🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Của cải danh vọng không mang theo được gì

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Có một ông cụ ở xóm tôi, cả đời làm lụng, dành dụm. Nhà ba tầng, đất mấy miếng, vàng cất trong tủ. Con cháu nhìn vào ai cũng bảo, cụ sướng, cụ giỏi. Đến lúc cụ nằm xuống, con cháu cãi nhau vì chia nhà chia đất, cãi đến mức không nhìn mặt nhau. Cụ nằm đó, không nói được câu nào. Cả đời cụ gom góp, cuối cùng cụ mang theo được cái gì?

Câu hỏi đó, ai cũng biết đáp án. Nhưng lúc còn khỏe, ít ai chịu nghĩ tới.

Sách xưa có một câu rất thẳng. Người đời không hiểu rõ thân này là hư ảo, đó chỉ là tứ đại giả hiệp mà thôi. Một kiếp người qua mau như bọt nước, như lửa xẹt trong đá, bừng lên rồi tắt ngay. Trong khi đó, tuy vinh hoa cực phẩm, lộc hưởng nghìn chung, nhà cửa khang trang mỹ lệ, đầy châu báu ngọc ngà, cũng đều phải bỏ lại, đâu phải của ta. Chỉ còn có một cái đem theo được là tội nghiệp của ta. Cho nên nói: cái gì cũng không đem theo được, chỉ có nghiệp theo mình.

Nghe thì nặng. Nhưng nghĩ kỹ, nó không phải để dọa mình. Nó để nhắc mình. Nhắc rằng của cải không phải là xấu. Tiền bạc không phải là xấu. Cái xấu là mình tưởng nó là của mình mãi mãi. Mình tưởng nhà này là của mình, đất này là của mình, chức này là của mình. Nhưng thực ra, mình chỉ mượn tạm một thời gian. Đến lúc đi, trả lại hết. Không trả cũng bị lấy lại.

Có câu thơ cổ hỏi rất hay. Bạc vàng ví chất cao như núi, nhưng quỉ vô thường mua nổi không? Tức là, tiền chất cao như núi, có mua được một ngày sống thêm không? Có mua được một lần quay lại không? Không. Tiền mua được thuốc, mua được giường bệnh tốt, mua được nhiều thứ. Nhưng không mua được thời gian đã qua, không mua được người đã mất. Đến lúc vô thường tới, tiền đứng ngoài cửa, không vào được.

Vậy thì mình sống sao với tiền bạc, danh vọng? Không phải là vứt hết đi, không phải là nghèo mới là tu. Sách Phật không dạy như vậy. Sách dạy, hãy biết đủ, bớt lại. Có thì dùng, dùng cho đàng hoàng. Nuôi gia đình cho tử tế. Giúp người khi giúp được. Còn dư thì để lại cho con cháu một cách yên ổn, đừng để lại một đống tranh chấp. Danh vọng cũng vậy. Có chức thì làm việc cho xứng với chức. Hết chức thì về làm người bình thường, vui vẻ. Đừng ôm cái ghế, đừng ôm cái danh, rồi khổ vì nó.

Có một hình ảnh trong kinh Đạo gia rất đẹp. Lâu đài trên cát, dẫu lo đắp xây, thở xong hơi tàn, đâu mang theo được. Lâu đài xây trên cát, sóng tới là trôi. Đời người cũng vậy. Bao nhiêu thứ mình xây, nếu xây trên cái tạm bợ, thì cũng tạm bợ theo. Muốn xây thứ bền, phải xây trên nền khác. Nền đó là cách mình sống, cách mình đối xử với người khác. Cái đó mới theo mình đi.

Bạn thử nhìn lại xem. Những người mình nhớ nhất trong đời, có phải là người giàu nhất không? Hay là người tử tế nhất với mình? Bà ngoại mình không có nhà lầu, nhưng mình nhớ nồi cháo bà nấu. Thầy giáo cũ không có chức tước gì, nhưng mình nhớ câu thầy dặn. Người ta nhớ nhau bằng tình, không nhớ nhau bằng tài sản. Tài sản ở lại, tình thì đi theo.

Cho nên, làm ăn thì cứ làm, kiếm tiền thì cứ kiếm. Nhưng đừng để tiền làm chủ mình. Mỗi tháng, dành một ít cho người khó hơn mình. Mỗi năm, dành thời gian cho gia đình nhiều hơn một chút. Mỗi khi muốn hơn thua vì danh, hãy hỏi mình: mười năm nữa, chuyện này còn quan trọng không? Lúc nhắm mắt, chuyện này có theo mình không? Hỏi vậy, tự nhiên nhẹ ra.

Cuối đời, người ta không hỏi mình có bao nhiêu tiền. Người ta hỏi mình đã sống ra sao. Và chính mình, lúc nằm xuống, cũng chỉ mang theo được hai thứ: những việc lành mình đã làm, và những việc xấu mình đã lỡ làm. Việc lành thì nhẹ nhàng đưa mình đi. Việc xấu thì nặng nề kéo mình lại. Đó là hành lý duy nhất. Gọn lắm. Nhưng cũng nặng lắm, nếu mình không chuẩn bị từ bây giờ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — tr. 17 (cái gì cũng không đem theo được, chỉ có Nghiệp theo mình; bạc vàng ví chất cao như núi)
• Đỗng Huyền Linh Bảo Định Quan Kinh — tr. 1 (lâu đài trên cát, thở xong hơi tàn, đâu mang theo được)
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — tr. 92 (nhà của ta, vợ của ta... đều là giả tưởng; thân là tứ đại)
Bài liên quanĐời người ngắn: sống sao cho không uổngKhi bệnh nặng đến gầnChuẩn bị một cái chết an lành cho người thân