🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi

Người đang nóng giận cần được thương, không cần thêm dầu vào lửa

Từ bi · 6 phút đọc

Hai vợ chồng cãi nhau trong bếp. Người chồng vừa đi làm về mệt, nói một câu khó nghe. Người vợ đang nấu ăn, tay cầm vá, đáp lại một câu còn khó nghe hơn. Cứ thế, câu sau to hơn câu trước, đến khi cả hai cùng hét lên, đứa con nhỏ chạy vào phòng đóng cửa lại. Tối đó không ai nói với ai câu nào. Sáng hôm sau, cả hai đều hối hận, nhưng không ai mở lời trước. Một chuyện nhỏ, một phút nóng giận, mà cả nhà mất cả buổi tối yên bình.

Lửa gặp lửa chỉ cháy to hơn, đó là lẽ thường. Người đang nóng giận mà gặp một người cũng nóng giận thì cơn giận nhân đôi. Người này hét, người kia hét to hơn để át đi. Không ai nghe ai nói gì, chỉ có hai cơn giận đang thi nhau lớn. Đến khi lửa tắt, nhìn lại chỉ còn tro tàn: những câu nói làm đau nhau, những ánh mắt lạnh lùng, và một đứa trẻ sợ hãi trong phòng. Thắng trong một trận cãi nhau như vậy, thật ra cả hai đều thua.

Trong kho sách, bài pháp 021 của Thư viện Phật học BudSas viết: "Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình". Sân hận là cơn giận, là ngọn lửa trong lòng. Từ bỏ sân hận không phải là đè nén nó xuống, mà là không để nó dẫn mình đi. Người sống với tâm không sân hận nhìn người đang giận bằng lòng từ mẫn, tức là lòng thương xót, chứ không nhìn bằng con mắt đối đầu.

Bài pháp 017 trong kho cũng có câu: "Tâm nhu hòa ngay thẳng. Tâm từ bi như Phật". Nhu hòa là mềm mại, không cứng rắn đối đầu. Người có tâm nhu hòa gặp cơn giận của người khác không cứng lại, mà mềm ra, như nước gặp lửa. Nước không cãi nhau với lửa, nước chỉ làm lửa dịu xuống. Muốn làm được vậy, mình phải giữ được sự mềm mại trong lúc người kia đang cứng rắn, điều này khó, nhưng làm được.

Người đang nóng giận thật ra đang khổ. Cơn giận là tiếng kêu cứu của một người đang đau mà không biết nói ra bằng cách nào khác. Người chồng mệt mỏi cả ngày, về nhà chỉ cần một câu hỏi thăm, nhưng không ai hỏi, cơn mệt biến thành cơn giận. Người vợ loay hoay cả ngày với con cái, chỉ cần một lời cảm ơn, nhưng không ai nói, nỗi tủi thân biến thành cơn giận. Thấy được điều đó, mình sẽ không còn muốn đổ thêm dầu vào lửa nữa, mà chỉ muốn tìm cách làm cho lửa dịu xuống.

Đừng đổ thêm dầu nghĩa là đừng cãi lý lúc lửa đang cháy. Khi người ta đang giận, mọi lời giải thích đều nghe như chống đối, mọi lý lẽ đều nghe như xúc phạm. Lúc đó, điều cần nhất không phải là ai đúng ai sai, mà là cho cơn giận có thời gian nguội đi. Im lặng một lúc, thở sâu, rót một ly nước, đi ra ngoài hít thở không khí. Đợi khi cả hai cùng nguội, hãy ngồi lại nói chuyện. Chuyện gì cũng nói được, chỉ cần nói lúc lửa đã tắt.

Muốn tập, hãy tự dặn mình một câu trước khi về nhà, trước khi gặp người thân: "Nếu hôm nay có ai nổi giận, mình sẽ nhớ rằng đây là người đang đau, không phải kẻ thù". Một câu dặn như vậy giống như một lá chắn nhỏ. Khi cơn giận của người kia ập tới, lá chắn đó giúp mình dừng lại một nhịp, không phản ứng ngay bằng một cơn giận khác. Một nhịp dừng đó có khi cứu được cả một buổi tối, cả một mối quan hệ.

Một người giữ được bình tĩnh là cứu cả hai. Trong một cuộc cãi vã, chỉ cần một người không hét lên, cơn giận đã mất một nửa sức mạnh. Người kia hét một mình một lúc sẽ thấy lạc lõng, rồi tự nhiên nhỏ tiếng lại. Không phải vì họ thua, mà vì lửa không còn gì để cháy nữa. Người giữ được bình tĩnh không phải là người nhu nhược, mà là người mạnh nhất trong nhà lúc đó, vì họ thắng được chính cơn giận của mình.

Người đang nóng giận cần được thương, không cần thêm dầu vào lửa. Thương họ bằng sự im lặng đúng lúc, bằng một ly nước mát, bằng một câu nói dịu dàng khi lửa đã nguội. Làm được vậy, mình không chỉ giữ được một buổi tối yên bình, mà còn giữ được cả một mái nhà.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thư viện Phật học BudSas, bài pháp 021 (uni/1-bai/phap021.htm): "Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình"
• Thư viện Phật học BudSas, bài pháp 017 (uni/1-bai/phap017.htm): "Tâm nhu hòa ngay thẳng. Tâm từ bi như Phật"
Bài liên quanGiúp người lạ trong hoạn nạn: từ bi không hỏi quen hay lạĂn chay một ngày: từ bi bắt đầu từ mâm cơm nhà mìnhBố thí không trụ tướng: cho đi mà lòng không vướng