🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi với chính nỗi sợ của mình

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Tôi có một người chị họ, mỗi lần chuẩn bị đi khám bệnh là mất ngủ cả tuần. Chưa biết kết quả ra sao, nhưng chị đã sợ trước. Sợ bác sĩ nói bệnh nặng. Sợ phải nằm viện. Sợ tốn tiền. Sợ làm khổ chồng con. Nỗi sợ cứ lớn dần, đến mức có lần chị định không đi khám nữa, cứ ở nhà chịu đựng, vì đi khám thì sợ, mà không đi thì cũng sợ. Chị bảo với tôi: "Em biết không, chị không sợ bệnh bằng sợ cái cảm giác chờ đợi. Ngồi ngoài hành lang bệnh viện, nghe tiếng loa gọi tên, tim chị đập như muốn vỡ ra."

Nghe chị nói, tôi chợt nhận ra: nỗi sợ của con người, phần lớn không đến từ việc đang xảy ra. Nó đến từ việc chưa xảy ra, và có thể sẽ không bao giờ xảy ra. Chúng ta sợ trước. Sợ thay cho tương lai. Sợ thay cho cả những điều mình tưởng tượng ra. Và nỗi sợ ấy, nếu không ai xoa dịu, nó sẽ lớn lên, chiếm hết chỗ trong lòng, không còn chỗ cho bất cứ điều gì khác.

Trong Phật giáo có một hạnh gọi là vô úy thí, nghĩa là cho người ta sự không sợ hãi. Nghe thì lạ. Sợ hãi thì làm sao mà cho đi được? Nhưng thật ra vô úy thí rất gần gũi. Nó là khi mình ngồi bên cạnh người đang sợ, không nói gì nhiều, chỉ ngồi đó. Nó là khi mình nắm tay người đang run, bảo rằng: "Có tôi ở đây." Nó là khi mình nói với người đang chờ kết quả khám bệnh: "Dù kết quả thế nào, chúng ta cùng đối mặt." Những câu nói ấy không chữa được bệnh. Nhưng nó làm nỗi sợ nhỏ lại. Nhỏ đủ để người ta thở được.

Tôi nhớ trong bài giảng về Kinh Từ Bi, Tỳ kheo Giác Đẳng có kể rằng, bài kinh này được Đức Phật dạy cho các vị Tỳ kheo vào rừng tu tập, khi các vị bị những điều làm cho kinh sợ. Đức Phật không dạy các vị cách đánh đuổi nỗi sợ. Ngài dạy các vị trì tụng bài kinh, rải tâm từ đến khắp nơi, làm êm dịu tâm trí của chính mình và của mọi loài chung quanh. Bài kinh ấy trở thành kinh hộ trì, kinh cầu an, được tụng trong những lúc nguy hiểm, hoang vắng. Nghĩa là, từ xưa, người ta đã biết: đối phó với sợ hãi, không phải bằng cách chạy trốn, mà bằng cách rải tâm từ.

Rải tâm từ là gì? Nói theo lời thường, đó là tập chúc lành cho mọi người, kể cả chính mình. Nguyện cho mình được an. Nguyện cho người được an. Nguyện cho mọi loài được an. Nghe thì như một lời cầu nguyện. Nhưng thật ra nó là một cách tập luyện tâm trí. Khi lòng mình đang hướng về điều lành, nó không còn chỗ để chứa nỗi sợ. Giống như một căn phòng đã bật đèn, bóng tối tự nhiên không còn chỗ đứng. Không cần đuổi bóng tối. Chỉ cần bật đèn lên.

Có người sẽ hỏi: nhưng sợ thì cứ sợ, chúc lành có hết sợ đâu? Câu hỏi ấy đúng một nửa. Chúc lành không làm biến mất hoàn toàn nỗi sợ. Nhưng nó làm mình bớt cô đơn trong nỗi sợ. Và nỗi sợ khi có người cùng gánh, nó nhẹ đi một nửa. Đó là lý do vì sao người ta sợ nhất khi ở một mình. Một mình trong bệnh viện. Một mình trong đêm tối. Một mình đối mặt với tin xấu. Còn khi có người ngồi bên, dù người ấy không làm gì cả, nỗi sợ cũng vơi đi.

Từ bi với chính nỗi sợ của mình, nghĩa là đừng mắng mình vì đã sợ. Nhiều người sợ rồi lại tự trách: sao mình yếu đuối thế? Sao người ta không sợ mà mình sợ? Sao mình cứ nghĩ lung tung? Càng trách, càng sợ. Càng sợ, càng trách. Nó thành một vòng luẩn quẩn. Thay vì vậy, hãy thử nói với chính mình như mình nói với một đứa trẻ đang sợ: "Ừ, sợ cũng được. Sợ là bình thường. Mình ngồi đây với nỗi sợ một lúc, rồi nó sẽ qua." Nói với mình bằng giọng dịu dàng, nỗi sợ sẽ dịu lại. Nói với mình bằng giọng mắng mỏ, nỗi sợ sẽ càng lớn.

Tôi có một cách nhỏ để đối phó với nỗi sợ, xin chia sẻ với bạn. Mỗi lần sợ, tôi đặt tay lên ngực, hít vào thật chậm, rồi tự nhủ: "Lúc này, ngay lúc này, mình vẫn ổn." Không nghĩ đến ngày mai. Không nghĩ đến tuần sau. Chỉ nghĩ đến ngay lúc này. Ngay lúc này, mình đang thở. Ngay lúc này, mình đang ngồi đây. Ngay lúc này, chưa có chuyện gì xảy ra. Nỗi sợ sống bằng tương lai. Còn hiện tại, ngay giây phút này, thường không đáng sợ như mình tưởng.

Chị họ tôi, sau nhiều lần mất ngủ, cuối cùng cũng đi khám. Kết quả không có gì nghiêm trọng. Bác sĩ bảo chỉ cần theo dõi, uống thuốc đều. Chị về nhà, cười bảo: "Hóa ra chị sợ một thứ không có thật cả tuần trời." Tôi bảo chị: "Không phải không có thật. Nỗi sợ của chị là thật. Chỉ là cái điều chị sợ thì không xảy ra." Chị gật đầu. Từ đó, mỗi lần đi khám, chị rủ chồng đi cùng. Chị bảo, có người ngồi bên ngoài chờ, chị bớt sợ hơn nhiều. Chỉ cần có người ngồi bên. Thế thôi.

Nếu hôm nay bạn đang sợ một điều gì đó, xin đừng giấu nó đi. Đừng xấu hổ vì mình sợ. Sợ là một phần của con người. Thay vì giấu, hãy nói ra với một người mình tin. Hãy ngồi bên cạnh một người mình thương. Hãy đặt tay lên ngực, thở chậm, và nhớ rằng: ngay lúc này, mình vẫn ổn. Và nếu bạn thấy ai đó đang sợ, đừng vội khuyên họ đừng sợ. Chỉ cần ngồi xuống bên cạnh họ. Sự hiện diện của bạn, chính là món quà vô úy thí quý nhất mà bạn có thể cho đi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giảng giải Kinh Từ Bi (Metta Sutta) — Tỳ kheo Giác Đẳng — trang 1 (bài kinh được Đức Phật dạy cho các vị Tỳ kheo hành thiền trong rừng khi bị kinh sợ; trì tụng rải tâm từ làm êm dịu tâm trí; bài kinh trở thành kinh hộ trì, kinh cầu an)
• Chín Ân Đức Phật — trang 1 (đề mục niệm rải tâm từ giúp hành giả tâm được an lạc, diệt tâm sân hận, nóng giận khó chịu)
Bài liên quanCho người ta một cơ hội thứ haiMột cái ôm đúng lúcĐừng để lòng tốt của mình thành gánh nặng