🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương người lính già trở về: một lời cảm ơn muộn màng

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Đầu làng có một ông cụ ngồi bán vé số, lưng hơi còng, chân đi khập khiễng. Ít ai biết ông từng là lính, từng đi qua những năm tháng bom đạn. Ông không kể. Hỏi tới, ông chỉ cười: chuyện cũ rồi, nhắc làm gì. Nhưng đêm về, ông vẫn giật mình vì tiếng động mạnh. Vết thương cũ trở trời lại đau. Ông sống một mình, con cái đi làm xa, thỉnh thoảng mới về thăm. Người ta quen với hình ảnh ông ngồi đó mỗi ngày, đến nỗi quên mất ông từng là một người lính trẻ, từng mang trên vai cả một thời tuổi trẻ của mình.

Người lính già trở về thường mang theo những thứ không nhìn thấy được. Có người mang theo vết thương trên thân thể. Có người mang theo những đêm mất ngủ, những cơn ác mộng lặp đi lặp lại. Có người mang theo nỗi day dứt vì đồng đội đã ngã xuống mà mình còn sống. Họ ít nói về những điều ấy. Không phải vì họ quên, mà vì họ không biết nói với ai, và sợ người nghe không hiểu. Dần dần, họ im lặng. Sự im lặng ấy, nếu không ai để ý, sẽ thành cô đơn.

Thương người lính già, trước hết là nhớ tới họ. Một lời cảm ơn, dù muộn màng, vẫn hơn là không bao giờ nói. Cảm ơn vì những năm tháng họ đã đi qua. Cảm ơn vì nhờ có họ mà quê hương được bình yên. Không cần lễ lạt lớn, không cần lời lẽ to tát. Chỉ cần một lần ghé lại, ngồi xuống, hỏi ông dạo này khỏe không, chân còn đau không. Người già không cần nhiều. Họ cần biết rằng mình chưa bị quên.

Có những người lính trở về mang trong lòng oán hận. Hận kẻ thù đã cướp đi đồng đội của mình. Hận số phận đã lấy đi tuổi trẻ của mình. Oán hận ấy, nếu ôm mãi, sẽ làm cho tuổi già thêm nặng. Trong kinh Pháp Cú có câu: hận thù diệt hận thù, đời này không thể có, chỉ có từ bi mới diệt được hận thù, đó là định luật ngàn thu. Người lính già không cần ai dạy đạo lý. Nhưng nếu có người chịu ngồi nghe ông kể, chịu hiểu nỗi đau của ông, thì oán hận trong lòng ông sẽ nhẹ đi một chút. Được lắng nghe, đó cũng là một cách chữa lành.

Thương cũng là giúp bằng việc thiết thực. Có ông lính già không biết làm giấy tờ để hưởng chế độ. Có ông sống trong căn nhà dột nát mà không biết kêu ai sửa. Có ông bệnh mà ngại đi bệnh viện vì sợ phiền con cháu. Những việc ấy, người trong xóm, người trong họ, hoàn toàn có thể giúp. Đưa ông đi làm giấy tờ. Góp tay sửa lại mái nhà. Đưa ông đi khám bệnh định kỳ. Thương người có công, không phải là thương bằng lời nói trong ngày lễ, mà là thương bằng việc làm trong ngày thường.

Với con cháu trong nhà, thương ông là đừng coi ông như một người già khó tính. Ông hay kể chuyện cũ, hãy nghe. Ông hay nhắc lại, hãy kiên nhẫn. Ông khó ngủ, hay thức khuya, đừng gắt. Người già, nhất là người từng đi qua chiến tranh, có những thói quen hình thành từ những năm tháng gian khổ. Hiểu được điều ấy, mình sẽ không còn thấy ông khó chịu nữa, mà chỉ thấy thương.

Cũng xin nhớ tới những người vợ lính, những người mẹ lính. Họ ở nhà, nuôi con, chờ chồng, chờ con, có người chờ cả đời mà người thân không trở về. Họ cũng là những người lính thầm lặng, không mặc quân phục, không cầm súng, nhưng cũng đã hy sinh cả tuổi trẻ. Thương người lính, là thương cả những người đã chờ đợi họ. Một lời hỏi thăm với bà cụ vợ lính, một lần ghé thăm mẹ liệt sĩ neo đơn, cũng là từ bi.

Trong đạo Bụt có dạy bốn tâm rộng lớn, trong đó có tâm xả, nghĩa là không loại trừ ai. Người lính già, dù ông có khó tính, dù ông có ít nói, dù ông có những vết thương không ai thấy, cũng là anh em của mình. Không loại trừ ông ra khỏi cộng đồng, không để ông ngồi một mình ở đầu làng mà không ai ngó tới. Một cộng đồng biết nhớ ơn, là một cộng đồng còn tình người.

Nếu hôm nay mình gặp một người lính già, xin đừng đi qua như đi qua một người xa lạ. Dừng lại một chút. Mua giúp ông tờ vé số. Hỏi ông một câu. Nói một lời cảm ơn. Có thể ông sẽ cười, xua tay bảo có gì đâu. Nhưng tối về, ông sẽ nhớ mãi câu nói ấy. Một lời cảm ơn muộn màng, vẫn hơn là một đời không ai cảm ơn. Và với người đã cho đi cả tuổi trẻ của mình, một lời cảm ơn là món quà nhỏ nhất mà mình có thể trao.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — tr. 1: "Hận thù diệt hận thù, Đời này không thể có, Từ bi diệt hận thù, Là định luật ngàn thu."
• Đạo Bụt Nguyên Chất (Thích Nhất Hạnh) — tr. 191: "Trong đạo Bụt chúng ta được học Tứ vô lượng tâm, từ-bi-hỷ-xả, xả có nghĩa là không loại trừ"
Bài liên quanThương người mang vết sẹo trên mặt: nhìn người, đừng nhìn vết sẹoNhường chỗ ngồi trên xe buýt: từ bi bắt đầu từ một chỗ ngồiThương người làm nghề mai táng: người tiễn đưa cũng cần được thương