🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Lời dặn của bà ngoại trước khi đi xa

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Bà ngoại tôi mất vào một buổi sáng mùa đông, nhẹ nhàng như người đi ngủ. Bà chín mươi hai tuổi, nằm viện mấy ngày, tỉnh táo đến phút cuối. Trước khi đi, bà gọi các con cháu lại, nói vài câu ngắn gọn. Không có lời trăng trối dài dòng, không có dặn dò của cải. Bà chỉ nói: sống cho tử tế, thương nhau mà sống, đừng để đến lúc mất nhau mới tiếc.

Tôi nhớ mãi giọng bà lúc đó, yếu lắm, nhưng rõ ràng từng chữ. Bà nắm tay mẹ tôi, bảo: con đừng khóc nhiều, mẹ đi trước, con rồi cũng đi sau, ai cũng vậy thôi. Có gì đâu mà sợ. Sống cho đàng hoàng, chết thì nhẹ nhàng.

Mẹ tôi kể, hồi bà ngoại còn trẻ, bà cũng đã từng sợ chết. Bà sợ bỏ lại đàn con nhỏ, sợ nhà cửa không ai lo. Nhưng càng về già, bà càng nhẹ nhàng. Bà bảo, sống đến tuổi này, nhìn con cháu lớn khôn, nhìn chắt ra đời, bà thấy đủ rồi. Chết không phải là hết, mà là về. Như đi chợ về nhà thôi.

Câu nói của bà làm tôi nghĩ mãi. Người ta cả đời sợ chết, tránh nói đến chết, coi cái chết là điều xui xẻo. Nhưng bà ngoại tôi, ở tuổi chín mươi hai, lại nói về nó bình thản như nói về một chuyến đi. Bà không sợ, vì bà đã sống trọn vẹn những ngày của mình.

Lời dạy cuối cùng của Đức Phật, trước khi Ngài nhập diệt, cũng giản dị như vậy: mọi pháp hữu vi đều vô thường, các con hãy tinh tấn với chánh niệm. Nghĩa là, mọi thứ có mặt trên đời này đều đổi thay, không có gì ở mãi. Hiểu được điều đó, thì đừng buông lung, đừng sống qua ngày, hãy tỉnh táo mà sống cho tốt từng ngày.

Hai lời dặn, một của bà ngoại tôi, một của Đức Phật, cách nhau hơn hai ngàn năm, mà giống nhau đến lạ. Đều không nói chuyện cao siêu. Đều chỉ bảo: đời vô thường, nên hãy sống cho tử tế, ngay hôm nay.

Tôi nghĩ về những người hay nói: để mai rồi làm. Mai sẽ xin lỗi. Mai sẽ về thăm mẹ. Mai sẽ sống tốt hơn. Nhưng mai nào thì chắc. Bà ngoại tôi đi vào một buổi sáng, không báo trước. Có những người ra đi giữa lúc còn bao nhiêu việc chưa làm, bao nhiêu lời chưa nói. Cái mai mình hẹn, có khi không bao giờ đến.

Tinh tấn, nói theo lời thường, là đừng lười biếng với chính đời mình. Không phải là làm việc quần quật không nghỉ. Mà là đừng để ngày trôi qua một cách vô ích. Hôm nay, mình đã làm được một việc tốt nào chưa. Hôm nay, mình đã nói với người thân một câu thương yêu nào chưa. Hôm nay, mình đã sống xứng đáng với một ngày được sống chưa.

Sau khi bà mất, cả nhà tôi thay đổi hẳn. Mẹ tôi gọi điện cho các em thường xuyên hơn. Các cậu các dì bớt cãi nhau chuyện đất đai. Tôi thì mỗi tuần đều về nhà ăn cơm với mẹ, dù bận đến đâu. Không ai bảo ai, nhưng ai cũng hiểu: bà đi rồi, mình phải thương nhau nhiều hơn, khi còn kịp.

Có người hỏi tôi, bà ngoại dặn gì mà cả nhà thay đổi vậy. Tôi kể lại câu nói của bà: sống cho tử tế, thương nhau mà sống, đừng để đến lúc mất nhau mới tiếc. Nghe thì đơn giản, nhưng làm được mới khó. Sống tử tế mỗi ngày, thương nhau mỗi ngày, không phải chuyện một lần, mà là chuyện cả đời.

Bà ngoại tôi không để lại nhiều của cải. Nhà bà chỉ có mấy món đồ cũ, vài cuốn sổ ghi chép chi tiêu. Nhưng bà để lại một thứ quý hơn nhiều: một cách sống. Sống ngay thẳng, thương người, không tham lam, không oán hận. Các con cháu nhìn bà mà học. Đó mới là gia tài thật sự.

Giờ mỗi lần giỗ bà, cả nhà quây quần, nấu những món bà thích, kể chuyện ngày xưa. Đứa cháu nhỏ hỏi: bà ngoại là ai. Mẹ tôi chỉ lên bàn thờ, bảo: bà là người đã dạy cả nhà mình cách sống. Câu nói của bà, cả nhà vẫn nhớ.

Lời dặn của người sắp đi xa thường rất thật. Vì lúc đó, người ta không còn gì để giấu, không còn gì để tính toán. Bà ngoại tôi dặn con cháu sống tử tế. Đức Phật dặn đệ tử hãy tinh tấn. Hai lời dặn ấy, tôi xin giữ làm hành trang cho mình.

Bạn có còn nhớ lời dặn của người thân đã khuất không. Nếu còn nhớ, hãy sống theo lời đó. Đó là cách báo hiếu đẹp nhất, cách tưởng nhớ sâu sắc nhất. Và nếu người thân của bạn vẫn còn đây, hãy hỏi họ, hãy nghe họ nói, khi còn kịp. Vì lời dặn chỉ có giá trị khi người nghe còn sống để làm theo.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Phật — lời dạy cuối cùng của Đức Phật (phap001.htm)
• Những Lời Dạy từ các Thiền Sư Việt Nam xưa — trang 66
Bài liên quanBức tường nhà mới sơn đã bongChuyến tàu cuối cùng về quê ăn TếtCái ghế của ông nội nay đã trống