🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương người hay im lặng chịu đựng

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Trong mỗi nhà, mỗi xóm, đều có một người như vậy. Ít nói. Hỏi gì cũng chỉ cười. Ai nhờ gì cũng làm. Có chuyện buồn cũng không kể. Người ta hay khen: người đó hiền, người đó dễ chịu. Nhưng ít ai hỏi: người đó có đang khổ không?

Tôi nhớ bà cụ ở cuối xóm. Bà sống một mình, con cái đi làm xa. Ngày nào bà cũng quét sân, tưới cây, nấu cơm một mình. Hàng xóm hỏi bà có cần gì không, bà cười: không cần gì đâu, bà ổn. Một hôm bà ngã trong nhà, mãi đến chiều mới có người phát hiện. Lúc đó mọi người mới giật mình: hóa ra bà vẫn ốm yếu, vẫn đau lưng, vẫn sợ ngã, chỉ là bà không nói. Bà im lặng không phải vì bà ổn. Bà im lặng vì bà không muốn làm phiền ai.

Có những người khổ mà kêu lên được. Họ khóc, họ kể, họ tìm người giúp. Nhưng cũng có những người khổ mà im lặng. Họ quen chịu đựng một mình từ lâu. Họ sợ nói ra sẽ bị chê là yếu đuối. Họ sợ kể ra sẽ làm người khác lo. Họ sợ mình trở thành gánh nặng. Thế là họ cứ ôm hết vào lòng, ngày này qua ngày khác, cho đến khi không chịu nổi nữa.

Kinh Từ Bi có một câu rất đẹp: cầu cho tất cả chúng sinh đều an lạc, không bỏ sót một hữu tình nào. Kẻ ốm yếu hoặc người khỏe mạnh, giống lớn to hoặc loại dài cao, ở gần ta hoặc ở nơi xa, đã sinh rồi hoặc sắp sinh ra, cầu cho tất cả đều an lạc. Không bỏ sót một ai. Câu kinh đó nhắc mình một điều: từ bi không chỉ dành cho người kêu cứu. Người không kêu cứu cũng nằm trong đó. Người im lặng cũng cần được thương, có khi còn cần hơn.

Thương người im lặng khó hơn thương người hay nói. Vì họ không đưa tay ra xin giúp. Mình phải tự nhìn ra. Nhìn ra bằng cách nào? Bằng sự để ý. Để ý xem dạo này họ có gầy đi không, có mệt mỏi không, có hay thở dài không. Để ý xem bữa cơm nhà họ có còn khói không, đèn nhà họ có còn sáng không. Để ý những thay đổi nhỏ. Người hay im lặng thường không nói bằng miệng, họ nói bằng những thay đổi nhỏ trong đời sống hằng ngày.

Thương người im lặng cũng không phải là hỏi dồn dập. Đừng thấy họ buồn mà hỏi: sao buồn, kể đi, nói đi. Càng hỏi dồn, họ càng đóng cửa lại. Người im lặng cần một cách thương khác: nhẹ nhàng, không ép buộc. Ngồi bên cạnh họ một lúc. Rót cho họ một ly nước. Hỏi một câu đơn giản: dạo này bác có ngủ được không? Rồi im lặng cùng họ. Nhiều khi chỉ cần có người ngồi bên, không nói gì, lòng họ đã nhẹ đi một nửa.

Cũng đừng đợi họ mở miệng nhờ mới giúp. Người hay im lặng rất khó mở miệng nhờ vả. Họ thà tự xoay sở còn hơn làm phiền người khác. Mình thấy họ cần thì cứ làm, đừng hỏi nhiều. Thấy nhà họ có việc nặng thì ghé qua phụ một tay. Thấy họ ốm thì nấu thêm một bát cháo mang sang. Giúp mà không cần họ phải cảm ơn, không cần họ phải kể khổ trước đã. Giúp như vậy mới chạm được đến người im lặng.

Có một điều nữa cần nhớ: đừng tưởng người im lặng là người không có cảm xúc. Họ có đủ vui buồn giận thương như ai. Chỉ là họ giấu kỹ hơn. Một câu nói vô tình của mình cũng có thể làm họ đau cả tuần mà không nói ra. Một lần mình quên hỏi thăm, họ cũng nhớ. Ngược lại, một lần mình để ý đến họ, họ cũng nhớ rất lâu. Người im lặng không nói, nhưng họ cảm nhận rất rõ ai thương mình thật, ai chỉ thương cho có.

Trong nhà mình, có ai đang im lặng không? Người chồng đi làm về mệt, ăn cơm xong là im lặng ngồi một góc. Người vợ cả ngày lo cho con, tối đến chỉ im lặng lướt điện thoại. Đứa con đi học về, hỏi gì cũng chỉ đáp một tiếng dạ. Người mẹ già ở quê, gọi điện về chỉ hỏi con ăn cơm chưa, không bao giờ kể mình đau ở đâu. Họ đều là những người đang im lặng chịu đựng điều gì đó. Chỉ là mình có để ý hay không.

Từ bi bắt đầu từ chỗ không bỏ sót ai. Người nói ra đã khó, người không nói ra còn khó hơn. Thương họ không cần làm gì to tát. Chỉ cần để ý hơn một chút, ngồi bên lâu hơn một chút, hỏi thăm nhẹ nhàng hơn một chút. Một câu hỏi thăm đúng lúc có thể là cái phao cho người đang chìm trong im lặng. Đừng để đến lúc họ ngã xuống rồi mình mới giật mình: hóa ra người đó khổ đã lâu, chỉ là mình không thấy.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta, bản dịch Bình Anson) — trang 1 ("Cầu chúng sinh thảy đều an lạc / Không bỏ sót một hữu tình nào")
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta, bản dịch Bình Anson) — trang 1 ("Kẻ ốm yếu hoặc người khỏe mạnh... Ở gần ta hoặc ở nơi xa / Đã sinh rồi hoặc sắp sinh ra / Cầu cho tất cả đều an lạc")
Bài liên quanThương người học chậm: dạy lại lần nữa cũng là bố thíNgười ta từ chối sự giúp đỡ của mình, thương sao cho đúngCho đi sự yên tĩnh: khi người ta cần nghỉ, đừng làm ồn