🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Chết đến bất ngờ: đừng hẹn ngày mai mới sống tốt

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Có những người ra đi rất đột ngột. Hôm qua còn nói cười, hôm nay đã không còn. Hôm qua còn hẹn tuần sau gặp nhau, hôm nay đã thành người thiên cổ. Người ở lại bàng hoàng: “Sao nhanh vậy? Sao không báo trước một tiếng?” Nhưng cái chết có bao giờ báo trước đâu.

Trong Kinh Người Biết Sống Một Mình, dịch từ Tạp A Hàm, có một bài kệ rất nổi tiếng. Đức Phật dạy: “Phải tinh tiến hôm nay, kẻo ngày mai không kịp. Cái chết đến bất ngờ, không thể nào mặc cả.” Bốn câu thôi, mà đọc lên ai cũng giật mình.

Cái chết đến bất ngờ, không thể nào mặc cả. Mặc cả nghĩa là thương lượng, là xin thêm thời gian, là trả giá. Với người đời, cái gì cũng mặc cả được: mua rau mặc cả, mua nhà mặc cả, xin sếp thêm thời hạn mặc cả. Nhưng với cái chết thì không. Không ai mặc cả được với cái chết rằng: “Cho tôi thêm một năm nữa, tôi còn nhiều việc chưa làm xong.” Không ai nói được: “Cho tôi thêm một tháng để tôi xin lỗi người tôi đã làm tổn thương.” Cái chết đến là đến, không chờ, không đợi, không thương lượng.

Vì vậy Phật dạy phải tinh tiến hôm nay. Tinh tiến nghĩa là siêng năng, cố gắng, không lười biếng. Không phải siêng năng kiếm tiền, mà siêng năng làm việc lành, siêng năng sửa mình, siêng năng sống cho trọn. Kẻo ngày mai không kịp. Ngày mai không kịp làm gì? Không kịp xin lỗi người mình đã làm buồn. Không kịp nói lời cảm ơn với người đã giúp mình. Không kịp về thăm cha mẹ. Không kịp làm việc tốt mình đã hẹn. Không kịp sống tử tế như mình đã dự định.

Bài kinh này còn có một tên khác rất hay: Kinh Người Biết Sống Một Mình. Biết sống một mình không có nghĩa là sống cô độc, không cần ai. Biết sống một mình có nghĩa là biết sống trọn với hiện tại, không bám víu vào quá khứ, không mơ mộng về tương lai. Quá khứ đã qua rồi, có tiếc cũng không lấy lại được. Tương lai chưa tới, có lo cũng không nắm được. Chỉ có hiện tại là thật, chỉ có hôm nay là mình đang có.

Trong kinh, đức Phật kể về một vị khất sĩ tên là Thượng Tọa, chỉ ưa ở một mình một chỗ, đi khất thực một mình, thọ trai xong đi về một mình và ngồi thiền một mình. Các vị khất sĩ khác đến bạch Phật về vị này. Phật dạy rằng sống một mình đúng nghĩa không phải là tách mình ra khỏi mọi người, mà là không để tâm mình bị quá khứ và tương lai lôi kéo. Người sống một mình đúng nghĩa là người sống trọn trong từng giây phút hiện tại.

Áp vào đời thường thì sao? Người biết sống một mình là người ăn cơm thì biết mình đang ăn cơm, không vừa ăn vừa lướt điện thoại. Là người nói chuyện với con thì nghe con nói, không vừa nghe vừa nghĩ đến công việc. Là người đang ở bên cha mẹ thì thật sự ở bên cha mẹ, không phải thân ở đó mà tâm ở chỗ khác. Là người làm việc gì thì làm cho trọn việc đó, không làm một việc mà lo mười việc.

Cái chết đến bất ngờ không phải là lý do để sống trong sợ hãi. Sợ hãi cũng là một cách phí thời gian. Cái chết đến bất ngờ là lý do để sống cho trọn hôm nay. Hôm nay còn sống, hãy nói lời cần nói. Có lỗi với ai thì xin lỗi ngay, đừng đợi. Biết ơn ai thì nói cảm ơn ngay, đừng đợi. Thương ai thì thể hiện ngay, đừng đợi. Muốn làm việc tốt gì thì làm ngay, đừng đợi. Đợi là thói quen nguy hiểm nhất của con người, vì cái chết không bao giờ đợi mình.

Có một thực tập rất đơn giản. Mỗi tối trước khi ngủ, hãy tự hỏi mình ba câu. Hôm nay mình đã nói lời lành với ai chưa? Hôm nay mình đã làm việc tốt gì chưa? Hôm nay mình có điều gì chưa nói, chưa làm mà nếu ngày mai không còn cơ hội thì mình sẽ hối hận không? Nếu câu trả lời là chưa, thì ngày mai hãy làm ngay. Đừng để đến lúc không còn cơ hội nữa mới hối hận.

Người ta thường nghĩ rằng mình còn nhiều thời gian. Nhưng thời gian của mỗi người, không ai biết dài bao nhiêu. Có người sống đến trăm tuổi. Có người ra đi ở tuổi ba mươi. Cái chết không phân biệt già trẻ, giàu nghèo, khỏe mạnh hay bệnh tật. Nó đến bất ngờ, như bài kệ đã nói. Cho nên đừng hẹn ngày mai mới sống tốt. Hãy sống tốt ngay hôm nay, vì hôm nay là ngày duy nhất mình chắc chắn đang có.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Người Biết Sống Một Mình (Tạp A Hàm, kinh số 1071; HT Thích Nhất Hạnh dịch) — BudSas, vbkin021.htm
Bài liên quanGánh nặng trên vai: đặt xuống là nhẹThân như bọt nước, lòng như bong bóngCái này không phải là tôi