Cuối năm, chị Lan dọn nhà. Mở tủ sách ra, chị thấy một chồng sách cũ. Có cuốn chị đọc hồi sinh viên. Có cuốn con chị đọc hồi tiểu học. Có cuốn mua về mà chưa đọc hết. Bụi phủ đầy. Chị tính mang ra bán ve chai. Được vài chục ngàn. Nhưng chị lại ngập ngừng. Bán đi thì tiếc. Để lại thì chật nhà. Chị ngồi nhìn chồng sách, không biết làm sao.
Chị nhớ hồi nhỏ, nhà chị nghèo. Sách giáo khoa phải mượn của anh chị khóa trên. Có cuốn rách, chị dán lại, đọc đi đọc lại. Có lần chị mượn được một cuốn truyện, đọc mê mẩn, không muốn trả. Người cho mượn cười: "Đọc xong thì trả, để người khác đọc nữa." Chị trả, nhưng trong lòng cứ nhớ mãi cuốn truyện đó. Một cuốn sách cũ, với người này là đồ bỏ đi, với người khác có thể là cả một thế giới.
Chị Lan mang chồng sách đến thư viện nhỏ ở xã. Cô thủ thư vui mừng: "Chị cho thật à? Ở đây thiếu sách cho trẻ con lắm." Chị gật đầu. Cô thủ thư xếp sách lên kệ, lau bụi, ghi tên người tặng vào sổ. Vài hôm sau, chị Lan ghé qua, thấy mấy đứa trẻ ngồi đọc sách của mình. Có đứa ôm cuốn truyện, đọc say sưa. Chị đứng ngoài cửa nhìn, tự nhiên thấy vui. Vui hơn cả lúc bán được vài chục ngàn ve chai.
Trong kinh Pháp Cú có câu: pháp thí, thắng mọi thí! Pháp vị, thắng mọi vị! Pháp hỷ, thắng mọi hỷ! Ái diệt, thắng mọi khổ! Pháp thí là bố thí bằng giáo pháp, bằng con chữ, bằng lời hay. Câu kinh nói pháp thí thắng mọi món cho khác. Vì sao? Vì cho cơm thì người ta no một bữa. Cho tiền thì người ta xài vài hôm. Nhưng cho con chữ, cho kiến thức, người ta mang theo cả đời. Cho một cuốn sách, có thể đổi cả một cuộc đời.
Cho đi một cuốn sách cũ cũng là bố thí pháp. Không cần phải giảng kinh, không cần phải thuyết pháp. Chỉ cần đưa cuốn sách đến tay người cần nó. Cuốn sách dạy làm người, dạy sống tử tế, dạy nghề, dạy chữ, đều là pháp thí. Người nhận đọc được một câu hay, hiểu được một điều tốt, đó là phước của người cho.
Nhiều nhà có sách cũ chất đống. Sách học xong không dùng nữa. Sách con đọc xong không đọc lại. Truyện mua về đọc một lần rồi thôi. Những cuốn sách đó, để trong nhà thì thành bụi. Đem cho thì thành phước. Cho thư viện trường học. Cho lớp học tình thương. Cho tủ sách ở xóm. Cho đứa trẻ hàng xóm không có sách đọc. Chỗ nào cũng cần.
Cho sách cũng cần cho cho đúng. Sách rách quá thì đừng cho, người ta đọc không được. Sách không phù hợp thì đừng cho bừa, trẻ con mà đưa sách người lớn thì không nên. Chọn sách còn tốt, còn đọc được, phù hợp với người nhận. Cho có tâm thì người nhận mới vui. Cho qua loa thì thành đổ rác, không phải bố thí.
Có người nói: "Cho sách thì được gì?" Được nhiều lắm. Được thấy trẻ con đọc sách mình cho. Được biết con chữ của mình đi tiếp, đến với người khác. Được nhẹ nhà, nhẹ lòng. Và được một điều nữa: khi mình cho đi kiến thức, kiến thức trong mình không mất. Ngược lại, mình càng muốn cho, mình càng học thêm. Càng cho càng đầy, đó là cái lạ của pháp thí.
Cuối tuần này, thử mở tủ sách nhà mình ra. Chọn vài cuốn còn tốt mà không dùng nữa. Lau bụi, xếp gọn, mang đến chỗ cần. Thư viện xã, lớp học tình thương, tủ sách cộng đồng, nhà ai có trẻ con thích đọc. Cho đi rồi, đừng quên. Vài tuần sau ghé lại xem. Biết đâu mình sẽ thấy một đứa trẻ đang ôm cuốn sách của mình mà đọc. Lúc đó, mình sẽ hiểu vì sao kinh nói: pháp thí, thắng mọi thí.
Chị Lan giờ thành quen. Mỗi lần dọn nhà, chị lại chọn vài cuốn sách mang đi cho. Cô thủ thư nói, tủ sách của xã giờ có thêm nhiều sách nhờ những người như chị. Chị cười: "Sách để trong nhà thì chỉ mình mình đọc. Sách mang đi cho thì cả xóm cùng đọc. Cho đi, sách mới sống tiếp."
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư