sẽ gây thương tích, giết chết người khác. Ta không muốn sát hại. Cứ để chúng bắt ta đi, rồi ta sẽ xin vua thả ta về.
Quân lính dắt voi về kinh thành. Dân chúng trang hoàng đón voi mới. Người ta mang đủ thức ngon đến, voi từ chối tất cả. Vua phải thân hành vào chuồng, hỏi: sao ngươi buồn rầu, không thấy hãnh diện khi được chọn phục vụ đức vua hay sao?
Voi quay đầu lại, trả lời một câu mà cả triều đình phải lặng đi: "Tôi sẽ không ăn uống gì cho đến khi tôi được trả về với mẹ tôi." Rồi nó kể: mẹ tôi già yếu, mù lòa, đang sống một mình trên núi. Không ai nuôi dưỡng, chắc mẹ tôi sẽ chết.
Nghe xong, nhà vua vô cùng xúc động, quyết định thả voi ra ngay: "Này voi cao quý, hãy trở về với mẹ ngươi. Hãy tiếp tục chăm sóc mẹ ngươi như ngươi đã từng phụng dưỡng bà ta trong quá khứ."
Voi trắng trở về núi. Nó lấy vòi hút nước hồ rưới nhẹ lên mình mẹ. Voi mẹ mù tưởng trời mưa trái mùa, kêu lên: nếu con ta có ở đây, nó sẽ bảo vệ cho ta. Voi con quỳ xuống bên mẹ, dịu dàng an ủi. Mẹ nhận ra con mình, rống lên vì sung sướng.
Mẹ nó hết lòng tán thán đức vua đã thả con mình về. Hai mẹ con tiếp tục sống bên hồ sen, voi con phụng dưỡng mẹ cho đến ngày mẹ qua đời. Khi voi trắng từ trần, nhà vua truyền dựng một pho tượng đá của nó bên hồ. Hằng năm, vua và dân chúng tổ chức ngày Hội Voi Trắng để tưởng niệm con vật cao quý ấy.
Câu chuyện này, đức Phật kể để dạy về lòng hiếu thảo. Hiếu không phải là chuyện lớn lao. Hiếu là mỗi ngày nhớ mẹ ăn chưa, có ai lo cho mẹ không. Là khi mình được đưa lên chỗ sang trọng, mà lòng vẫn hướng về người đang chờ mình ở nhà.
Người con có hiếu không bỏ mẹ mà đi hưởng riêng. Con voi trắng kia, dù được làm voi của vua, ăn thức ngon, ở chuồng đẹp, nó vẫn chọn về với mẹ mù bên hồ sen. Nó tuyệt thực, không phải để làm cao, mà vì không có mẹ thì mọi thứ ngon lành kia đều vô nghĩa.
Ngày nay, nhiều người trong chúng ta cũng giống người thợ rừng kia. Lúc khốn khó, được người ta cứu giúp, thì cảm ơn rối rít. Nhưng khi có chút lợi lộc trước mắt, lại quên ngay ơn nghĩa. Còn con voi, là thú, mà nhớ ơn, giữ hiếu đến cùng.
Hiếu thảo không cần đợi đến khi cha mẹ mất mới khóc. Hiếu là hôm nay gọi một cuộc điện thoại. Là bữa cơm nấu cho cha mẹ ăn. Là đừng để cha mẹ già phải ngồi chờ con trong im lặng, ngày này qua ngày khác.
Ai còn cha mẹ, xin hãy nhớ con voi trắng bên hồ sen tím. Nó không nói được tiếng người, nhưng nó dạy chúng ta một điều rất người: dù đi đâu, làm gì, đừng bao giờ bỏ lại mẹ cha phía sau.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư