🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Con chó giữ nhà đã già: thương vật nuôi lúc nó yếu đi

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Con chó vàng nhà bác Tư đã mười bốn tuổi. Ngày trước nó chạy nhanh lắm, nghe tiếng xe từ xa đã sủa vang cả xóm. Bây giờ nó đi chậm rì, mắt mờ, tai nghễnh ngãng. Có hôm bác gọi mãi nó mới quay đầu lại. Có hôm nó nằm cả buổi ở góc sân, không buồn nhúc nhích. Mấy đứa nhỏ trong nhà bảo nhau: nó già rồi, nuôi tốn cơm, hay là cho người ta đi. Bác Tư nghe vậy chỉ lắc đầu. Nuôi nó từ lúc nó còn là con chó con bé xíu, giờ nó già thì mình bỏ nó sao đành.

Vật nuôi trong nhà cũng như người thân trong nhà. Lúc còn trẻ khỏe, nó giữ nhà, nó chơi với con nít, nó làm cho căn nhà vui hơn. Lúc nó già yếu, nó không còn làm được những việc đó nữa. Nhưng nó vẫn là nó. Nó vẫn nằm chờ mình về mỗi chiều, vẫn vẫy đuôi khi mình gọi tên. Thương một con vật lúc nó còn khỏe thì dễ. Thương nó lúc nó già, lúc nó không còn giúp ích được gì cho mình, mới là lúc lòng thương được thử thách thật sự.

Sách xưa dạy rằng lòng thương yêu loài vật là tình thương tự nhiên. Thấy con gà bị người ta đuổi bắt thì nghĩ cách cứu giúp nó. Câu dạy giản dị vậy thôi, nhưng chứa một lẽ rất sâu. Thương loài vật không phải là chuyện lớn lao như cứu cả một đàn thú. Nó bắt đầu từ một việc nhỏ ngay trước mắt: thấy một con vật gặp nạn thì mình ra tay. Thấy một con vật yếu thì mình đỡ đần. Lòng thương không đo bằng việc lớn hay việc nhỏ, mà đo bằng việc mình có nhìn thấy nỗi khổ của nó hay không.

Nhiều người nói thương loài vật nhưng chỉ thương lúc nó dễ thương. Con mèo con xinh xắn thì ôm ấp, con chó già hôi hám thì xua đuổi. Con chim hót hay thì nuôi trong lồng đẹp, con vật bệnh tật thì đem bỏ. Thương như vậy chưa phải là thương thật. Thương thật là thương cả lúc nó xấu xí, bệnh tật, già yếu. Cũng như thương người, thương thật là thương cả lúc người ta không còn gì để cho mình.

Chăm một con vật già cũng dạy mình nhiều điều. Mình học được sự kiên nhẫn. Nó ăn chậm, mình chờ. Nó đi chậm, mình dắt chậm theo. Nó đái dầm ra sân, mình lau đi không mắng. Những việc đó nhỏ lắm, nhưng ngày nào cũng làm thì lòng mình mềm ra. Mình quen dần với việc chăm sóc một sinh linh yếu đuối mà không đòi hỏi nó phải đáp lại điều gì. Đó chính là bài học từ bi mà không sách vở nào dạy bằng thực tế.

Trẻ con trong nhà cũng học từ bi từ cách người lớn đối xử với vật nuôi. Đứa trẻ thấy cha mẹ kiên nhẫn với con chó già, nó sẽ học được rằng già yếu không phải là cái tội. Đứa trẻ thấy người lớn cho con mèo hoang một bát cơm, nó sẽ học được rằng chia sẻ không cần lý do. Ngược lại, đứa trẻ thấy người lớn đá con chó chỉ vì nó làm bẩn sân, nó sẽ học rằng kẻ yếu thì đáng bị đối xử tệ. Bài học từ bi đầu đời của trẻ con thường không nằm trong sách giáo khoa, mà nằm trong cách người lớn trong nhà đối xử với con vật.

Thương vật nuôi già cũng không tốn nhiều tiền hay công sức như người ta tưởng. Chỉ cần một chỗ nằm khô ráo, ấm áp. Một bát nước sạch luôn đầy. Một bữa ăn mềm, dễ nhai. Một vòng dắt đi chậm rãi mỗi chiều. Những thứ đó nhà nào cũng lo được. Điều khó không phải là tiền, mà là lòng. Lòng mình có còn chỗ cho một sinh linh đã hết thời trẻ khỏe hay không.

Có người hỏi: thương một con vật thì được gì? Câu hỏi đó nghe thì thực tế, nhưng lại sai từ đầu. Thương không phải là một cuộc buôn bán, cho đi để nhận lại. Thương là vì mình thấy nó đáng thương, vậy thôi. Con chó già không trả ơn mình bằng cách giữ nhà nữa, nhưng mỗi chiều nó vẫn nằm chờ mình về. Cái chờ đó không phải là ơn nghĩa, mà là tình cảm. Và tình cảm thì không cân đo được.

Đến một ngày, con vật già sẽ ra đi. Người từng nuôi nó sẽ buồn. Nỗi buồn đó là thật, và nó xứng đáng được buồn. Buồn vì mình đã thương thật. Nhưng trong nỗi buồn đó cũng có một niềm an ủi. Mình đã không bỏ rơi nó lúc nó yếu nhất. Mình đã cho nó một đời sống trọn vẹn, từ lúc còn nhỏ tới lúc già. Người ta nói sống sao cho đến lúc cuối đời không hối tiếc. Với một con vật, mình cũng có thể làm được như vậy. Chăm nó tới cuối đời, rồi tiễn nó đi bằng lòng thanh thản.

Thương vật nuôi lúc nó già là một bài học nhỏ mà sâu. Nó dạy mình rằng giá trị của một sinh linh không nằm ở chỗ nó còn dùng được hay không. Nó nằm ở chỗ nó đang sống, đang thở, đang cần mình. Khi mình hiểu được điều đó với một con vật, mình sẽ hiểu được với mọi sinh linh khác. Và lòng từ bi của mình từ đó mà lớn lên, bắt đầu từ góc sân nhà mình, từ con chó già đang nằm chờ mình về.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trí Tịnh Toàn Tập (HT Thích Trí Tịnh) — tr.1121: "lòng thương yêu loài vật được, thấy con gà bị đuổi bắt thì nghĩ cách cứu giúp nó, đó là tình thương tự nhiên"
Bài liên quanKhen người đúng lúc: một lời khen lành cũng là từ biNgười vay tiền không trả: tha thứ mà vẫn giữ ranh giớiNgười nói xấu mình sau lưng: thương bằng cách không đáp trả