Sáng nay mình dậy, lưng hơi đau. Không phải đau dữ dội, chỉ là ê ẩm, cúi xuống mang giày cũng thấy khó. Hôm qua mình còn khỏe mạnh, chạy lên chạy xuống cầu thang không biết mệt. Vậy mà chỉ một đêm ngủ sai tư thế, thân đã lên tiếng. Thân mình là vậy đó. Hôm nay còn khỏe, ngày mai chưa chắc.
Có người bạn cùng tuổi với mình, năm ngoái còn đá bóng mỗi tuần, chạy nhanh nhất đội. Một buổi sáng, anh ấy thấy chóng mặt, đi khám mới biết huyết áp cao, mỡ máu cao, gan cũng có vấn đề. Bác sĩ nói: may mà phát hiện sớm. Anh ấy ngồi kể mà giọng còn run: tao tưởng mình khỏe lắm, ai ngờ trong người đã hỏng từ lúc nào không hay.
Trong kinh Pháp Cú có câu: Biết thân như bọt nước, ngộ thân là như huyễn, bẻ tên hoa của Ma, vượt tầm mắt Thần chết. Bọt nước là gì? Là cái bong bóng nổi trên mặt nước, nhìn thì tròn đẹp, chạm nhẹ là vỡ. Thân mình cũng vậy. Nhìn bên ngoài thì vững vàng, nhưng bên trong mong manh hơn mình tưởng rất nhiều. Một cơn sốt, một cú ngã, một đêm mất ngủ cũng đủ làm thân lao đao.
Hiểu thân như bọt nước không phải để sợ hãi, mà để chăm sóc nó cho đúng. Nhiều người đối xử với thân mình như đối xử với một cái máy: xài đến khi hỏng mới sửa. Thức khuya liên tục, ăn uống qua loa, làm việc không nghỉ, đến khi bệnh mới cuống cuồng đi chữa. Nhưng thân không phải cái máy. Máy hỏng thì thay linh kiện. Thân hỏng rồi, có những thứ không thay lại được.
Có một điều lạ: khi còn khỏe, mình ít khi nghĩ đến sức khỏe. Khi ốm rồi, mình mới thấy sức khỏe quý hơn mọi thứ. Nằm trên giường bệnh, người ta không còn thèm nhà to, xe đẹp, chức cao. Chỉ thèm được ăn ngon miệng, ngủ một giấc ngon, đi lại không đau. Những thứ bình thường nhất, lúc khỏe mình coi là hiển nhiên, lúc ốm mới biết đó là hạnh phúc.
Vậy nên, chăm sóc thân không phải là việc để dành cho lúc rảnh, hay để dành cho lúc già. Chăm sóc thân là việc của hôm nay, khi mình còn khỏe. Ngủ cho đủ giấc, đừng coi thường giấc ngủ. Ăn cho đàng hoàng, đừng ăn vội ăn vàng cho xong bữa. Vận động một chút mỗi ngày, không cần tập nặng, chỉ cần đi bộ, vươn vai, hít thở. Những việc nhỏ đó, làm đều đặn, chính là cách mình giữ gìn cái vốn quý nhất.
Cũng đừng vì sợ bệnh mà sống trong lo lắng. Có người nghe vô thường rồi đi khám hết chỗ này đến chỗ kia, uống đủ loại thuốc bổ, kiêng đủ thứ, sống trong sợ hãi triền miên. Như vậy cũng không đúng. Sợ bệnh quá cũng là một loại bệnh. Thân cần được chăm sóc, nhưng tâm cũng cần được bình an. Ăn uống điều độ, ngủ nghỉ đúng giờ, làm việc có chừng mực — làm được những điều đó rồi thì cứ sống thong thả, đừng ôm lo.
Người xưa nói, thân là cái thuyền chở mình qua sông. Thuyền tốt thì qua sông êm. Thuyền mục thì giữa dòng sẽ chìm. Mình không chọn được thân mình sinh ra khỏe hay yếu, nhưng mình chọn được cách giữ gìn nó. Mỗi ngày mình sống lành mạnh là một ngày mình vá thêm một miếng cho con thuyền của mình.
Hôm nay còn khỏe, đó là một món quà. Đừng đợi đến ngày mai, khi thân đã lên tiếng, mới hối tiếc. Tối nay, thử ngủ sớm hơn một chút. Sáng mai, thử dậy sớm đi bộ một vòng. Bữa cơm trưa, thử ăn chậm lại, nhai kỹ hơn. Những việc nhỏ như vậy, làm hôm nay, sẽ thành thói quen tốt ngày mai.
Vô thường gõ cửa thân mình mỗi ngày, bằng những dấu hiệu rất nhỏ: một sợi tóc bạc, một cơn đau lưng, một buổi sáng dậy thấy mệt. Đừng coi thường những dấu hiệu đó. Cũng đừng sợ hãi chúng. Chúng chỉ nhắc mình một điều: thân này mong manh, hãy thương nó khi còn kịp. Thương thân không phải là chiều chuộng nó, mà là giữ gìn nó, để nó còn đủ sức chở mình đi hết con đường đời này.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư