🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi trong cơn kẹt xe

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Sáng nào tôi cũng đi qua một ngã tư đông nghẹt. Xe máy chen nhau, còi bấm inh ỏi, ai cũng muốn vượt lên trước một chút. Có hôm, một chiếc xe tải quay đầu chậm, cả đoàn xe phía sau kẹt lại. Tiếng còi nổi lên như một dàn nhạc không ai chỉ huy. Có người chửi thề. Có người đập tay lên yên xe. Có người lách lên vỉa hè, chạy ẩu, suýt đâm vào người đi bộ. Chỉ vì kẹt xe thêm năm phút, mà cả ngã tư như sắp nổ tung.

Tôi đứng trong đám đông ấy, tự hỏi: sao chỉ một chút kẹt xe mà người ta giận dữ đến vậy? Năm phút, có đáng gì đâu? Nhưng nghĩ kỹ, tôi hiểu. Người ta không giận vì năm phút. Người ta giận vì cả một ngày dài đã chất chứa bao nhiêu bực bội. Sáng dậy trễ. Con khóc. Vợ cằn nhằn. Sếp nhắn tin giục. Bao nhiêu thứ dồn lại, chỉ chờ một cái cớ để bùng ra. Và ngã tư kẹt xe, chính là cái cớ ấy. Người ta không chửi người kẹt xe. Người ta chửi cả ngày dài của mình.

Trong sách Phật có dạy về hạnh nhẫn nhục. Nhẫn nhục không phải là nhịn nhục một cách cam chịu, để người ta muốn làm gì thì làm. Nhẫn nhục là sức mạnh của người biết dừng lại trước khi cơn giận bùng lên. Trong quyển Mười Điều Thiện, có đoạn viết: có đức tính nhẫn nhục, nhờ quán từ bi, tâm sanh lòng từ bi, chúng ta mới không oán trách người khác. Quán từ bi, tâm sanh lòng từ bi. Nghĩa là, khi mình nhìn người khác bằng con mắt thương, cơn giận tự nhiên nhỏ lại. Người lái xe tải quay đầu chậm, có thể anh ấy cũng đang vội. Người chen lấn lên vỉa hè, có thể chị ấy đang đưa con đi học muộn. Ai cũng có lý do của mình. Ai cũng đang vội như mình.

Từ bi trong cơn kẹt xe, nghe thì buồn cười. Kẹt xe thì liên quan gì đến từ bi? Nhưng thật ra, kẹt xe là một bài tập nhẫn nhục rất tốt. Vì nó xảy ra mỗi ngày. Vì nó không thể tránh được. Vì nó cho mình cơ hội tập dừng lại, tập thở, tập nhìn người khác bằng con mắt thương, ngay trong những lúc bực bội nhất. Người tu trong chùa có thể ngồi thiền trong yên tĩnh. Còn người đời như mình, thiền của mình nằm ở ngã tư kẹt xe, ở hàng chờ dài dằng dặc, ở những lúc bị người ta chen lấn, vượt mặt.

Tôi có một cách nhỏ để giữ bình tĩnh khi kẹt xe, xin chia sẻ với bạn. Khi xe dừng lại, tôi đặt tay lên ngực, hít vào thật chậm, rồi tự nhủ: "Mình đang ở đây. Mình không đi đâu được. Vậy thì cứ ở đây." Nghe thì đơn giản. Nhưng câu nói ấy có sức mạnh lạ kỳ. Nó nhắc mình rằng, bực bội cũng không làm xe chạy nhanh hơn. Bấm còi cũng không làm đường thông thoáng hơn. Chửi thề cũng không làm mình đến nơi sớm hơn. Mọi sự giận dữ trong lúc kẹt xe, đều là vô ích. Nó chỉ làm mình mệt thêm, mà không thay đổi được gì.

Có một lần, tôi thấy một anh shipper bị một chiếc ô tô ép vào lề. Anh suýt ngã. Tôi tưởng anh sẽ chửi. Nhưng anh chỉ dựng xe lại, phủi bụi trên áo, rồi đi tiếp. Tôi chạy theo, hỏi: "Sao anh không chửi ông ấy một câu?" Anh cười: "Chửi thì được gì? Ông ấy đi rồi. Mình chửi, chỉ có mình nghe. Mình nghe xong, mình bực cả buổi. Thôi, để đó. Còn bao nhiêu đơn phải giao." Câu nói ấy làm tôi nhớ mãi. Anh shipper ấy, có lẽ chưa từng đọc sách Phật. Nhưng anh đã thực hành nhẫn nhục một cách tự nhiên nhất. Nhẫn không phải vì anh hiền. Nhẫn vì anh hiểu: giận dữ chỉ làm mình thiệt.

Nhường một chút trong lúc kẹt xe, cũng là một cách thực hành từ bi. Nhường cho người ta qua trước. Nhường cho người già sang đường. Nhường cho xe cứu thương, xe đưa người bệnh. Những cái nhường ấy, nhỏ thôi. Nhưng nó làm đường thông hơn, làm lòng người nhẹ hơn. Và quan trọng nhất, nó làm mình thấy rằng, mình vẫn còn làm chủ được mình, ngay cả trong lúc mọi thứ xung quanh đang hỗn loạn. Người làm chủ được cơn giận của mình trong lúc kẹt xe, là người mạnh. Mạnh hơn người bấm còi to nhất ngã tư.

Trong sách Trách Vụ Phật Tử Tại Gia, Hòa thượng Thích Thanh Từ dạy rằng, khi đã nhường nhịn nhau rồi, cần phải vui vẻ tha thứ cho nhau, không bao giờ nhắc đến lỗi lầm ấy nữa. Câu dạy ấy, áp vào chuyện kẹt xe, cũng đúng. Có người chen lấn mình, mình nhường. Nhường xong thì thôi, đừng nhắc nữa. Đừng về nhà kể lại rằng hôm nay có thằng cha chen xe mình. Đừng ôm mãi câu chuyện ấy trong lòng. Nhường rồi thì quên. Quên thì lòng mình nhẹ. Nhớ mãi thì lòng mình nặng. Mà nặng thì mai lại kẹt xe, lại bực, lại khổ.

Ngày mai, khi bạn ra đường và gặp kẹt xe, hãy thử một lần không bấm còi. Chỉ một lần thôi. Ngồi yên. Thở chậm. Nhìn người xung quanh. Người nào cũng đang vội như mình. Người nào cũng có một ngày dài như mình. Rồi bạn sẽ thấy, ngã tư kẹt xe không còn đáng sợ nữa. Nó chỉ là một ngã tư. Xe đông thì đi chậm. Đi chậm thì đến muộn một chút. Muộn một chút, có sao đâu? Trời không sập. Việc không mất. Chỉ có lòng mình, nếu giữ được bình tĩnh, sẽ nhẹ nhàng cả ngày.

Từ bi không phải là chuyện lớn lao, chỉ có trong chùa, chỉ có trong sách. Từ bi nằm ngay ở ngã tư kẹt xe, ở tiếng còi mình không bấm, ở cái nhường mình dành cho người lạ, ở hơi thở mình giữ cho chậm lại khi mọi người xung quanh đang vội. Ai cũng có thể thực hành từ bi. Chỉ cần bắt đầu từ sáng mai, từ ngã tư đầu tiên mình đi qua.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Mười Điều Thiện (Phúc Trung) — trang 1 (có đức tính nhẫn nhục, nhờ quán từ bi, tâm sanh lòng từ bi, chúng ta mới không oán trách người khác)
• Trách Vụ Phật Tử Tại Gia (HT Thích Thanh Từ) — trang 1 (nhường nhịn nhau rồi, cần phải vui vẻ tha thứ cho nhau, không bao giờ nhắc đến lỗi lầm ấy nữa)
Bài liên quanMặc cả mà không ép giá: từ bi nơi chợ búaMất trộm rồi, thương người trộm bằng cách nàoSau lời nói dối là một nỗi sợ