🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Mẹ quên tên mình nhưng vẫn nhớ mùi cơm nhà

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Mẹ tôi bắt đầu quên từ năm ngoái. Đầu tiên là quên chìa khóa để đâu. Rồi quên tên người hàng xóm. Rồi có hôm, mẹ nhìn tôi, ngập ngừng hỏi: cậu là ai.

Tôi cười. Tôi bảo: con đây mà, mẹ. Mẹ gật đầu. Nhưng tôi biết trong mắt mẹ, tôi lúc đó là một người xa lạ.

Đêm đó tôi không ngủ được. Tôi nghĩ: mẹ quên tên tôi rồi. Rồi mẹ sẽ quên nhiều thứ nữa. Có ngày mẹ quên cả tôi là ai. Tôi phải làm sao.

Sáng hôm sau, mẹ dậy sớm nấu cơm như mọi khi. Mùi cơm thơm bay khắp nhà. Mẹ gắp cho tôi miếng cá, bảo: ăn đi, con gầy quá. Tôi nhìn mẹ. Mẹ quên tên tôi. Nhưng mẹ không quên gắp thức ăn cho con. Mẹ không quên lo con gầy.

Tôi chợt hiểu. Trí nhớ của mẹ đang đi dần. Nhưng có những thứ không nằm trong trí nhớ. Nó nằm sâu hơn. Nó nằm trong tay mẹ. Trong thói quen của mẹ. Trong lòng mẹ. Mẹ quên tên tôi, nhưng mẹ vẫn nhớ mùi cơm nhà. Mẹ vẫn nhớ phải lo cho con ăn.

Trong kinh Pháp Cú có câu: biết thân như bọt nước, ngộ thân là như huyễn. Thân này như bọt nước. Bọt nổi lên rồi vỡ. Trí nhớ cũng vậy. Nó đến rồi đi. Nó không phải là mình. Nó chỉ là một phần của mình, và nó cũng đổi thay như mọi thứ khác.

Nghe thì buồn. Nhưng nghĩ kỹ lại thấy nhẹ. Vì nếu trí nhớ không phải là tất cả, thì mẹ quên tên tôi không có nghĩa là mẹ quên tôi. Tình thương không nằm trong cái tên. Nó nằm trong bàn tay gắp thức ăn. Nó nằm trong câu: ăn đi, con gầy quá. Những thứ đó vẫn còn. Và có khi nó còn thật hơn cả cái tên.

Tôi bắt đầu thay đổi cách ở bên mẹ. Trước đây, tôi hay hỏi mẹ: mẹ còn nhớ không. Mẹ lúng túng. Mẹ buồn. Giờ tôi không hỏi nữa. Tôi ngồi ăn cơm với mẹ. Tôi kể chuyện ngày xưa. Mẹ nghe, mẹ cười. Có khi mẹ kể lại chuyện tôi đã kể, như thể đó là chuyện của mẹ. Tôi cũng cười. Không quan trọng ai kể. Quan trọng là hai mẹ con đang ngồi với nhau.

Có hôm, mẹ đòi nấu món canh chua mà mẹ nấu cả đời. Mẹ quên mất phải cho me vào lúc nào. Mẹ đứng trong bếp, tay cầm quả me, ngơ ngác. Tôi đứng bên, nhắc khẽ: cho me vào sau khi nước sôi, mẹ. Mẹ gật đầu, bỏ me vào nồi. Canh vẫn ngon. Mẹ nếm thử, cười: vẫn ngon như xưa. Tôi nghĩ: mẹ quên công thức. Nhưng tay mẹ vẫn nhớ. Tay mẹ vẫn biết nêm nếm. Có những thứ trí nhớ quên, nhưng thân thể vẫn nhớ. Tình thương cũng vậy. Nó không nằm trong đầu. Nó nằm trong tay, trong lòng, trong thói quen mỗi ngày.

Tôi cũng bắt đầu ghi lại những câu mẹ nói. Không phải để kiểm tra trí nhớ của mẹ. Mà để sau này, khi mẹ không còn nói nữa, tôi vẫn còn nghe được giọng mẹ. Tôi ghi vào một cuốn sổ nhỏ. Mẹ hỏi: con ghi gì đó. Tôi bảo: con ghi lại món ngon của mẹ. Mẹ cười. Mẹ không biết tôi ghi cả những câu mẹ dặn dò. Những câu đó, tôi muốn giữ lại. Vì đó là giọng mẹ. Và giọng mẹ thì vô thường không lấy đi được, nếu tôi chịu giữ.

Có người bảo tôi: mẹ cậu quên hết rồi, chăm cũng vậy thôi. Tôi không tranh cãi. Tôi chỉ nghĩ: mẹ quên tôi, nhưng tôi không quên mẹ. Và chừng nào tôi còn nhớ, thì tình mẹ con vẫn còn nguyên. Trí nhớ của một người có thể mất. Nhưng trí nhớ của hai người thì khó mất hơn.

Đức Phật dạy về vô thường: sinh, trụ, dị, diệt. Mọi thứ đều qua bốn chặng. Trí nhớ của mẹ cũng vậy. Nó đang ở chặng diệt. Tôi không ngăn được. Nhưng tôi có thể làm một điều: giữ lại những gì đang ở chặng sinh. Mỗi bữa cơm. Mỗi câu chuyện. Mỗi lần mẹ cười. Những thứ đó là hạt giống mới. Tôi gieo hôm nay, để ngày mai còn có cái để nhớ.

Nếu nhà bạn có người thân đang quên dần, xin đừng chỉ buồn vì những gì họ quên. Hãy nhìn xem họ còn nhớ những gì. Có khi họ quên tên bạn, nhưng vẫn nhớ giọng bạn. Quên ngày tháng, nhưng vẫn nhớ mùi cơm nhà. Những thứ còn lại đó là thật. Và nó đủ để mình thương nhau tiếp.

Mẹ tôi giờ quên nhiều lắm. Nhưng mỗi sáng, mẹ vẫn dậy sớm nấu cơm. Mùi cơm vẫn thơm. Tôi vẫn ngồi ăn. Mẹ vẫn gắp thức ăn cho tôi. Có những thứ vô thường không lấy đi được. Vì nó không nằm trong trí nhớ. Nó nằm trong lòng người.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 46: "Biết thân như bọt nước, ngộ thân là như huyễn" (dhp_ev04.htm)
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — Vô thường: sinh, trụ, dị, diệt, trang 88
Bài liên quanTrạm xe buýt đổi người chờ mỗi sángRăng đau một đêm, cả đời học trân trọng thânNgày con gái đầu lòng chào đời, cha thấy tóc mình đã bạc