Sáng nay ông Tư còn ra công viên tập thể dục, cười nói với cả xóm. Chiều, người ta đã thấy xe cấp cứu đậu trước cửa nhà ông. Một cơn tai biến nhẹ. Bác sĩ bảo may mà đưa đi kịp. Cả xóm xôn xao: mới sáng còn khỏe re, sao chiều đã nằm viện?
Chuyện như vậy không hiếm. Có người hôm qua còn đi làm bình thường, hôm nay đã xin nghỉ vì phát hiện bệnh. Có người tối còn ăn cơm với gia đình, sáng ra cả nhà đã khóc. Thân người mong manh hơn mình tưởng nhiều.
Trong kinh Pháp Cú có câu: biết thân như bọt nước, ngộ thân là như huyễn. Bọt nước nổi lên trên mặt sông, nhìn thì có đó, chạm nhẹ là tan. Thân mình cũng vậy. Từng tế bào thay đổi mỗi ngày. Tóc bạc dần, mắt mờ dần, đầu gối đau dần. Không ai giữ được thân mình y như ngày hôm qua.
Nhiều người nghe vậy thì buồn. Nhưng hiểu thân vô thường không phải để bi quan. Ngược lại, hiểu rồi thì mình sống tỉnh hơn. Còn khỏe thì đừng ỷ lại. Đừng nghĩ sức khỏe là của để dành, xài hoài không hết. Cơ thể cũng như chiếc xe, chạy mãi không bảo dưỡng thì đến lúc hỏng giữa đường.
Có người làm việc quên ăn quên ngủ, bảo ráng vài năm nữa rồi nghỉ. Có người biết mình huyết áp cao mà vẫn uống rượu, hút thuốc, bảo chưa sao đâu. Đến khi có sao thì đã muộn. Thân vô thường nghĩa là đừng đánh cược với ngày mai. Chăm thân từ hôm nay: ăn vừa đủ, ngủ vừa đủ, khám bệnh định kỳ. Không phải để sống mãi, mà để sống khỏe những ngày còn lại.
Cũng đừng vì sợ bệnh mà lo lắng cả ngày. Có người nghe thân vô thường rồi suốt ngày soi gương tìm nếp nhăn, đo huyết áp mười lần một ngày. Như vậy là hiểu sai. Thân thay đổi là lẽ tự nhiên. Hoa nở rồi tàn, nước chảy rồi cạn. Lo cũng không giữ được, sợ cũng không ngăn được. Cái mình làm được là sống sao cho mỗi ngày đều đáng sống.
Nhìn lại mà xem. Hôm nay mình còn đi được, còn ăn được, còn cười được với người thân, đó đã là may mắn lớn. Nhiều người muốn đi mà không đi được, muốn ăn mà không ăn được. Mình còn khỏe thì đừng phí ngày khỏe vào những chuyện giận hờn, hơn thua. Giận một người cả tuần, đến khi người đó bệnh thì mình hối hận. Hơn thua một chuyện nhỏ, đến khi nhìn lại thì thấy mình đã mất bao nhiêu ngày vui.
Hiểu thân như bọt nước còn giúp mình thương người khác hơn. Người kia cáu gắt, có khi vì họ đang đau. Người kia chậm chạp, có khi vì họ đang yếu. Ai cũng mang một cái thân mong manh như nhau. Nhẹ nhàng với nhau một chút, đời dễ sống hơn nhiều.
Cuối cùng, có một điều rất thực tế. Nếu hôm nay là ngày khỏe cuối cùng của mình, mình muốn làm gì? Câu hỏi này nghe hơi nặng, nhưng nó giúp mình sắp xếp lại thứ tự ưu tiên. Gọi điện cho mẹ. Xin lỗi người mình làm buồn. Ăn bữa cơm đàng hoàng với gia đình. Những việc đó không cần đợi đến khi rảnh. Rảnh chưa chắc đã tới, nhưng hôm nay thì đang ở đây.
Có người hỏi: vậy thì sống sao cho đúng với một cái thân vô thường? Câu trả lời nằm ở hai chữ: trân trọng và buông lỏng. Trân trọng là chăm thân cho tử tế, ăn ngủ điều độ, khám bệnh định kỳ, không phung phí sức khỏe vào những cuộc vui thâu đêm. Buông lỏng là đừng bắt thân phải trẻ mãi, khỏe mãi, đẹp mãi. Thân đổi thay thì mình đổi theo, như người chèo thuyền theo dòng nước, không chống lại dòng.
Thân này không phải của mình mãi mãi. Nó chỉ là mượn tạm. Mượn thì dùng cho đàng hoàng, giữ gìn cho tử tế, và đến lúc phải trả thì trả nhẹ nhàng. Sống như vậy, ngày nào cũng là ngày đáng sống, dù thân có đổi thay ra sao.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư