🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Một buổi chiều dành cho người già neo đơn

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Bà cụ ở cuối hẻm sống một mình. Con cháu ở xa, lâu lâu mới về thăm. Mỗi chiều, bà ngồi trước cửa, nhìn ra đầu hẻm. Không phải bà đợi ai cụ thể. Bà chỉ ngồi đó, vì trong nhà im ắng quá. Ra ngoài ngồi, còn nghe tiếng xe, tiếng trẻ con chơi, tiếng hàng xóm nói cười. Ít ra cũng thấy mình còn ở giữa đời.

Có hôm, cô hàng xóm ghé qua, ngồi xuống bậc thềm nói chuyện với bà một lúc. Chuyện chẳng có gì to tát. Hỏi bà ăn cơm chưa. Kể chuyện con bé nhà cô mới biết nói. Nghe bà kể chuyện ngày xưa bà còn trẻ. Chỉ chừng nửa tiếng. Nhưng lúc cô đứng dậy về, mắt bà sáng lên. Bà nói, mai rảnh lại ghé chơi nhé.

Người già neo đơn thiếu gì nhất? Nhiều người nghĩ là tiền. Là thuốc men. Là cơm ăn áo mặc. Những thứ ấy cũng cần. Nhưng cái thiếu nhất, có khi là một người ngồi nghe mình nói. Tuổi già, bạn bè lần lượt đi xa. Con cháu bận rộn. Căn nhà rộng dần ra theo nghĩa trống trải. Một ngày dài lê thê không có ai chuyện trò. Nỗi cô đơn ấy, tiền không lấp được.

Thương người già neo đơn, không nhất thiết phải gửi tiền. Có khi chỉ cần một buổi chiều. Ghé thăm. Ngồi nghe. Hỏi thăm sức khỏe. Nhớ tên bà. Nhớ bà thích uống trà gì. Những thứ nhỏ như vậy làm người già thấy mình còn được nhớ tới. Mà được nhớ tới, với người già, là một niềm vui lớn.

Có người nói, mình bận lắm, làm gì có thời gian ghé thăm người dưng. Nhưng thử nghĩ xem, một buổi chiều trong tuần, bớt lại nửa tiếng lướt điện thoại, mình đã có một buổi thăm viếng. Nửa tiếng ấy không làm mình nghèo đi. Không làm mình mất việc. Nhưng với bà cụ cuối hẻm, nửa tiếng ấy là cả một tuần bà có chuyện để nhớ lại, để kể với người khác rằng hôm qua có cô hàng xóm ghé chơi.

Trong đạo Phật có dạy về bốn cách giúp người: bố thí, ái ngữ, lợi hành và đồng sự. Bố thí là cho đi. Ái ngữ là nói lời lành. Lợi hành là làm điều có ích cho người. Đồng sự là cùng làm, cùng chia sẻ. Ghé thăm người già neo đơn là làm cả bốn thứ ấy cùng một lúc. Mình cho đi thời gian. Mình nói lời hỏi thăm ấm áp. Mình làm điều có ích là bớt đi nỗi cô đơn của bà. Và mình ngồi cùng bà, cùng chia sẻ một buổi chiều.

Đừng đợi người già là ruột thịt mới thương. Hàng xóm cũng là người thân, theo nghĩa gần gũi nhất. Người ta nói bán anh em xa, mua láng giềng gần. Lúc ốm đau, lúc cần một tay giúp đỡ, người đầu tiên chạy tới thường là hàng xóm, không phải người thân ở xa. Thương hàng xóm già neo đơn, chính là gieo một hạt lành cho chính khu phố mình đang sống.

Có những người già khó tính. Hay cằn nhằn. Hay kể đi kể lại một câu chuyện cũ. Mình nghe lần đầu thì vui, nghe lần thứ mười thì chán. Nhưng hãy nhớ, bà kể lại vì bà chỉ còn chừng ấy chuyện để kể. Bà cằn nhằn vì bà sợ mình bị quên. Thương người già là thương cả sự khó tính ấy. Kiên nhẫn nghe thêm một lần nữa. Không ngắt lời. Không tỏ vẻ chán. Đó cũng là từ bi.

Từ bi hỷ xả, như lời dạy về Tứ vô lượng tâm, là tinh thần khoan dung của đạo Phật. Khoan dung với người già nghĩa là chấp nhận rằng họ chậm, họ hay quên, họ hay nhắc lại. Mình không sửa họ. Mình chỉ ở bên họ. Sự hiện diện kiên nhẫn ấy, với người già, quý hơn nhiều món quà đắt tiền.

Cuối tuần này, thử ghé nhà bà cụ cuối hẻm. Không cần mang gì nhiều. Một gói bánh, một nải chuối, hay chỉ là hai bàn tay không. Ngồi xuống bậc thềm. Hỏi bà dạo này ngủ có ngon không. Nghe bà kể chuyện ngày xưa. Chỉ một buổi chiều thôi. Nhưng có khi, buổi chiều ấy làm ấm cả một tuần của bà, và cũng làm ấm lòng mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trường Bộ 31, Kinh Thiện Sinh — Bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, không lường gạt (BudSas, Kinh Trường Bộ)
• Đạo Bụt Nguyên Chất — Thích Nhất Hạnh — Tứ vô lượng tâm, từ-bi-hỷ-xả (tr. 191)
Bài liên quanLời nói lúc người ta đang sai: nói sao để người nghe đượcCon mèo hoang ngoài hẻm: một bát cơm thừa cũng là từ biThêm một chén cơm cho người lỡ bữa