🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương đứa trẻ hay bị bắt nạt: từ bi bắt đầu từ người lớn chịu nhìn thấy

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Có những đứa trẻ đi học về, cơm ăn không ngon, tối ngủ hay giật mình. Hỏi sao, nó nói không sao. Hỏi ở trường có chuyện gì không, nó lắc đầu. Cha mẹ tưởng con biếng ăn, tưởng con khó ngủ vì xem điện thoại nhiều. Nhưng sự thật có thể là: ở trường, nó đang bị bắt nạt. Bị bạn trêu chọc, bị giật đồ, bị cô lập, bị đánh nhẹ rồi dọa không được mách. Đứa trẻ bị bắt nạt thường không kể. Vì nó sợ kể ra sẽ bị bắt nạt nặng hơn. Vì nó xấu hổ. Vì nó nghĩ mình đáng bị như vậy.

Người lớn hay bỏ qua chuyện bắt nạt của trẻ con. Họ nghĩ trẻ con đùa nhau thôi, ngày xưa mình cũng bị trêu mà vẫn lớn lên bình thường. Nhưng có những vết thương từ thời đi học theo người ta đến lớn. Người lớn lên hay tự ti, hay sợ đám đông, hay khó tin người khác, nhiều khi gốc rễ từ những ngày bị bắt nạt mà không ai bênh vực. Trẻ con bị bắt nạt không cần người lớn dạy đời. Trẻ cần một người lớn chịu nhìn thấy.

Thương đứa trẻ bị bắt nạt bắt đầu từ việc nhìn thấy. Nhìn thấy con thay đổi: đang vui bỗng lầm lì, đang thích đi học bỗng sợ đi học, đồ dùng hay mất, áo quần hay rách, tiền ăn sáng hay hết sớm. Những dấu hiệu ấy không tự nhiên mà có. Người lớn chịu để ý sẽ thấy. Người lớn bận rộn, vô tâm thì bỏ qua. Từ bi với trẻ con trước hết là sự chú ý. Chú ý không tốn tiền, chỉ tốn lòng.

Khi con đã kể, điều quan trọng nhất là tin con. Đừng nói: chắc con tưởng tượng, chắc bạn đùa thôi, sao bạn không bắt nạt đứa khác mà bắt nạt con. Những câu ấy làm trẻ thấy mình bị đổ lỗi. Trẻ đã phải lấy hết can đảm mới dám kể. Nghe xong mà không tin thì trẻ sẽ không bao giờ kể nữa. Tin con không có nghĩa là làm ầm lên ngay. Tin con nghĩa là nói: cha mẹ tin con, cha mẹ sẽ cùng con tìm cách.

Trong đạo Bụt, tinh thần từ bi hỷ xả, khoan dung không có nghĩa là ủy mị, mà ngược lại, rất bản lĩnh. Câu ấy đúng với chuyện bắt nạt. Thương đứa trẻ bị bắt nạt không có nghĩa là dạy nó nhẫn nhịn mãi, cam chịu mãi. Thương là dạy nó bản lĩnh: dám nói không, dám kể với người lớn, dám nhờ thầy cô giúp. Bản lĩnh không phải là đánh lại. Bản lĩnh là không để mình bị chà đạp trong im lặng.

Với đứa trẻ hay bắt nạt người khác, từ bi cũng có chỗ. Đứa trẻ bắt nạt bạn thường không phải là đứa trẻ hư hoàn toàn. Nhiều khi nó cũng đang bị tổn thương ở đâu đó: ở nhà bị đánh, bị bỏ mặc, bị so sánh. Nó trút giận lên bạn yếu hơn mình. Trách phạt thì cần, nhưng chỉ trách phạt không thì nó sẽ bắt nạt lén lút hơn. Thương đứa trẻ ấy là tìm hiểu vì sao nó làm vậy, dạy nó cách khác để thể hiện mình. Một đứa trẻ được hiểu thì bớt đi một kẻ bắt nạt.

Thầy cô, nhà trường cũng có trách nhiệm lớn. Một lớp học mà thầy cô nhìn thấy chuyện bắt nạt mà làm ngơ thì chuyện ấy sẽ còn tiếp diễn. Một trường học mà học sinh dám kể, được lắng nghe, được bảo vệ thì chuyện bắt nạt sẽ giảm. Từ bi trong nhà trường không phải là chuyện riêng của một thầy cô. Nó là không khí chung: không ai bị bỏ mặc, không ai bị cười khi yếu đuối, ai cũng có người để nhờ cậy.

Cha mẹ cũng cần dạy con biết bênh vực bạn bị bắt nạt. Đừng dạy con chỉ lo thân mình, thấy bạn bị đánh thì quay đi. Dạy con: thấy bạn bị bắt nạt thì gọi người lớn, đứng cạnh bạn, nói một câu bênh vực. Một đứa trẻ đứng ra bênh bạn có thể cứu bạn mình khỏi nhiều năm ám ảnh. Và chính đứa trẻ ấy cũng học được bài học lớn nhất của từ bi: thương người không phải là chuyện của người lớn, mà bắt đầu từ khi còn nhỏ.

Nếu con mình đang bị bắt nạt, hãy làm ba việc. Một là tin con và lắng nghe hết câu chuyện. Hai là cùng con đến gặp thầy cô, nói chuyện bình tĩnh, tìm cách giải quyết, không làm ầm lên bằng giận dữ. Ba là dạy con những cách tự bảo vệ: đi cùng bạn, tránh chỗ vắng, nói to khi cần, và nhớ rằng lỗi không phải ở con. Ba việc ấy nghe đơn giản, nhưng làm đủ thì trẻ sẽ vượt qua được.

Trẻ con không tự bảo vệ được mình. Người lớn phải làm việc ấy thay trẻ. Từ bi với trẻ bị bắt nạt không cần gì lớn lao. Nó bắt đầu từ một người lớn chịu nhìn thấy, chịu tin, chịu đứng ra. Hôm nay mình nhìn thấy một đứa trẻ bị bắt nạt và ra tay giúp, mai này khi con mình gặp chuyện, cũng sẽ có người lớn khác nhìn thấy và ra tay. Đó là cách người lớn gieo hạt lành cho cả một thế hệ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kê Kinh Tả Quan Lê Văn Duyệt — trang 3 (thương người lầm lỗi phải trao tâm truyền)
• Lịch sử Việt Nam tập 02 (Trần Thị Vinh) — trang 549 (tinh thần từ bi hỷ xả, khoan dung không có nghĩa là ủy mị mà ngược lại, rất bản lĩnh)
Bài liên quanNgười lái xe ôm đêm khuya: từ bi trên những chuyến xe vắngThương người thầy cũ đã già: một lần ghé thăm cũng là từ biNgười hàng xóm hay gây ồn: thương bằng cách gõ cửa nhẹ nhàng