🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương trẻ mồ côi: một cái nhìn ấm cũng là từ bi

Từ bi – bố thí · 5 phút đọc

Có những đứa trẻ lớn lên mà không có tiếng gọi cha ơi, mẹ ơi trong nhà. Sáng dậy tự lo, tối về tự học, ốm đau tự chịu. Người ta nhìn vào, thấy chúng lanh lợi, tự lập, tưởng chúng ổn. Nhưng ai từng gần gũi trẻ mồ côi mới biết: đằng sau vẻ lanh lợi ấy là một nỗi sợ bị bỏ rơi, lúc nào cũng thường trực. Chúng ít đòi hỏi, không phải vì không cần, mà vì sợ đòi rồi không ai cho. Chúng ngoan, không phải vì không nghịch, mà vì sợ nghịch rồi bị trả về, bị bỏ nữa.

Kinh Từ Bi dạy: mong mọi loài chúng sanh được an lạc, an ổn. Với một đứa trẻ mồ côi, an lạc là gì? Không phải là tiền bạc nhiều, mà là cảm giác có một nơi để về, có một người để tin. Một đứa trẻ có cha mẹ, dù nhà nghèo, vẫn có chỗ dựa: té thì có người đỡ, sai thì có người dạy, buồn thì có người hỏi. Một đứa trẻ mồ côi, té thì tự đứng dậy, sai thì tự chịu, buồn thì tự nuốt. Lớn lên như vậy, chúng mạnh mẽ thật, nhưng mạnh mẽ vì không còn lựa chọn nào khác. Cái mạnh mẽ ấy, nhìn kỹ, thấy thương hơn là thấy nể.

Thương trẻ mồ côi không nhất thiết phải nhận nuôi hay gửi tiền lớn. Kinh Pháp Cú có câu: của ít, thí người xin. Cho ít cũng là cho, miễn là cho bằng lòng thật. Một người hàng xóm mỗi tuần ghé qua hỏi han đứa trẻ một câu, cũng là cho. Một thầy cô giáo để ý thấy trò hay ngồi một mình, kéo trò vào chơi cùng các bạn, cũng là cho. Một người lạ thấy đứa trẻ bán vé số ngoài đường, mua một tờ, nói một câu tử tế, cũng là cho. Trẻ con nhớ những điều nhỏ ấy lâu lắm. Lớn lên, chúng có thể quên ai đã cho mình bao nhiêu tiền, nhưng không quên ai đã nhìn mình bằng ánh mắt ấm.

Điều trẻ mồ côi sợ nhất không phải là thiếu ăn thiếu mặc, mà là bị nhìn bằng ánh mắt thương hại. Ánh mắt thương hại làm chúng thấy mình khác người, thấy mình là gánh nặng. Từ bi đúng nghĩa là thương mà không làm người ta tủi thân. Đừng hỏi chúng những câu xoáy vào nỗi đau: cha mẹ cháu đâu, sao cháu không có cha mẹ. Đừng khen chúng kiểu: tội nghiệp, mồ côi mà giỏi quá. Hãy đối xử với chúng như mọi đứa trẻ khác: hỏi cháu thích môn gì, cháu muốn lớn lên làm gì, cháu đá bóng có giỏi không. Được đối xử bình thường, đó là món quà lớn nhất với một đứa trẻ chỉ mong mình được bình thường.

Có người bảo: mình cũng nghèo, mình cũng khổ, lấy gì mà thương ai. Nhưng thương trẻ mồ côi không đòi hỏi mình phải giàu. Một bữa cơm thêm một đôi đũa, một buổi chiều dạy chữ, một lần chở đi học khi trời mưa, đều là từ bi. Người xưa nói: nhà nào tích thiện, nhà ấy có phúc. Phúc không nằm ở số tiền cho đi, mà nằm ở tấm lòng khi cho. Một người nghèo chia cho đứa trẻ mồ côi nửa ổ bánh mì của mình, phước ấy không nhỏ hơn người giàu gửi một khoản tiền lớn mà lòng thì dửng dưng.

Nếu quanh mình có một đứa trẻ mồ côi, hãy thử làm một việc nhỏ trong tuần này: ghé qua, hỏi nó một câu, nhớ tên nó, nhớ nó thích gì. Đừng hứa những điều lớn lao mình không làm được, vì trẻ mồ côi đã nghe quá nhiều lời hứa rồi bỏ đi. Hứa ít, làm đều, có mặt khi cần, đó là cách thương bền nhất. Một cái nhìn ấm, một câu hỏi han đều đặn, một người lớn chịu ở lại lâu dài trong đời một đứa trẻ, có khi thay đổi cả cuộc đời nó. Từ bi, với trẻ mồ côi, không phải là cứu vớt, mà là ở lại.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta) — Kinh Tiểu Bộ - tập 1 [Tiểu tụng, Pháp cú, Phật tự thuyết, Phật thuyết như vậy, Kinh tập] (HT Thích Minh Châu dịch), tr. 21–22
• Kinh Pháp Cú, kệ 224 — Kinh Tiểu Bộ - tập 1 (HT Thích Minh Châu dịch), tr. 36
Bài liên quanThương người đồng nghiệp hay giành công: từ bi không phải nhường mãiThương người làm việc thiện mà bị hiểu lầm: cứ làm lành, đừng đợi ai khenThương người tự ti về ngoại hình: từ bi bắt đầu từ cách mình nhìn người