🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Oán thì nặng, tha thì nhẹ

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Chị Hoa bị người bạn thân nói xấu sau lưng. Lời nói ấy lan ra cả xóm, người ta nhìn chị bằng ánh mắt khác. Chị giận lắm. Giận đến mức đêm nào cũng nghĩ về chuyện ấy, nghĩ ra đủ cách đáp trả. Nhưng càng nghĩ, chị càng mệt. Người kia vẫn sống bình thường, còn chị thì mất ngủ, ăn không ngon, làm việc gì cũng không tập trung.

Oán giận là vậy đó. Người làm mình đau chưa chắc đã đau, mà mình thì đau trước. Mình ôm cục oán trong lòng, đi đâu cũng mang theo, làm gì cũng vướng víu. Như người ôm hòn than nóng trong tay, định ném vào người khác, mà tay mình bỏng trước.

Sách cổ có câu dạy rất ngắn gọn: lấy oán báo oán thì oán chồng thêm oán, lấy đức báo oán thì oán ấy tiêu tan. Nghĩa là đáp trả bằng oán hận chỉ làm oán hận nhân lên. Muốn oán hận dứt thì phải dừng lại bằng lòng bao dung. Câu ấy nghe thì dễ, làm thì khó. Nhưng khó không có nghĩa là không làm được.

Tha thứ không có nghĩa là quên. Quên là chuyện của trí nhớ, tha thứ là chuyện của lòng mình. Mình có thể vẫn nhớ người ta đã làm gì, vẫn rút kinh nghiệm để lần sau cẩn thận hơn, nhưng không còn ôm hận nữa. Tha thứ là đặt hòn đá xuống, không phải là nói hòn đá chưa từng tồn tại.

Tha thứ cũng không có nghĩa là cho phép người ta tiếp tục làm hại mình. Người từng lừa mình một lần, mình tha thứ nhưng vẫn giữ khoảng cách. Người từng làm mình tổn thương, mình tha thứ nhưng không nhất thiết phải thân lại như xưa. Tha thứ là việc của lòng mình, còn giữ gìn bản thân là việc của trí tuệ. Hai việc ấy không mâu thuẫn nhau.

Nhiều người nghĩ tha thứ là mình thua, là mình nhường, là người kia được lợi. Nhưng thật ra, người được lợi đầu tiên chính là mình. Khi mình tha thứ, mình là người được ngủ ngon trước. Mình là người được nhẹ lòng trước. Người kia có thể chẳng biết mình đã tha thứ, nhưng mình thì biết. Và cái biết ấy làm mình tự do.

Tha thứ thường không đến trong một lúc. Nó đến từng chút một. Hôm nay mình bớt nghĩ về chuyện ấy một giờ. Ngày mai mình bớt nhắc lại một lần. Ngày kia mình gặp người ấy mà lòng không còn thắt lại. Cứ như vậy, vết thương lành dần. Đừng ép mình phải tha thứ ngay trong một đêm. Lòng người không phải cái công tắc, bật một cái là sáng.

Có người hỏi: người ta không xin lỗi thì mình tha thứ làm gì? Câu hỏi ấy rất thật. Nhưng tha thứ không phải là món quà mình tặng cho người có lỗi. Tha thứ là món quà mình tặng cho chính mình. Mình không cần đợi người ta xin lỗi mới được nhẹ lòng. Mình có thể nhẹ lòng ngay từ hôm nay, bằng cách quyết định không để chuyện cũ giam mình thêm nữa.

Kinh Pháp Cú cũng dạy rằng hận thù không thể dập tắt bằng hận thù, chỉ có thể dập tắt bằng tình thương không hận thù. Đó là quy luật muôn đời. Lửa không dập được lửa. Chỉ có nước mới dập được lửa. Oán hận cũng vậy, chỉ có lòng không oán mới làm oán hận tắt đi.

Thực hành tha thứ bắt đầu từ việc nhỏ. Tha thứ cho người chen ngang mình ngoài đường. Tha thứ cho đồng nghiệp nói một câu vô ý. Tha thứ cho người thân làm mình phật ý trong bữa cơm. Những việc nhỏ ấy tập cho lòng mình mềm ra. Đến khi gặp chuyện lớn, lòng mình đã quen với sự buông bỏ, thì việc tha thứ cũng dễ hơn.

Cũng đừng quên tha thứ cho chính mình. Nhiều người ôm oán với người khác, nhưng cũng ôm oán với chính mình vì đã để người ta làm hại mình. Mình trách mình sao dại, sao tin người, sao không cẩn thận. Nhưng lúc ấy mình đã làm tốt nhất trong khả năng của mình rồi. Tha cho người khác, cũng tha cho mình. Cả hai cùng nhẹ.

Oán thì nặng, tha thì nhẹ. Câu ấy ai cũng biết, nhưng chỉ khi nào mình thật sự đặt xuống mới hiểu nó nhẹ đến mức nào. Tối nay, thử nghĩ về một người mình còn oán giận. Không cần làm gì lớn lao. Chỉ cần nói thầm trong lòng: "Tôi không mang chuyện này nữa." Nói một lần chưa nhẹ thì nói thêm lần nữa. Rồi một ngày, mình sẽ thấy lòng mình trống ra một khoảng. Khoảng trống ấy, mình có thể dùng để chứa những điều tốt đẹp hơn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Cái Dũng Của Thánh Nhân (Nguyễn Duy Cần) — tr. 70
• Tích Truyện Kinh Pháp Cú — tr. 1
Bài liên quanBố thí không cần đợi giàuTừ bi với người làm mình tổn thươngNgồi lại và lắng nghe: cho đi mà không cần tiền