🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường

Của cải như nước chảy qua tay: giữ sao cho khỏi khổ

Vô thường · 5 phút đọc

Ông Tư trong xóm tôi ngày xưa giàu có tiếng. Nhà ba tầng, xe hơi, đất đai mấy nơi. Ai gặp cũng gọi ông là đại gia. Vậy mà chỉ sau một vụ làm ăn thất bại, cộng thêm cơn bão bệnh của vợ, gia sản cứ đội nón ra đi. Giờ ông sống trong căn nhà nhỏ, sáng bán cà phê, chiều tưới mấy chậu cây. Có người thương hại, nhưng ông cười: "Của cải như nước chảy qua tay, giữ chặt quá thì mỏi tay, buông ra thì nhẹ người."

Câu nói của ông nghe thì đơn giản, nhưng không phải ai cũng làm được. Cả đời người ta chạy theo tiền bạc, nhà cửa, đất đai. Có được một thì muốn hai, có hai thì muốn mười. Ta cứ tưởng càng nhiều của cải thì càng chắc chắn, càng an toàn. Nhưng sự thật thì của cải là thứ vô thường nhất trong các thứ vô thường. Tiền hôm nay trong tay, mai có thể không còn. Nhà hôm nay là của mình, mai có thể phải bán đi vì một biến cố bất ngờ.

Kinh Pháp Cú nói rất rõ: "Trăm ngàn vô số, nam nữ giàu sang, tài sản rất nhiều, nhưng vẫn phải chết." Giàu hay nghèo, cuối cùng ai cũng phải bỏ lại tất cả mà đi. Không ai mang theo được một đồng nào sang bên kia. Người giàu sang tột bậc cũng vậy, người nghèo khó cũng vậy. Của cải chỉ ở với ta một đoạn đường, không phải mãi mãi.

Kinh lại dạy thêm: "Vậy nên phải trừ si, bỏ kiêu mạn giàu sang, theo học bậc đa văn, mới đúng là chứa đức." Câu này đáng suy ngẫm. Kiêu mạn vì giàu sang là một cái bẫy. Khi ta có tiền, ta dễ tưởng mình hơn người, dễ coi thường người khác, dễ nghĩ rằng tiền có thể mua được mọi thứ. Nhưng tiền không mua được sức khỏe, không mua được tình thương thật lòng, không mua được một giấc ngủ bình yên. Người khôn là người biết của cải chỉ là phương tiện, không phải là mục đích của đời mình.

Vậy thì phải làm sao? Bỏ hết tiền bạc đi tu ư? Không phải vậy. Phật không dạy ta ghét tiền, mà dạy ta đừng bám víu vào tiền. Tiền vẫn cần, nhà vẫn cần, cơm áo vẫn cần. Nhưng ta kiếm tiền bằng nghề lương thiện, tiêu tiền có chừng mực, và quan trọng nhất là đừng để tiền làm chủ mình. Khi tiền đến, ta dùng nó cho việc tốt. Khi tiền đi, ta tiễn nó nhẹ nhàng, đừng vật vã, đừng oán trời trách người.

Có một cách giữ của cải mà không khổ, đó là biến của cải thành phước đức. Tiền giúp cha mẹ già được chăm sóc tốt hơn, tiền giúp con cái ăn học, tiền giúp người khó khăn qua cơn hoạn nạn. Những việc ấy không ai lấy mất được. Nhà cửa có thể cháy, tiền bạc có thể mất, nhưng những điều tốt ta đã làm thì còn mãi trong lòng người.

Ông Tư bán cà phê buổi sáng, khách quen đông lắm. Ai cũng quý ông vì ông vui vẻ, hay giúp đỡ người khác. Có hôm một anh xe ôm bị mất ví, ông dúi cho ít tiền mà không cần trả. Ông nói: "Ngày xưa tôi có nhiều tiền mà ngủ không ngon. Giờ ít tiền mà lòng nhẹ tênh." Nghe ông nói, tôi mới hiểu: khổ không phải vì ít tiền, khổ vì ta bám chặt vào tiền. Người biết đủ là người giàu thật, vì lòng họ không còn bị tiền bạc xô đẩy nay đây mai đó nữa.

Của cải như nước chảy qua tay. Nước chảy thì cứ để nó chảy, ta chỉ cần biết hứng lấy vừa đủ dùng, và dùng cho việc đáng. Đừng cố nắm chặt nước trong tay, vì càng nắm, nước càng chảy đi nhanh hơn, mà tay ta chỉ thêm mỏi. Sống như vậy, có cũng vui, mất cũng không khổ. Đó là cách người hiểu vô thường giữ của cải: giữ bằng bàn tay mở, không phải bằng bàn tay nắm chặt.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — trang 10, kệ 6: "Trăm ngàn vô số, nam nữ giàu sang, tài sản rất nhiều, nhưng vẫn phải chết"
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — trang 21, kệ 69: "Vậy nên phải trừ si, bỏ kiêu mạn giàu sang, theo học bậc đa văn, mới đúng là chứa đức"
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — Phẩm Vô Thường, trang 9-11
Bài liên quanHết yêu rồi thương lại: vô thường trong lòng ngườiMất việc ở tuổi năm mươi: khi công việc cũng đổi thayNgai vàng hôm qua, hôm nay chỉ là chuyện kể