🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi với người đang khóc giữa chốn đông người: đừng nhìn, hãy lại gần

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Chiều hôm qua, trên chuyến xe buýt về nhà, tôi thấy một cô gái trẻ ngồi ở hàng ghế cuối, ôm mặt khóc. Khóc không thành tiếng, chỉ có vai rung lên từng cơn. Cả xe ai cũng thấy, nhưng ai cũng quay đi. Người thì nhìn ra cửa sổ, người thì cúi xuống bấm điện thoại, người thì đeo tai nghe vào như không nghe thấy gì. Tôi cũng định quay đi, nhưng rồi tự hỏi: nếu người đang khóc đó là người thân của mình, mình có muốn cả xe quay đi như vậy không?

Người đang khóc giữa chốn đông người thường khổ theo một cách rất riêng. Khổ vì chuyện làm mình khóc đã đành, khổ hơn vì phải khóc trước mặt bao nhiêu người lạ. Họ không khóc được ở nhà, hoặc không còn nhà để về mà khóc. Họ khóc trên xe, trong công viên, ở góc quán, vì nỗi buồn ập đến bất chợt, không chọn chỗ. Lúc đó, ánh mắt của người xung quanh giống như những cây kim nhỏ. Nhìn một cái thì không sao, nhưng bị cả xe nhìn thì người ta chỉ muốn biến mất. Có người còn rút điện thoại ra quay, như thể nỗi buồn của người khác là một cảnh hay để xem.

Trong kho sách, có một câu mà tôi hay nhớ: Phật vì thương xót chúng sanh mà chế ra các giới luật, cốt khiến đời sống họ được an ổn. Thương xót chúng sanh — thương không phải vì người ta tốt, không phải vì người ta là người thân của mình, mà vì người ta đang khổ. Người đang khóc trên xe buýt cũng là một chúng sanh đang khổ. Mình thương họ không cần lý do gì cả. Chỉ cần thấy họ khổ, mình đã có lý do để lại gần.

Kinh còn dạy một ý nữa, mà tôi thấy rất đẹp: tâm từ quán chúng sinh, như mẹ thương con một. Người mẹ thương đứa con duy nhất của mình thì không cần hỏi con đã làm gì, con có lỗi gì không, con có xứng đáng được thương không. Mẹ thương chỉ vì đó là con mình. Lòng từ đối với người đang khổ cũng vậy: không hỏi họ vì sao khóc, không hỏi họ có lỗi gì không, không hỏi họ có đáng thương không. Chỉ cần thấy họ đang khổ, mình lại gần, ngồi xuống bên cạnh, thế thôi.

Từ bi với người đang khóc giữa chốn đông người, trước hết là đừng nhìn chằm chằm. Ánh mắt tò mò làm người ta khó chịu hơn cả sự thờ ơ. Đừng quay clip, đừng chụp ảnh, đừng kể lại cho người khác nghe rằng hôm nay mình thấy ai đó khóc trên xe. Nỗi buồn của người ta không phải là chuyện để kể. Sau đó, nếu có thể, hãy lại gần. Không cần nói gì nhiều. Ngồi xuống bên cạnh, đưa cho họ một tờ khăn giấy, hỏi nhỏ: chị có cần gì không? Nếu họ lắc đầu, thì mình ngồi im đó một lúc, rồi đi. Chỉ vậy thôi cũng đủ. Vì người đang khóc lúc đó không cần lời khuyên, không cần ai phân tích xem họ sai ở đâu. Họ chỉ cần biết rằng có một người thấy họ, và người đó không quay đi.

Có người sợ lại gần vì sợ phiền, sợ người ta nghĩ mình có ý đồ xấu, sợ người ta mắng mình nhiều chuyện. Cái sợ đó cũng dễ hiểu, nhất là với đàn ông lại gần một cô gái đang khóc, hay với người lạ lại gần nhau giữa chốn đông người. Nhưng sợ thì vẫn có cách để lại gần cho đàng hoàng: nhờ một người phụ nữ gần đó hỏi thăm giúp, hoặc nói một câu thật ngắn, thật rõ ràng: tôi thấy chị đang buồn, chị có cần giúp gì không ạ? Nói xong thì đứng đó, để người ta tự quyết định. Người ta không muốn thì mình đi, không sao cả. Còn hơn là mình cứ ngồi yên nhìn người ta khóc mà trong lòng thì day dứt.

Im lặng bên cạnh một người đang buồn cũng là một cách giúp. Nhiều người nghĩ giúp là phải nói, phải khuyên, phải làm gì đó. Nhưng người đang khóc thường không nghe được lời khuyên. Họ chỉ nghe được sự hiện diện. Có một người ngồi bên cạnh, không hỏi han, không khuyên răn, không nhìn chằm chằm — sự hiện diện đó nói với họ rằng: bạn không một mình. Mà nhiều khi, đó là tất cả những gì người ta cần. Khóc xong rồi, họ tự đứng dậy, lau mặt, đi tiếp. Mình không cần biết họ khóc vì chuyện gì. Mình chỉ cần biết rằng lúc họ khóc, có người không quay đi.

Bố thí bằng sự hiện diện là một trong những cách cho đi khó nhất, vì nó đòi hỏi mình phải dừng lại. Mình đang vội về nhà, mình đang mệt, mình đang có việc riêng — dừng lại để ngồi với một người lạ đang khóc thì thật không dễ. Nhưng chính vì không dễ nên nó mới quý. Cho tiền thì dễ, cho đồ thì dễ, cho một câu nói thì dễ. Cho thời gian của mình, cho sự chú ý của mình, cho một khoảnh khắc mình dừng lại vì người khác — cái đó mới khó. Mà khó thì mới gọi là bố thí thật sự.

Cô gái trên xe buýt hôm qua, tôi đã lại gần, đưa cho cô ấy một tờ khăn giấy. Cô ấy ngẩng lên, mắt đỏ hoe, nói nhỏ: cảm ơn anh. Rồi cô ấy xuống xe ở trạm tiếp theo. Tôi không biết cô ấy khóc vì chuyện gì, và có lẽ tôi sẽ không bao giờ biết. Nhưng tôi biết một điều: tối hôm qua, tôi ngủ ngon hơn mọi hôm. Vì tôi đã không quay đi. Có những việc thiện nhỏ như vậy đó. Không ai khen, không ai biết, không ai ghi công. Nhưng lòng mình thì biết. Và lòng mình nhẹ đi rất nhiều, chỉ vì mình đã không quay mặt khi thấy người khác khổ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tam Quy, Ngũ Giới (Thích Thanh Từ) — trang 1: Phật vì thương xót chúng sanh mà tạo ra năm điều răn cấm này, cốt khiến đời sống họ được an ổn
• Bộ Đại Tập 4 — trang 261: Tâm từ quán chúng sinh, như mẹ thương con một
Bài liên quanBố thí bằng cách không lan truyền chuyện xấu của người khácTừ bi với người shipper giữa trưa nắngTừ bi khi mình là người được giúp