🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Người ngư dân ra khơi: thương người giữ biển cho mình có cá ăn

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Ba giờ sáng. Bến cá đã ồn ào. Tàu thuyền cập bến sau một đêm ra khơi. Người ngư dân ướt sũng nước biển, tay kéo lưới, miệng hô nhau. Cá tươi được đổ ra khay. Người mua kẻ bán trả giá nhanh như chớp. Mùi biển mặn nồng cả một góc bến.

Anh Tám đi biển từ năm mười bảy tuổi. Giờ anh bốn mươi. Da đen sạm vì nắng gió. Tay chai sạn vì kéo lưới. Mỗi chuyến biển, anh xa nhà năm bảy ngày. Biển êm thì có cá. Biển động thì thuyền chao đảo, có khi phải quay về tay không. Có chuyến sóng lớn, anh tưởng mình không về được nữa. Vợ anh ở nhà, đêm nào cũng thấp thỏm.

Mình ăn cá mỗi ngày. Nhưng ít khi mình nghĩ tới người bắt cá. Con cá trên mâm cơm nhà mình đã qua bao nhiêu bàn tay. Bàn tay người ra khơi giữa đêm. Bàn tay người kéo lưới dưới nắng. Bàn tay người mẹ ở nhà trông con, chờ chồng về. Một bữa cá ngon, sau lưng nó là cả một đời người gắn với biển.

Sách Phật Học Tinh Hoa nhắc tới ba cách cho: tài thí, pháp thí, vô úy thí. Tài thí là cho tiền của. Pháp thí là cho lời hay, điều tốt. Vô úy thí là cho người ta bớt sợ. Ngư dân ra khơi, cái họ cần nhất là vô úy. Là có người ở nhà vững lòng, để họ yên tâm đi biển. Là có người mua cá trả giá phải chăng, để họ không sợ chuyến biển trắng tay.

Thương người ngư dân không khó. Ra chợ mua cá, đừng ép giá quá đáng. Người ta đã đánh đổi cả đêm trên biển để có mớ cá tươi. Mình trả giá rẻ mạt, chẳng khác nào coi rẻ cả chuyến biển của họ. Mua đúng giá, trả tiền sòng phẳng, đó là cách thương đơn giản nhất.

Có những lúc biển động, cá ít, giá cá tăng. Người mua than đắt. Nhưng đắt vì người ta khó bắt. Hôm đó anh Tám ra khơi, sóng đánh mạnh, thuyền nghiêng ngả. Anh vẫn cố thả lưới. Được vài chục ký cá. Mang về bến, bán không đủ tiền dầu. Anh cười buồn: "Biển cho bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu." Người làm nghề biển sống nhờ vào lòng biển. Họ không oán. Họ chỉ mong người trên bờ hiểu cho.

Thương người giữ biển còn là thương cả biển. Đánh bắt cá con, cá nhỏ chưa kịp lớn thì mai còn cá đâu mà ăn. Dùng thuốc nổ, dùng lưới cào tận diệt thì biển cạn, người ngư dân cũng mất nghề. Thương người là thương cả cái nghề của họ, cả cái biển nuôi họ. Ăn cá thì ăn, nhưng đừng ăn theo kiểu lấy hết của biển hôm nay, mặc kệ ngày mai.

Anh Tám nói: "Tôi đi biển cả đời. Tôi chỉ mong con tôi sau này không phải đi biển như tôi. Nó học hành, làm việc trên bờ. Nhưng nếu nó vẫn thích biển, tôi cũng không cấm. Biển nuôi nhà tôi bao đời nay. Tôi chỉ mong người ta đừng quên người đi biển." Một người đàn ông cả đời với biển, mong mỏi chỉ có vậy.

Bữa cơm tối nay, nếu có món cá, mình thử nhớ tới anh Tám một chút. Nhớ tới con thuyền ra khơi lúc ba giờ sáng. Nhớ tới bàn tay kéo lưới giữa nắng gắt. Rồi mình ăn chậm lại, ăn trân trọng hơn. Thương người giữ biển cho mình có cá ăn, bắt đầu từ chính mâm cơm nhà mình. Một bữa ăn biết ơn, đó cũng là một cách bố thí. Cho đi lòng biết ơn, nhận lại một bữa cơm ngon hơn.

Vợ anh Tám ở nhà lo việc đồng áng, nuôi hai đứa con. Mỗi lần chồng ra khơi, chị thấp thỏm. Biển êm thì chị mừng. Biển động thì chị mất ngủ. Chị nói: "Tôi không sợ nghèo. Tôi chỉ sợ một ngày chồng không về." Người ở nhà cũng là người giữ biển. Họ giữ bằng nỗi lo, bằng sự chờ đợi, bằng bữa cơm nấu sẵn cho chồng về. Thương người ngư dân là thương cả người vợ ở nhà. Là đừng quên, sau mỗi chuyến biển, có một người đàn bà ngồi chờ bên cửa sổ, nhìn ra khơi. Mình ăn cá, mình nhớ tới cả hai người. Người ra biển và người ở nhà chờ. Cả hai đều xứng đáng được thương như nhau.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — ba cách cho: "Tài thí, pháp thí, vô úy thí" (tr. 231)
Bài liên quanNgười buôn bán thua lỗ: đừng cười khi người ta ngãNgười bạn thân phá sản: ở lại lúc người ta trắng tayNgười bị tai biến tập đi từng bước: thương là kiên nhẫn chờ