🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Vô thường không phải bi quan: vì đổi thay nên mình còn cơ hội sửa

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Nghe hai chữ vô thường, nhiều người buồn ngay.

Họ nghĩ, vô thường là mọi thứ rồi sẽ mất. Người thương rồi sẽ đi. Tiền bạc rồi sẽ hết. Tuổi trẻ rồi sẽ qua. Nghĩ vậy, họ thấy đời chẳng có gì đáng làm. Làm chi cho mệt, rồi cũng mất. Thương chi cho sâu, rồi cũng xa. Thôi thì buông xuôi, sống ngày nào hay ngày đó.

Nếu vô thường chỉ có nghĩa đó, thì Phật đã không dạy nó làm gì. Vì dạy như vậy, người ta chỉ thêm buồn.

Nhưng vô thường có một mặt khác. Mặt này, ít người nhìn thấy. Đó là: chính vì mọi thứ đổi thay, nên mình còn cơ hội sửa.

Kinh Pháp Cú có một câu như thế này: Tất cả hành vô thường. Với tuệ, quán thấy vậy, đau khổ được nhàm chán. Câu này nghe thì buồn, nhưng nghĩ kỹ lại, nó là tin vui.

Tất cả đều vô thường. Nghĩa là cái xấu cũng vô thường. Cái khổ cũng vô thường. Cái sai cũng vô thường. Không có cái gì xấu mà ở mãi. Không có cái khổ nào mà không đổi.

Người đang nghèo, nghĩ mình nghèo cả đời. Nhưng nghèo cũng vô thường. Hôm nay nghèo, mai có thể khác, nếu hôm nay mình bắt đầu làm lại. Người đang bệnh, nghĩ mình bệnh mãi. Nhưng bệnh cũng vô thường. Có bệnh chữa được, có bệnh nhẹ dần, có bệnh dạy mình sống chậm lại mà khỏe hơn.

Người đang hư, nghĩ mình hư cả đời. Nhưng cái hư cũng vô thường. Hôm nay mình nóng nảy, mai mình có thể nhẹ nhàng hơn, nếu hôm nay mình tập thở trước khi nói. Người đang buồn, nghĩ mình buồn mãi. Nhưng nỗi buồn cũng vô thường. Nó đến, rồi nó đi, như mây qua trời.

Nếu mọi thứ là thường, là không đổi, thì mới thật sự đáng sợ. Người ác sẽ ác mãi, không bao giờ sửa được. Người khổ sẽ khổ mãi, không bao giờ thoát được. Người sai sẽ sai mãi, không bao giờ làm lại được. Đời như vậy, mới là bế tắc.

Nhưng đời không như vậy. Đời đổi thay từng ngày. Và chính cái đổi thay đó là cánh cửa.

Có một người quen của tôi, từng nghiện rượu nặng. Cả nhà bỏ cuộc. Ai cũng nói, nó vậy rồi, không sửa được đâu. Nhưng rồi một ngày, anh ta nhìn con mình, đứa nhỏ mới ba tuổi, đang nhìn cha bằng đôi mắt sợ sệt. Anh ta bỏ rượu từ hôm đó. Không phải bỏ một lần là xong. Có lúc thèm, có lúc muốn uống lại. Nhưng anh ta giữ được. Bây giờ đã năm năm, anh ta không uống nữa. Người ta hỏi, sao làm được. Anh ta nói, tôi chỉ nghĩ một điều: hôm nay tôi không uống. Mai tính sau. Mỗi ngày chỉ một ngày thôi.

Đó là vô thường làm việc. Cái nghiện cũng đổi thay được, nếu mỗi ngày mình gieo một nhân mới.

Cho nên, đừng sợ hai chữ vô thường. Hãy mừng vì nó.

Mừng vì người thương có thể giận mình hôm nay, nhưng mai có thể làm hòa. Mừng vì mình sai hôm nay, nhưng mai có thể sửa. Mừng vì đời mình đang dở dang, nhưng vẫn còn ngày mai để làm lại.

Vô thường không phải là mọi thứ rồi sẽ mất. Vô thường là mọi thứ đều có thể đổi. Mất cũng đổi, mà được cũng đổi. Khổ cũng đổi, mà vui cũng đổi. Cái gì đang xấu, có thể tốt lên. Cái gì đang tốt, cần giữ gìn kẻo mất đi.

Hiểu như vậy, tự nhiên mình sống khác.

Mình không còn ngồi than: sao đời tôi khổ hoài. Mà mình hỏi: hôm nay tôi làm gì để đời mình đổi một chút? Mình không còn nói: người đó xấu vậy rồi, không đổi được đâu. Mà mình nghĩ: người đó đang xấu, nhưng biết đâu mai họ đổi.

Và mình cũng không còn ỷ lại: mình đang tốt, sẽ tốt mãi. Mình biết, cái tốt cũng vô thường. Không giữ gìn, nó mất. Không vun bồi, nó cạn. Cho nên hôm nay tốt, mai phải tốt tiếp.

Câu kệ ấy nói, quán thấy vô thường rồi, đau khổ được nhàm chán. Nghĩa là khi mình thấy rõ mọi thứ đều đổi thay, mình không còn bám chặt vào cái khổ nữa. Mình biết nó sẽ qua. Mình biết mình có thể đi tiếp.

Vô thường không phải là bi quan. Vô thường là hy vọng. Vì đổi thay nên mình còn cơ hội sửa. Vì đổi thay nên ngày mai chưa viết xong. Và cây bút, đang ở trong tay mình, hôm nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 277 (dhp_ev20.htm): tất cả hành vô thường, với tuệ quán thấy vậy, đau khổ được nhàm chán
Bài liên quanCơn giận đến rồi đi như đám mâyĐám mây trên trời: học vô thường từ một buổi chiều ngồi nhìn trờiTuổi già đến lặng lẽ — thân này rồi sẽ già