Tháng năm về, tiếng ve kêu râm ran trên những tán phượng. Trưa hè oi ả, tiếng ve như một bản nhạc nền của cả mùa. Đứa trẻ nào cũng quen với âm thanh ấy. Nó gắn với những buổi trưa trốn ngủ đi bắt ve, những buổi chiều đá bóng đến tối mịt, những kỳ nghỉ hè dài như không bao giờ hết.
Rồi một ngày, tiếng ve im bặt. Không báo trước, không lời từ biệt. Cây phượng vẫn đó, lá vẫn xanh, nhưng ve đã đi rồi. Mùa hè chưa hết hẳn, mà tiếng ve đã hết. Đứa trẻ ngẩng lên nhìn tán cây, thấy trống vắng lạ thường. Nó hỏi mẹ: ve đi đâu rồi? Mẹ cười: ve chỉ sống một mùa thôi con. Hết mùa, ve đi. Năm sau ve lại về, nhưng không phải những con ve này nữa.
Câu trả lời đơn giản ấy chứa một lẽ lớn. Mọi thứ trên đời đều có mùa của nó. Hoa phượng nở rồi tàn. Tiếng ve kêu rồi im. Tuổi thơ đến rồi đi. Không có gì ở mãi. Nhưng cũng không có gì mất hẳn. Ve đi, nhưng mùa hè năm sau ve lại về. Hoa tàn, nhưng năm sau hoa lại nở. Chỉ là không còn là đóa hoa cũ, con ve cũ nữa.
Trong kinh Kim Cang có câu kệ rất nổi tiếng: mọi pháp hữu vi đều như mộng, như huyễn, như bọt nước, như sương mai, như tia chớp, nên quán như vậy. Nghĩa là mọi thứ có hình tướng trên đời đều mong manh, thoảng qua như giấc mộng, như sương sớm. Nghe thì có vẻ buồn. Nhưng thật ra câu kệ ấy không dạy mình buồn. Nó dạy mình nhìn cho rõ, để sống cho trọn trong từng khoảnh khắc đang có.
Tiếng ve là một ví dụ rất đẹp. Nếu mình biết ve chỉ kêu một mùa, mình sẽ lắng nghe nó kỹ hơn. Mình sẽ không bịt tai vì ồn ào. Mình sẽ thấy tiếng ve là âm thanh của mùa hè, của tuổi thơ, của những ngày nắng. Còn nếu mình tưởng ve sẽ kêu mãi, mình sẽ chẳng bao giờ để ý đến nó. Đến khi nó im, mình mới tiếc. Tiếc vì mình đã không nghe cho kỹ lúc nó còn kêu.
Đời người cũng vậy. Tuổi trẻ như tiếng ve mùa hè. Lúc đang có, mình tưởng nó còn dài. Mình xài hoang, mình lơ là, mình hẹn ngày mai. Đến khi nó im bặt, mình mới ngỡ ngàng: sao nhanh thế? Nhưng nhanh là bản chất của nó. Không phải nó đi sớm. Mà là mình đã không sống trọn với nó lúc nó còn ở đây.
Có một điều an ủi: tiếng ve im không có nghĩa là mùa hè hết đẹp. Mùa hè vẫn còn nắng vàng, còn phượng đỏ, còn những buổi chiều mát. Chỉ là bản nhạc nền đã đổi. Mùa nào cũng có cái đẹp của mùa ấy. Tuổi thơ qua đi, tuổi trưởng thành đến, với những niềm vui khác. Tuổi trẻ qua đi, tuổi già đến, với những sự an nhiên khác. Đừng níu mùa cũ mà bỏ lỡ mùa mới.
Người ta thường sợ sự im lặng sau tiếng ve. Nhưng sự im lặng ấy không đáng sợ. Nó chỉ là khoảng lặng giữa hai mùa. Trong khoảng lặng ấy, cây cối nghỉ ngơi, đất trời chuẩn bị cho một mùa mới. Con người cũng cần những khoảng lặng như vậy. Sau một thời gian ồn ào, náo nhiệt, mình cần yên tĩnh để nhìn lại, để nghỉ ngơi, để chuẩn bị cho chặng đường tiếp theo.
Đứa trẻ năm ấy giờ đã lớn. Mỗi tháng năm về, anh vẫn nghe tiếng ve. Nhưng anh nghe khác xưa. Anh không còn chạy đi bắt ve nữa. Anh ngồi dưới gốc phượng, nhắm mắt lại, nghe tiếng ve râm ran, và mỉm cười. Anh biết tiếng ve sẽ im. Anh biết mùa hè sẽ qua. Nhưng chính vì biết, nên anh nghe kỹ hơn, sống chậm hơn, trân trọng hơn.
Nếu bạn đang ở trong một mùa đẹp của đời mình, hãy lắng nghe tiếng ve của mùa ấy. Đừng để nó trôi qua trong vô thức. Một mùa hè, một tuổi trẻ, một người thân yêu bên cạnh, tất cả đều như tiếng ve: có mùa, có lúc, rồi sẽ im. Nhưng trong lúc nó còn kêu, hãy nghe cho kỹ. Nghe kỹ, là cách mình giữ lại mùa hè, dù mùa hè đã đi qua.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư