Cuối tháng, tiền trong ví còn ít. Lương chưa về, mà bao nhiêu khoản đang chờ. Vậy mà đi ngang qua một người bán vé số ngồi co ro dưới mái hiên, mình vẫn dừng lại mua một tờ. Không phải vì mình dư dả. Mà vì mình thấy người ta còn thiếu hơn mình. Mình thiếu tiền, người ta thiếu cả một bữa ăn. Mình chia một ít, mình vẫn sống được. Người ta nhận một ít, người ta ấm được một buổi.
Nhiều người nghĩ bố thí phải đợi lúc dư dả. Đợi mình giàu đã, đợi mình ổn đã, đợi mình có nhiều đã, rồi mới cho. Nhưng đời này, có ai thật sự thấy mình dư dả đâu? Người có ít thì lo ít, người có nhiều thì lo nhiều. Ai cũng thấy mình chưa đủ. Nếu đợi đến lúc dư dả mới cho đi, thì có khi cả đời mình chẳng cho ai được thứ gì. Bố thí không đợi lúc dư dả. Bố thí bắt đầu từ lúc mình còn thiếu, mà vẫn muốn chia.
Sách Phật Học Tinh Hoa viết về hạnh bố thí của Bồ Tát: "Bồ Tát bố thí không trụ tướng, không thấy có mình và có người, chẳng sợ nghèo, chẳng trông trả ân, cũng chẳng cầu phúc báo." Chẳng sợ nghèo. Bốn chữ ấy đáng suy nghĩ. Người cho đi mà sợ nghèo thì tay họ run run, lòng họ tính toán. Cho một đồng mà tiếc một đồng, cho rồi mà cứ nghĩ đến nó mãi. Còn người cho đi mà không sợ nghèo thì tay họ nhẹ nhàng, lòng họ thảnh thơi. Họ biết rằng tiền bạc là thứ đến rồi đi. Hôm nay mình cho đi một ít, ngày mai mình làm lại được. Nhưng lòng thương mà không cho đi thì nó cứ nằm đó, khô dần, rồi mất.
Chia khi mình cũng thiếu thì món quà ấy có một giá trị đặc biệt. Nó không nằm ở số tiền. Nó nằm ở tấm lòng. Một người giàu cho đi một triệu, đó là việc tốt. Một người nghèo cho đi mười nghìn, đó cũng là việc tốt, mà có khi còn khó hơn. Vì mười nghìn ấy là bữa sáng của họ. Họ cho đi bữa sáng của mình để người khác có bữa sáng. Cái khó ấy, cái thật lòng ấy, không đo được bằng tiền. Người nhận cũng cảm nhận được. Họ không nhớ số tiền là bao nhiêu. Họ nhớ rằng có một người, dù cũng thiếu thốn, vẫn nghĩ đến mình.
Bố thí không chỉ là tiền. Mình thiếu tiền thì mình cho thứ khác. Cho một lời động viên, cho một bàn tay phụ giúp, cho một chỗ ngồi trên xe buýt, cho một tiếng đồng hồ ngồi nghe người ta kể chuyện. Những thứ ấy không cần tiền mà vẫn là bố thí. Có người cả ngày không có ai hỏi thăm. Mình hỏi thăm họ một câu, đó là cho đi. Có người mang nặng một mình không ai phụ. Mình phụ họ một tay, đó là cho đi. Đừng đợi mình có tiền mới nghĩ đến chuyện cho đi. Mình luôn có thứ gì đó để cho, dù là rất nhỏ.
Cho đi khi mình thiếu cũng là cách mình nhắc mình nhớ: mình vẫn còn đủ. Mình còn một mái nhà, còn một bữa cơm, còn sức khỏe để đi làm. Người khác có khi không có cả những thứ ấy. Nhìn xuống một chút, mình thấy mình còn may mắn hơn nhiều người. Lòng biết đủ ấy làm mình nhẹ đi. Mình không còn so đo với người hơn mình nữa. Mình thấy mình có thể chia sẻ, dù là ít. Và càng chia sẻ, mình càng thấy mình giàu lên, không phải giàu tiền, mà giàu lòng.
Cũng cần nhớ một điều: chia sẻ không có nghĩa là cho đến kiệt sức. Mình chia trong khả năng của mình. Mình chia một phần, giữ lại phần để sống. Bố thí mà làm mình kiệt quệ, làm gia đình mình khổ theo, thì đó không còn là từ bi nữa. Từ bi có trí tuệ là biết mình cho được bao nhiêu. Cho ít mà thật lòng, còn hơn cho nhiều mà rồi oán trách. Cho trong khả năng, cho với lòng vui, đó mới là bố thí đúng nghĩa.
Hôm nay, nếu mình thấy mình thiếu thốn, hãy thử nhìn quanh. Có ai đó thiếu hơn mình không? Nếu có, hãy chia cho họ một chút. Một tờ vé số, một ổ bánh mì, một lời hỏi thăm. Không cần đợi lúc dư dả. Bố thí bắt đầu từ hôm nay, từ chỗ mình đang đứng, với những gì mình đang có. Dù là rất ít, nhưng cho đi bằng lòng thật thì không bao giờ là ít.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư