Có một câu nói vui: muốn biết một người thế nào, đừng nhìn người đó. Hãy nhìn bạn bè của họ. Câu nói đó vui mà thật. Vì bạn bè là tấm gương. Người ta chơi với ai, người ta sẽ giống người đó, ít hay nhiều.
Tôi có một người bạn làm nghề xây dựng. Anh kể, hồi mới ra làm riêng, anh thuê mấy người thợ. Có người làm giỏi nhưng hay nhậu. Có người làm chậm nhưng thật thà. Anh giữ người thật thà, cho người hay nhậu nghỉ. Người ta hỏi sao anh không giữ người giỏi. Anh bảo: "Người giỏi mà không đáng tin, thì giỏi cũng thành hại. Người thật thà mà chậm, mình dạy thêm được. Người không thật thà, mình dạy không được."
Trong Tử Vi, có một cung nói về những người xung quanh mình. Cung Nô Bộc. Sách xưa viết: xem cung này để biết rõ về những người giúp việc và bạn bè. Ngoài ra còn để biết thêm những điều có liên quan đến thê thiếp.
Nghe tên cung thì lạ. Nô Bộc nghĩa là người giúp việc, người dưới quyền. Nhưng trong đời sống hiện đại, cung này rộng hơn nhiều. Nó là tất cả những người quanh mình: đồng nghiệp, nhân viên, đối tác, bạn bè. Những người mình gặp mỗi ngày, làm việc cùng mỗi ngày, ảnh hưởng tới mình mỗi ngày.
Sách dặn một điều rất quan trọng. Trước khi xem cung Nô Bộc, phải xem cùng lúc cung Mệnh và cung Nô Bộc. Vì sự tốt xấu của hai cung này liên quan chặt chẽ với nhau. Nghĩa là, người quanh mình tốt hay xấu, một phần do mình. Mình là người thế nào, thì mình thu hút người thế đó.
Đưa về đời thường thì rất dễ hiểu. Một người chủ tử tế, biết tôn trọng nhân viên, thì nhân viên sẽ gắn bó. Một người chủ hay chửi bới, hay quỵt lương, thì nhân viên giỏi sẽ bỏ đi, chỉ còn lại người không đi đâu được. Một người bạn chân thành, thì bạn bè cũng chân thành lại. Một người hay lợi dụng bạn, thì bạn tốt sẽ xa dần, chỉ còn lại người cũng muốn lợi dụng mình.
Tôi nghĩ tới một chị chủ quán cơm. Chị đối xử với nhân viên rất tốt. Ăn cùng, nghỉ cùng, lương trả đúng ngày. Có lần quán ế, chị vẫn trả đủ lương. Nhân viên hỏi sao chị không bớt. Chị bảo: "Người ta theo mình lúc khó, mình phải giữ người ta lúc khó." Mấy năm sau, quán chị đông khách. Nhân viên vẫn là những người cũ. Họ làm việc như làm cho nhà mình. Đó là cung Nô Bộc tốt. Không phải vì sao tốt. Mà vì chủ tốt.
Sách xưa còn nói, cung Nô Bộc còn liên quan tới chuyện vợ chồng. Nghe thì lạ, nhưng nghĩ kỹ thì có lý. Người giúp việc, bạn bè, đồng nghiệp, đều là những người sống gần mình. Vợ chồng cũng vậy. Cách mình đối xử với người ngoài, thường giống cách mình đối xử với người nhà. Người hay cáu gắt với nhân viên, về nhà cũng dễ cáu gắt với vợ con. Người biết tôn trọng bạn bè, thì cũng biết tôn trọng vợ chồng.
Chọn người quanh mình, khó nhất là chọn người thật lòng. Người thật lòng không phải là người lúc nào cũng khen mình. Người thật lòng là người dám nói thật với mình, dù mình không thích nghe. Là người khi mình sai thì nhắc, khi mình khó khăn thì ở lại, khi mình thành công thì mừng thật lòng.
Ngược lại, người không thật lòng thì dễ nhận biết. Họ chỉ xuất hiện khi mình có lợi. Họ khen mình quá nhiều, nhưng không bao giờ góp ý. Họ nói xấu người khác với mình, thì cũng sẽ nói xấu mình với người khác. Những người đó, càng gần càng hại.
Có một sai lầm mà nhiều người hay mắc. Đó là giữ người xấu bên cạnh vì sợ mất. Sợ mất nhân viên giỏi dù người đó không đáng tin. Sợ mất bạn dù người bạn đó hay lợi dụng mình. Sợ mất đối tác dù đối tác đó không giữ chữ tín. Sợ thì giữ. Giữ thì khổ. Khổ lâu thì thành quen. Quen rồi thì tưởng đó là bình thường.
Nhưng người xưa đã dạy: cung Nô Bộc tốt hay xấu, một phần do mình chọn. Mình có quyền chọn. Chọn người tốt thì mình nhẹ. Chọn người xấu thì mình nặng. Không ai bắt mình phải giữ người xấu bên cạnh.
Tôi có một người bạn, anh ấy từng có một người bạn thân mười năm. Người bạn đó vay tiền anh nhiều lần, không trả. Anh vẫn cho vay, vì nghĩ bạn thân. Tới một lần anh khó khăn, anh hỏi vay lại, người bạn đó từ chối, còn nói anh tính toán. Anh buồn lắm. Nhưng sau đó anh nói: "Tôi buồn, nhưng tôi nhẹ. Vì giờ tôi biết ai là bạn thật." Anh mất một người bạn giả, nhưng anh học được cách chọn bạn.
Cung Nô Bộc dạy ta ba điều. Thứ nhất, muốn người quanh mình tốt, mình phải tốt trước. Mình tử tế thì người tử tế sẽ tới. Mình chân thành thì người chân thành sẽ ở lại. Thứ hai, biết chọn. Không phải ai tới cũng giữ. Người tốt thì giữ, người xấu thì buông. Buông không phải là ác. Buông là để mình và người đó đều nhẹ. Thứ ba, biết ơn người đã giúp mình. Người giúp mình lúc khó, phải nhớ. Người làm việc cùng mình, phải tôn trọng. Người ở bên mình, phải trân trọng.
Bạn có những ai quanh mình? Đồng nghiệp, nhân viên, bạn bè, đối tác? Hôm nay bạn đã cảm ơn ai trong số họ chưa? Một lời cảm ơn nhỏ, một lần hỏi han, một bữa cơm mời họ, những thứ đó không tốn nhiều. Nhưng nó làm cho người quanh mình muốn ở lại, muốn làm việc cùng mình, muốn giúp mình khi mình cần.
Tử Vi là hệ thống tham khảo văn hóa của người xưa, không phải lời phán chắc chắn về vận mệnh. Cung Nô Bộc giúp ta nhìn lại những người quanh mình, không phải để đoán trước ai tốt ai xấu. Người tốt hay xấu, cuối cùng vẫn do cách mình sống và cách mình chọn, từng ngày.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư