Tuần trước, tôi ngồi viết di chúc. Tôi mới bốn mươi tuổi.
Bạn bè nghe chuyện, ai cũng ngạc nhiên. Bốn mươi tuổi mà viết di chúc, có sớm quá không. Có người còn nói, đừng nói gở. Tôi cười. Tôi không thấy đó là chuyện gở. Tôi thấy đó là chuyện cần làm.
Tôi viết di chúc không phải vì tôi bệnh. Tôi khỏe mạnh. Tôi viết vì tôi muốn chuẩn bị. Tôi muốn nếu một ngày nào đó tôi ra đi đột ngột, gia đình tôi không phải rối ren vì những chuyện chưa kịp dặn dò.
Trong lúc viết, tôi nghĩ về nhiều thứ. Tôi nghĩ về vợ con. Về cha mẹ già. Về những món nợ nhỏ chưa trả. Về những lời chưa kịp nói. Viết ra rồi, tôi thấy lòng mình nhẹ hơn rất nhiều.
Nhiều người sợ viết di chúc. Họ nghĩ viết di chúc là mời gọi cái chết. Nhưng thật ra, tránh né cái chết không làm cái chết biến mất. Nó vẫn đến. Đến lúc nào, mình không biết.
Trong kinh có câu, tuổi thọ chớp mắt là hết. Mạng người trong hơi thở. Trăm năm ngắn ngủi như chốc lát. Vô thường đến nhanh lắm. Nháy mắt một cái là hết một đời người.
Tôi đọc câu đó, tôi thấy nó không bi quan. Nó nhắc mình sống tỉnh táo. Biết đời ngắn, mình mới không phí thời gian. Biết ngày mai không chắc chắn, mình mới trân trọng hôm nay.
Viết di chúc dạy tôi nhiều điều. Thứ nhất, nó dạy tôi nhìn lại cuộc đời mình. Tôi có gì. Tôi nợ ai. Tôi muốn để lại gì cho con. Tôi muốn con nhớ gì về tôi. Những câu hỏi đó, nếu không ngồi viết ra, tôi sẽ không bao giờ tự hỏi mình.
Thứ hai, nó dạy tôi buông bỏ. Khi viết di chúc, tôi phải quyết định thứ gì quan trọng, thứ gì không. Tôi nhận ra, nhiều thứ tôi tưởng quan trọng, thật ra không quan trọng lắm. Tiền bạc, nhà cửa, những thứ đó, rồi cũng để lại cho người khác. Điều quan trọng là con cái mình sống tốt. Là vợ mình không khổ. Là cha mẹ mình được chăm sóc.
Thứ ba, nó dạy tôi nói lời yêu thương khi còn kịp. Trong di chúc, tôi viết vài dòng cho vợ con. Tôi viết rằng tôi thương họ. Tôi viết rằng tôi tự hào về họ. Những lời đó, bình thường tôi ít nói. Viết ra rồi, tôi thấy mình nên nói với họ ngay từ hôm nay, chứ không đợi đến khi họ đọc di chúc.
Tôi kể chuyện này cho một người bạn nghe. Bạn tôi nói, nghe cậu nói, tớ cũng muốn viết di chúc. Nhưng tớ sợ vợ tớ lo. Tôi nói, cậu giải thích cho vợ hiểu. Viết di chúc không phải là chuẩn bị chết. Viết di chúc là chuẩn bị sống tốt hơn.
Vì khi mình đã chuẩn bị xong những chuyện cần chuẩn bị, lòng mình nhẹ. Mình không còn lo lắng về những điều chưa làm xong. Mình sống trọn vẹn hơn với hiện tại.
Tôi nghĩ, người Việt mình có thói quen tránh nói về cái chết. Nhất là với người thân. Cha mẹ không muốn nói. Con cái không dám hỏi. Đến khi có chuyện xảy ra, cả nhà rối ren. Tranh chấp. Hiểu lầm. Đau khổ thêm.
Nếu mình nói trước, dặn dò trước, mọi chuyện sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. Người đi an lòng. Người ở lại cũng đỡ khổ.
Viết di chúc xong, tôi gọi điện cho cha mẹ. Tôi hỏi thăm sức khỏe của hai người. Tôi nói tôi thương cha mẹ. Cha tôi im lặng một lúc. Rồi cha nói, con sống tốt là cha mẹ vui rồi.
Tôi cúp máy, lòng thấy ấm. Có lẽ đó là điều quý nhất mà việc viết di chúc mang lại cho tôi. Nó nhắc tôi rằng, thời gian của mình và của người thân đều có hạn. Mình phải nói lời thương khi còn kịp.
Bốn mươi tuổi viết di chúc, có sớm không. Tôi nghĩ không sớm. Vì cái chết không hẹn tuổi. Nó có thể đến lúc hai mươi, lúc bốn mươi, lúc tám mươi. Chuẩn bị sớm không bao giờ là thừa.
Tôi không mong mình ra đi sớm. Tôi còn nhiều việc muốn làm. Còn nhiều nơi muốn đến. Còn nhiều điều muốn dạy con. Nhưng tôi cũng không sợ cái chết nữa. Vì tôi đã chuẩn bị.
Chuẩn bị cho cái chết, thật ra là chuẩn bị cho một cuộc sống nhẹ nhàng hơn. Khi mình không còn sợ, mình sống tự do hơn. Mình dám yêu thương nhiều hơn. Mình dám sống thật với mình hơn.
Nếu bạn chưa bao giờ nghĩ về chuyện này, hãy thử nghĩ một lần. Không cần phải viết di chúc ngay. Chỉ cần tự hỏi mình. Nếu ngày mai mình không còn nữa, mình có điều gì chưa làm xong. Có lời nào chưa nói. Có người nào chưa kịp cảm ơn.
Rồi hãy làm những điều đó ngay hôm nay. Vì hôm nay là ngày mình chắc chắn còn có.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư