Con tôi năm nay sáu tuổi. Hôm qua, nó chạy từ trong nhà ra, miệng cười toe toét, tay cầm một chiếc răng nhỏ xíu. "Ba ơi, răng con rụng rồi!" Nó khoe như vừa trúng số. Tôi nhìn cái răng trắng nhỏ nằm trong lòng bàn tay nó, bỗng thấy lòng mình chùng xuống một chút.
Mới ngày nào nó còn là đứa bé chưa có răng, chỉ uống sữa. Rồi nó mọc cái răng đầu tiên, cả nhà mừng rỡ chụp hình. Rồi nó ăn được cơm, cắn được táo, nhai được thịt. Bây giờ, cái răng đầu tiên ấy đã rụng. Một cái răng mới đang chờ mọc lên. Đứa bé của tôi đang lớn, từng ngày, từng chút một, mà tôi không kịp nhìn cho kỹ.
Người lớn thường nghĩ vô thường là chuyện lớn. Là mất mát. Là bệnh tật. Là cái chết. Nhưng vô thường bắt đầu từ những điều nhỏ nhất như vậy. Một chiếc răng rụng. Một đôi giày chật. Một chiếc áo hôm qua còn rộng, hôm nay đã ngắn tay. Con lớn lên không phải trong một ngày. Nó lớn lên trong từng cái răng rụng, từng đôi giày chật, từng vết mực trên tường đánh dấu chiều cao.
Tôi nhớ hồi con còn nhỏ, tôi hay ước cho nó mau lớn. Mau biết đi, mau biết nói, mau đi học, để tôi đỡ vất vả. Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy mình dại. Vì mỗi lần nó lớn thêm một chút, là một chút của ngày bé mất đi. Tiếng bập bẹ mất đi. Cái ôm chặt cổ mất đi. Cái ngủ trưa gối đầu lên tay ba mất đi. Không có gì mất hẳn trong một lần. Mọi thứ mất dần, từng chút một, như chiếc răng này.
Trong kinh Pháp Cú có câu nói rằng thân này như bọt nước, như ảo ảnh. Bọt nước là gì? Là cái nổi lên trên mặt nước, lấp lánh một lúc rồi vỡ. Ảo ảnh là gì? Là cái mình thấy mà không nắm được. Thân mình cũng vậy. Hôm nay nó thế này, mai nó thế khác. Đứa trẻ hôm nay khác đứa trẻ hôm qua. Người cha hôm nay cũng khác người cha hôm qua, tóc đã bạc thêm một sợi mà mình không để ý.
Kinh còn nhắc rằng trong một ngày đêm trôi qua, có biết bao cơ duyên đưa đến sự chia lìa. Nghe thì nặng nề, nhưng thật ra nó chỉ nói một điều giản dị: thời gian không chờ ai. Nó trôi qua từng ngày, từng đêm, và trong lúc nó trôi, mọi thứ đổi thay. Cái răng rụng hôm nay là một dấu hiệu nhỏ của dòng chảy đó.
Tôi không kể chuyện này để làm ai buồn. Chiếc răng rụng là chuyện vui. Con tôi cười, tôi cũng cười. Nhưng đằng sau niềm vui đó, có một bài học lặng lẽ. Nếu mình không nhìn kỹ con hôm nay, ngày mai con đã khác rồi. Nếu mình không chơi với con hôm nay, ngày mai con đã có bạn khác, có thế giới khác. Không phải vì con bỏ mình. Mà vì con đang lớn, và lớn lên nghĩa là đi xa dần, từng chút một.
Người làm cha làm mẹ, ai cũng biết điều này. Nhưng biết và nhớ là hai chuyện khác nhau. Biết thì ai cũng biết. Nhớ thì phải tập. Nhớ bằng cách nhìn con kỹ hơn một chút mỗi ngày. Nhớ bằng cách bỏ điện thoại xuống khi con kể chuyện. Nhớ bằng cách ôm con lâu hơn một chút, dù con đã nói: "Ba ơi, con lớn rồi."
Cái răng sữa rụng hôm nay, tôi bỏ vào một cái hộp nhỏ. Con tôi bảo sau này nó sẽ mọc răng mới, răng mới chắc hơn, to hơn. Đúng vậy. Vô thường không chỉ lấy đi. Nó cũng mang đến. Cái răng cũ rụng đi, cái răng mới mọc lên. Đứa bé ngày xưa đi rồi, đứa trẻ hôm nay đang ở đây. Và ngày mai, sẽ có một đứa trẻ khác nữa, lớn hơn một chút, khác đi một chút.
Cho nên, đừng đợi con lớn hẳn rồi mới thương. Đừng đợi con đi xa rồi mới tiếc những ngày nó còn bé. Thương ngay bây giờ. Nhìn ngay bây giờ. Chơi ngay bây giờ. Vì chiếc răng sữa đầu tiên đã rụng rồi. Và chiếc thứ hai, thứ ba, cũng đang chờ đến lượt mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư