Anh Tuấn năm nay đã ngoài bốn mươi. Có một chuyện thời đi học, anh nhớ mãi đến tận bây giờ. Hồi lớp bảy, anh bị thầy giáo đánh một roi vì tội trốn học đi đá bóng. Cái roi đó không nặng lắm. Nhưng cái cảm giác bị đánh trước mặt cả lớp thì nặng. Anh mang theo cảm giác đó suốt mấy chục năm.
Mỗi lần có ai nhắc tới thầy giáo cũ, anh lại thấy khó chịu. Anh nói với bạn bè: "Ông thầy đó ác lắm, đánh học trò không thương tiếc." Bạn bè nghe vậy thì cũng gật gù. Nhưng trong lòng anh, anh biết mình đang ôm một cục giận đã cũ lắm rồi. Cục giận đó không còn làm ai đau nữa, ngoài chính anh.
Rồi một hôm, anh về quê, tình cờ gặp lại thầy. Thầy đã già lắm rồi. Tóc bạc trắng, lưng còng, đi lại chậm chạp. Thầy nhìn anh một lúc rồi nói: "Tuấn phải không? Hồi đó thầy đánh con, thầy cũng xót lắm. Nhưng thầy sợ con bỏ học, sau này khổ." Anh đứng lặng. Bao nhiêu năm giận hờn, chỉ một câu nói đó mà tan đi quá nửa.
Hóa ra, người thầy năm xưa cũng mang theo nỗi day dứt của riêng mình. Thầy không phải người ác. Thầy chỉ là một người thầy của thời đó, khi mà cây roi vẫn được coi là cách dạy dỗ. Thầy đánh học trò vì sợ học trò hư, sợ học trò mất tương lai. Cách làm thì sai, nhưng lòng thì không xấu.
Kinh Phật có câu: "Hận thù diệt hận thù, đời này không có được. Không hận thù diệt hận thù, là định luật ngàn thu." Nghĩa là lấy giận đáp giận thì giận không bao giờ hết. Chỉ có lòng không hận mới diệt được hận. Anh Tuấn đã ôm cục giận đó bốn mươi năm. Bốn mươi năm đó, thầy giáo vẫn sống cuộc đời của thầy, còn anh thì cứ mang theo một vết thương không ai chạm vào nữa.
Tha thứ không có nghĩa là nói rằng việc đánh học trò là đúng. Tha thứ là mình không để chuyện cũ tiếp tục làm khổ mình nữa. Là mình nhìn thấy cả hai phía: phía của đứa học trò bị tổn thương, và phía của người thầy cũng có nỗi khổ của riêng ông. Khi nhìn được cả hai phía, lòng mình tự nhiên nhẹ đi.
Người ta thường nghĩ tha thứ là làm ơn cho người khác. Nhưng thật ra, người được lợi đầu tiên chính là mình. Ôm hận trong lòng, người khổ đầu tiên là mình. Ngủ cũng nghĩ tới, ăn cũng nghĩ tới, gặp chuyện gì không vừa ý cũng lôi chuyện cũ ra mà giận tiếp. Cái hận đó như hòn đá trong túi áo. Mình mang đi đâu, nó nặng tới đó.
Sách xưa dạy: "Oan gia nên giải, không nên kết." Oán thù mà cứ cột chặt thì đời này sang đời khác vẫn còn vướng. Gỡ được thì nên gỡ. Không phải vì người kia xứng đáng được tha thứ. Mà vì mình xứng đáng được nhẹ lòng.
Anh Tuấn hôm đó đã ngồi uống nước với thầy rất lâu. Hai thầy trò kể lại chuyện xưa, cười với nhau. Thầy kể về những học trò khác, những đứa giờ đã thành đạt, những đứa vẫn còn lận đận. Anh kể về cuộc sống của mình, về vợ con, về công việc. Lúc chia tay, anh cúi đầu chào thầy thật sâu. Thầy nắm tay anh, bàn tay gầy guộc mà ấm.
Trên đường về, anh thấy lòng mình nhẹ tênh. Như vừa đặt xuống một gánh nặng mang đã lâu. Anh nghĩ, giá mà mình tha thứ sớm hơn. Giá mà mình gặp thầy sớm hơn. Thì bốn mươi năm qua, mình đã không phải mang theo cục giận đó đi khắp nơi.
Nếu trong lòng bạn cũng đang có một vết thương cũ, một người cũ mà bạn chưa tha thứ được, hãy thử nhìn lại. Có thể người đó cũng đang mang một nỗi day dứt của riêng họ. Có thể chuyện năm xưa không đơn giản như mình vẫn nghĩ. Và có thể, người cần được tha thứ nhất không phải là họ, mà chính là mình — tha thứ cho mình đã ôm hận quá lâu.
Tha thứ không làm thay đổi quá khứ. Nhưng tha thứ làm thay đổi hiện tại của mình. Từ hôm nay, mình không còn phải mang theo hòn đá đó nữa.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư