469 KINH ĐẠI LÂU THÁN-TRỜI ĐẤT THÀNH HOẠI - TRƯỜNG A HÀM II Phaät daïy: –Do nhaân duyeân gì maø maët traêng bò khuyeát giaûm daàn daàn? Vì coù ba vieäc neân bò khuyeát giaûm. Ba vieäc aáy laø gì? Moät laø vì ñi veà moät goùc neân daàn daàn bò khuyeát giaûm. Ñoù laø vieäc thöù nhaát. Hai laø ôû beân maët traêng ñaïi thaønh quaùch, coù chö Thieân, y phuïc cuûa hoï maøu xanh, ngoïc anh laïc cuûa hoï cuõng xanh, che khuaát phía hoï ñöùng neân phía aáy bò khuyeát giaûm. Ñoù laø vieäc thöù hai. Ba laø maët trôøi ñaïi thaønh quaùch duøng saùu möôi aùnh saùng, chieáu ngay nôi aùnh saùng cuûa maët traêng ñaïi thaønh quaùch chieáu, neân phía aáy bò khuyeát giaûm. Ñoù laø vieäc thöù ba, maët trôøi ñoaït aùnh saùng maët traêng. Vì nhaân duyeân gì maø maët traêng hieän ñaày? Coù ñaày ñuû ba vieäc. Ba vieäc aáy laø gì? Moät laø maët traêng daàn daàn ñi ba phöông. Vì vaäy neân maët traêng daàn daàn hieän ra troøn ñaày. Ñoù laø vieäc thöù nhaát. Hai laø ngaøy raèm trong thaùng, chö Thieân saéc xanh, maëc aùo xanh vaøo trong thaønh maët traêng cuøng nhau vui chôi. Khi aáy maët traêng duøng heát aùnh saùng chieáu chö Thieân. Thí nhö ôû chính giöõa caùc ngoïn ñeøn, ñoát leân ngoïn löûa lôùn, thì ngoïn löûa aáy chieáu khaép caùc ngoïn ñeøn. Phaät daïy: –Cuõng nhö vaäy, chö Thieân ôû beân maët traêng ñaïi thaønh quaùch, saéc hoï xanh vaø y phuïc cuõng xanh. Vaøo ngaøy raèm trong thaùng hoï vaøo cuøng vui chôi vôùi Thieân töû maët traêng, neân aùnh saùng maêït traêng chieáu hö khoâng. Vì vaäy neân ngaøy raèm maët traêng hieän ra troøn ñaày. Ñoù laø vieäc thöù hai. Ba laø vaøo ngaøy raèm trong thaùng, maët trôøi duøng saùu möôi aùnh saùng chieáu khaép maët traêng ñaïi thaønh quaùch, maët traêng khoâng nhaän. Vì vaäy neân maët traêng hieän ra troøn ñaày. Ñoù laø vieäc thöù ba. Maët traêng ñaïi thaønh quaùch thöôøng coù naêm thöù gioù hoä trì. Naêm thöù aáy laø gì? Moät laø Trì phong, hai laø Truï phong, ba laø Trôï phong, boán laø Chuyeån phong, naêm laø Haønh phong. Ñoù laø naêm thöù gioù thöôøng ñi vôùi maët traêng thaønh quaùch, chöa töøng coù khi döøng nghæ. Vì nhaân duyeân gì maø trong maët traêng hieän ra maøu söõa? Vì coù coäi caây teân laø Dieâm-phuø-lôïi, do vaäy teân cuûa coõi naøy laø Dieâm-phuø-lôïi. Döôùi caây aáy coù nuùi, duøng toaøn baûy baùu laøm thaønh, cao taùm traêm daëm, chung quanh cuõng taùm traêm daëm. Caây aáy cao boán ngaøn daëm, boùng toûa
ra hai ngaøn daëm, thaân to naêm traêm saùu möôi daëm, reã aên saâu xuoáng taùm traêm boán möôi daëm, boùng cuûa caây chieáu hieän trong maët traêng, laøm cho maët traêng ñaïi thaønh quaùch hieän ra maøu söõa, chaúng saùng. Phaät baûo Tyø-kheo: –Toäc taùnh töû khi haønh söï neân nhö maët traêng chieáu saùng thieân haï, döùt boû thaân kieâu maïn, vöôït leân treân chuûng taùnh, thöôøng giöõ yù hoå theïn. Quaû treân caây lôùn Dieâm-phuø-lôïi gioáng nhö caùi bình lôùn, vò cuûa noù ngoït nhö maät, saéc noù traéng nhö vaùng söõa. Phía Baéc caây lôùn Dieâm-phuø-lôïi coù baûy lôùp nuùi, baûy lôùp caây coái; coù baûy tinh xaù cuûa Tieân nhaân Baø-la-moân. Phaät daïy: –Baáy giôø daân chuùng aên vò ñaát treân ñaát ñoù, ñeå töï sanh soáng. Cöù nhö vaäy, aên vò ñaát aáy raát laâu, soáng laâu voâ cuøng. Ai aên vò ñaát nhieàu thì saéc dieän bieán thaønh xaáu; keû aên ít thì saéc dieän xinh ñeïp. Ngöôøi nhan saéc xinh ñeïp thì töï kieâu ngaïo, cheâ cöôøi keû nhan saéc xaáu. Vì saéc ñeïp maø töï kieâu ngaïo cheâ cöôøi nhau, neân vò ñaát aáy lieàn bieán maát, chaúng sinh laïi. Laïi töï nhieân sanh baùnh moûng, vò quaû noù raát thôm ngon, nhöng khoâng baèng vò ñaát khi tröôùc. Daân chuùng cuøng hoäi hoïp baøn taùn, töï ñaùnh mình, keâu than, khoùc loùc, töôûng nhôù vò ñaát raát ngon tröôùc kia ñaõ bò maát. Phaät daïy: –Thí nhö ngöôøi coõi naøy coù vò ngon ngoït cuøng ngöôøi thöôûng thöùc, lieàn noùi: “Vò aáy ngon laøm sao!” Hoï nhôù maõi vò aáy khoâng thoâi. Luùc aáy daân chuùng cuõng nhö vaäy, cuøng hoäi hoïp baøn taùn, buoàn lo töï ñaùnh mình, keâu la, khoùc loùc, nhôù nghó vò ñaát tröôùc kia. Khi ñoù daân chuùng laïi laáy baùnh moûng aên ñeå töï nuoâi soáng. Nhö vaäy raát laâu, ai aên baùnh ñaát moûng nhieàu, thì nhan saéc lieàn bieán thaønh xaáu, ai aên ít thì nhan saéc xinh ñeïp. Ngöôøi nhan saéc xinh ñeïp thì cheâ cöôøi keû nhan saéc xaáu. Do nhan saéc maø töï kieâu ngaïo cheâ cöôøi nhau, neân baùnh ñaát moûng lieàn bieán maát, khoâng sanh laïi. Laïi sanh ra Ba-la, vò cuûa noù cuõng thôm ngon nhöng khoâng baèng vò cuûa baùnh moûng tröôùc kia, gioáng nhö hoa Khoâ-gia-lam, vò cuûa noù nhö maät. Luùc aáy daân chuùng hoäi hoïp baøn taùn, buoàn lo, töï ñaùnh mình, keâu la, khoùc loùc, nhôù nghó baùnh ñaát moûng tröôùc kia. Daân chuùng lieàn laáy vò Ba-la aên ñeå töï sanh soáng, maïng soáng cuûa hoï raát laâu. Ai aên vò Ba-la nhieàu thì nhan saéc bieán thaønh xaáu, ai aên ít thì nhan saéc xinh ñeïp. Ngöôøi nhan saéc xinh ñeïp vì saéc ñeïp maø kieâu ngaïo cheâ cöôøi nhau raát thaäm teä, neân Ba-la ñaát lieàn bieán maát khoâng sanh ra nöõa. Laïi töï nhieân sanh ra gaïo thôm, vò noù cuõng thôm ngon, ñeïp ñeõ; caùc loaïi gaïo aáy ñeàu tinh khieát, toûa
471 KINH ĐẠI LÂU THÁN-TRỜI ĐẤT THÀNH HOẠI - TRƯỜNG A HÀM II ra taát caû höông vò nhöng khoâng baèng vò Ba-la. Daân chuùng cuøng hoäi hoïp, baøn taùn, lo saàu, keâu la, khoùc loùc, nhôù nghó vò Ba-la tröôùc kia, töï ñaùnh mình. Gioáng nhö daân chuùng coõi naøy, gaëp phaûi söï vieäc quaù ñau khoå, keâu la, khoùc loùc, daân chuùng luùc aáy ôû ñoù cuõng nhö vaäy. Baáy giôø daân chuùng laáy gaïo thôm töï nhieân aên. Sau khi aên gaïo thôm töï nhieân, con ngöôøi bieán thaønh keû nam, ngöôøi nöõ, hai phaùi nhìn nhau lieàn khôûi yù daâm duïc, ñi ñeán choã vaéng cuøng nhau laøm vieäc baát tònh, laø söï vieäc dô ueá. Ngöôøi khaùc thaáy lieàn noùi: “Vì sao caùc ngöôi laøm vieäc phi phaùp? Moïi ngöôøi ñaâu coù höôùng ñeán nhau maø laøm chuyeän nhö vaäy?” Roài traùnh xa hoï, chaúng cuøng chuyeän troø. Hai, ba thaùng sau môùi goïi hoï ñeán gaëp vaø noùi: “Xöa kia, ngöôøi khoâng tham ñaém, ngaøy nay, ngöôøi vöøa coù tham ñaém”. Sau ñaáy lieàn ñem ngöôøi con gaùi gaû cho ngöôøi con trai, ca muùa, vui cöôøi, chuùc tuïng, caàu cho vôï choàng thöôøng ñöôïc an oån. Luùc aáy ngöôøi tham ñaém vieäc daâm duïc phi phaùp, sau khi laøm vieäc daâm duïc phi phaùp, lieàn taïo ra nhaø cöûa. Do vì vieäc phi phaùp aáy, neân baét ñaàu taïo döïng nhaø cöûa. Phaät noùi keä: Ban ñaàu taïo nöôùc Chieâm-ba Tieáp xaây thaønh Ba-la-naïi Vì vaäy maët trôøi chieáu saùng Sau ñoù môùi laøm La-duyeät. Baáy giôø daân chuùng tham ñaém vieäc daâm duïc phi phaùp. Chö Thieân treân coõi trôøi A-veä-hoùa-la thöù möôøi laêm, loäc phöôùc ñöùc cuûa hoï ít, khi cheát, sanh xuoáng nhaân gian vaøo trong baøo thai nôi buïng meï, vì vaäy neân nöõ nhaân baét ñaàu mang thai, sanh ra con trai, con gaùi. Luùc aáy daân chuùng cuøng aên gaïo thôm thanh khieát, vaøo buoåi chieàu ñi laáy gaïo thôm thì saùng hoâm sau gaïo laïi tieáp tuïc sanh nhö cuõ. Buoåi saùng ñi laáy, ñeán chieàu gaïo thôm cuõng sanh laïi nhö cuõ. Phaät daïy: –Nhö vaäy, daân chuùng saùng, chieàu thu hoaïch gaïo thôm, tuøy theo ñoù maø sanh ra nhö cuõ. Roài ngay choã thu hoaïch gaïo thôm, boãng nhieân coù ngöôøi nghó: “Ta sôùm chieàu ñi laáy gaïo thôm thanh khieát moät caùch meät nhoïc, chi baèng doàn laïi laáy phaàn gaïo thôm cho hai ngaøy”, nghó roài lieàn ñi ñeán laáy. Gaëp ngöôøi khaùc, anh ta ruû cuøng ñi laáy gaïo thôm. Anh ta baûo: “Toâi ñaõ mang phaàn gaïo thôm cho hai ngaøy veà roài. Anh haõy töï ñeán laáy ñi”. Baáy giôø ngöôøi aáy khen hay, noùi: “Haén thaät sung söôùng, hoùa ra haén
ñaõ ñeán laáy phaàn gaïo thôm cho hai ngaøy roài, ta neân tröø laïi phaàn gaïo thôm cho hai, ba ngaøy”. Ngöôøi khaùc laïi thaáy noùi: “Ñeå ta cuøng ñi laáy gaïo thôm tinh khieát vôùi”. Ngöôøi kia ñaùp: “Toâi ñaõ laáy phaàn gaïo thôm cho hai ba ngaøy roài. Anh haõy töï ñi laáy tuøy yù”. Ngöôøi aáy nghe noùi cho laø phaûi, töï nghó neân ñeán laáy phaàn gaïo thôm tinh khieát cho boán, naêm ngaøy, lieàn ñi ñeán laáy phaàn gaïo thôm tinh khieát cho boán, naêm ngaøy. Vì nhieàu ngöôøi cuøng baét chöôùc ñi laáy gaïo thôm tinh khieát, neân sau ñoù môùi sanh loaïi luùa thôm, choã naøo ñaõ laáy, thì ngay choã aáy khoâng sanh laïi. Luùc aáy daân chuùng tuï taäp cuøng baøn taùn saàu lo, chaúng vui, töï ñaùnh mình, khoùc loùc, keâu la, noùi: “Xöa kia, ta duøng nieàm vui laøm thöùc aên, thaân coù aùnh saùng, duøng thaàn tuùc bay ñi, ñuùng laø thôøi gian an oån. Nhöng ñaát töï nhieân sanh vò ñaát raát thôm ngon, saéc cuûa noù gioáng nhö vaùng söõa traéng, vò cuûa noù nhö maät. Keû ngu laáy vò ñaát kia aên roài lieàn baét chöôùc nhau laáy aên, neân ñeàu bò maát aùnh saùng, thaàn tuùc. Ai aên nhieàu thì nhan saéc thoâ xaáu, ai aên ít thì nhan saéc xinh ñeïp. Keû nhan saéc ñeïp ñeõ thì töï kieâu ngaïo, cheâ cöôøi keû nhan saéc xaáu. Vì cheâ cöôøi nhau neân vò ñaát bieán maát, khoâng sanh laïi. Laïi sanh moät loaïi baùnh moûng, sau khi baùnh moûng bieán maát, laïi sanh Ba-la; Ba-la bieán maát, laïi sanh gaïo thôm; vì kieâu ngaïo cheâ cöôøi nhau neân ñeán noãi khieán cho ngay choã laáy gaïo thôm tinh khieát khoâng sanh laïi nöõa, neân phaûi cuøng chia ñaát, ñaép bôø laøm ranh giôùi”. Vì vaäy ngöôøi trong thieân haï laïi laøm caùi vieäc chöa töøng coù laø cuøng phaân chia ñaát ñai ñaép bôø laøm ranh giôùi, moãi ngöôøi töï caøy caáy gieo troàng. Baáy giôø, coù moät ngöôøi ngu ñaõ coù luùa thôm cuûa mình roài nhöng coøn ñi aên troäm luùa gaïo thôm cuûa ngöôøi khaùc. Ngöôøi chuû baét gaëp lieàn noùi: “Anh ñaõ laøm chuyeän phi phaùp. Ñaõ coù luùa thôm cuûa mình maø khoâng laáy duøng, laïi ñi aên troäm luùa thôm cuûa ngöôøi khaùc sao? Sau, ngöôi ñöøng laøm chuyeän nhö theá nöõa”. Nhöng ba laàn nhö vaäy, ngöôøi aáy ñeå daønh gaïo thôm cuûa mình, ñi aên troäm gaïo thôm nhaø ngöôøi khaùc. Ngöôøi chuû laïi baét gaëp, lieàn noùi: “Ngöôi ñaõ phaïm loãi lôùn laø ñaõ ñeå daønh gaïo thôm cuûa mình, laïi ñi aên troäm gaïo thôm cuûa ngöôøi khaùc, nhö vaäy ñeán nay laø laàn thöù ba”. Roài duøng tay ñaùnh, daãn vaøo trong laøng, cho ngoài trong ñaùm ñoâng ngöôøi, traùch cöù: “Ngöôøi naøy ñeå daønh gaïo thôm cuûa mình, laïi ñi aên troäm cuûa ngöôøi khaùc”. Ngöôøi aên troäm ñoù noùi vôùi moïi ngöôøi: “Ngöôøi naøy duøng tay ñaùnh ñaäp toâi”. Moïi ngöôøi lieàn cuøng nhau hoäi hoïp baøn taùn, saàu lo chaúng vui, töï ñaùnh mình, khoùc loùc, keâu than, noùi: “Nay theá gian ñaõ naûy sanh ñieàu aùc, baát thieän, oaùn thuø keát chaët laâu ngaøy taïo thaønh noãi khoå gheâ gôùm. Moät ngöôøi ñaõ thieâu, roài laïi thieâu huûy maïng mình, neân coù caùc söï kieän laõo, beänh, töû vaø
473 KINH ĐẠI LÂU THÁN-TRỜI ĐẤT THÀNH HOẠI - TRƯỜNG A HÀM II ñöôøng aùc. Con ngöôøi hieän chòu söï baét bôù, ñaùnh ñaäp nhau, ñaõ vaäy roài laïi töï gaây ra söï kieän tuïng”. Moïi ngöôøi lieàn cuøng nhau baøn luaän: “Baây giôø khoâng bieát ôû ñaâu coù ngöôøi hieàn ñeå toân leân laøm ngöôøi laõnh ñaïo, ñeå troâng coi coâng vieäc. Nhöõng vieäc chuùng ta laøm, do ngöôøi ñoù quyeát ñònh. Neáu coù ngöôøi laøm vieäc phi phaùp thì phaûi tröøng phaït. Gaïo thôm maø chuùng ta ñaõ gieo troàng, moïi ngöôøi ñeàu cuøng goùp phaàn cung caáp y phuïc, thöùc aên uoáng cho ngöôøi aáy”. Luùc aáy, trong ñaùm ñoâng ñoù, coù moät ngöôøi toân quyù nhaát, ñoan chaùnh, ñeïp ñeõ, uy phong laãm lieät. Moïi ngöôøi lieàn thöa vôùi ngöôøi aáy: “Neân vì chuùng toâi maø laøm ngöôøi laõnh ñaïo ñeå troâng coi coâng vieäc, chuùng toâi seõ tuaân theo söï chæ giaùo cuûa ngaøi. Neáu ai laøm vieäc phi phaùp thì neân tröøng phaït hoï, soá gaïo thôm maø chuùng toâi ñaõ gieo troàng vaø thu hoaïch ñöôïc, moïi ngöôøi cuøng cung caáp y phuïc, thöùc aên uoáng cho ngaøi”. Ngöôøi aáy noùi: “Ñoàng yù”. Hoï lieàn cuøng nhau laäp ngöôøi aáy laøm laõnh ñaïo troâng coi taát caû coâng vieäc vaø tuaân theo söï chæ giaùo cuûa ngöôøi aáy. Neáu coù ngöôøi laøm vieäc sai laàm thì lieàn tröøng phaït. Gaïo thôm maø moïi ngöôøi troàng ñöôïc cuøng goùp cho ngöôøi laõnh ñaïo. Daân chuùng cuøng tuaân theo giaùo leänh vaø toân xöng laø ñaïi vöông. Theo pheùp maø thu thueá, cho neân goïi laø Saùt-lôïi. Vì vaäy neân thieân haï môùi coù doøng doõi Saùt-lôïi; ñaát nöôùc trong thieân haï ñeàu thuoäc veà ñaïi vöông. Khi aáy coõi ñaát Dieâm-phuø-lôïi, baèng phaúng khoâng coù nuùi goø, khe hang, gai goùc; khoâng coù muoãi moøng, chaáy raän, cuõng khoâng coù gaïch ñaù, ñaát raûi ñaày ngoïc minh nguyeät, löu ly, vaøng, baïc. Khi vua cai trò coõi Dieâm-phuø-lôïi, thieân haï giaøu coù, yeân vui, höng thònh, bình yeân, nguõ coác phong phuù, daân chuùng ñoâng ñuùc, ñaát toát, nöôùc cuõng doài daøo, gioáng nhö vaùng daàu meø röôùi treân ñaát khoâng coù buïi baëm. Coû xanh moïc raát nhieàu, bao boïc cuøng khaép, saéc coû nhö ñuoâi chim Khoång töôùc, muøi thôm cuûa noù nhö muøi thôm cuûa hoa, meàm laùng nhö nhung luïa, chaâm giaãm leân thì luùn xuoáng ñaát boán taác, dôõ chaân leân thì trôû laïi nhö cuõ, ñaát khoâng coù choã bò luùn xuoáng boán taác. Coù caây Höông, caây Anh laïc, caây Y bò, caây Baát tuùc, caây Baõo, caây Khí, caây AÂm nhaïc; caây sanh hoa quaû, boå ra, quaû naøo cuõng hieän ra caùc thöù vaät duïng. Trong ñoù, coù caây cao baûy taàng aâm thanh, coù caây thaáp ñeán saùu, naêm, boán, ba, hai, moät taàng aâm thanh, caây thaáp nhaát cao nöûa taàng aâm thanh. Khi ñaïi vöông trò vì thieân haï, coõi Dieâm-phuø-lôïi coù taùm vaïn quaän quoác. Daân chuùng ôû trong xoùm laøng, khi gaø gaùy, laàn löôït cuøng nghe. Thieân haï khoâng coù beänh, khoâng noùng laém, cuõng khoâng laïnh laém, laïi khoâng coù ngöôøi ñoùi khaùt. Nhaø vua duøng chaùnh phaùp cai trò, phuïng haønh möôøi ñieàu thieän, daïy khaép daân chuùng trong thieân haï, khieán
thöïc haønh möôøi ñieàu thieän. Nhaø vua nhôù nghó vaø thöông daân chuùng trong thieân haï nhö cha thöông con, daân chuùng trong thieân haï kính vua nhö con kính cha. Vò vua aáy coù ngöôøi con teân laø Chôn, keá ngoâi. Vua Chôn coù con teân laø Teà. Vua Teà coù con teân laø Ñaûnh Sanh. Vua Ñaûnh Sanh coù con teân laø Giaù Löu. Vua Giaù Löu coù con teân laø Hoøa Haønh. Vua Hoøa Haønh coù con teân laø Löu Chí. Vua Löu Chí coù con teân laø Nhaät. Vua Nhaät coù con teân laø Ba-na. Vua Ba-na coù con teân laø Ñaïi Ba-na. Vua Ñaïi Ba-na coù con teân laø Sa-kieät. Vua Sa-kieät coù con teân laø Ñaïi Thieän Kieán. Vua Ñaïi Thieän Kieán coù con teân laø Ñeà Nhieäm. Vua Ñeà Nhieäm coù con teân laø Nhieãm. Vua Nhieãm coù con teân laø Meâ Löu. Vua Meâ Löu coù con teân laø Ma-löu. Vua Ma-löu coù con teân laø Tinh Taán Löïc. Vua Tinh Taán Löïc coù con teân laø Kieân Taëc. Vua Kieân Taëc coù con teân laø Thaäp Xa. Vua Thaäp Xa coù con teân laø Xaù-la. Vua Xaù-la coù con teân laø Thaäp Tröôïng. Vua Thaäp Tröôïng coù con teân laø Baùch Tröôïng. Vua Baùch Tröôïng coù con teân laø Na-hoøa-ñaøn. Vua Na-hoøa-ñaøn coù con teân laø Chôn Xaø. Vua Chôn Xaø coù con teân Ba-dieân. Veà sau caùc vua raát nhieàu. Caùc Chuyeån luaân vöông coù möôøi doøng hoï. Moät laø hoï Ca-noâ-xa, hai laø hoï Ña-lö-ñeà, ba laø A-ba, boán laø Kieàn-ñaø-lôïi, naêm laø Ca-laêng, saùu laø Giaù-ba, baûy laø Caâu Lieäp, taùm laø Baùt-xaø, chín laø Di-thi-lôïi, möôøi laø Ma-ni. Ñoù laø möôøi doøng hoï. Hoï Ca-noâ-xa coù naêm ñôøi vua, hoï Ña-lö-ñeà cuõng coù naêm ñôøi, hoï A-ba coù baûy ñôøi, hoï Kieàn-ñaø-lôïi cuõng coù baûy ñôøi, hoï Ca-laêng coù chín ñôøi, hoï Giaù-ba coù möôøi boán ñôøi, hoï Caâu Lieäp coù ba möôi moát ñôøi, hoï Baùt-xaø coù ba möôi hai ñôøi, hoï Di-thi-lôïi coù taùm vaïn boán ngaøn ñôøi, hoï Ma-ni coù moät traêm leû moät ñôøi vua. Veà sau coù vua teân laø Ñaïi Thieän Sanh, moïi ngöôøi goïi laø Y-ma. Vua Y-ma coù con, töï laø OÂ Laïp. Vua OÂ Laïp coù con töï laø Baát Ni. Vua Baát Ni coù con teân laø Sö Töû. Vua Sö Töû coù con teân laø Duyeät-ñaàu-ñaøn. Vua Duyeät-ñaàu-ñaøn coù con teân laø Taát-ñaït Boà-taùt. Taát-ñaït Boà-taùt coù con teân laø La Vaân. Phaät daïy: –Do nhaân duyeân aáy töø xöa ñeán nay neân phaùt khôûi doøng Saùt-lôïi. Baáy giôø coù ngöôøi suy nghó: “Chuùng ta bò raøng buoäc do taät beänh, phuø thuõng, gheû lôû. Nay muoán boû taát caû söï raøng buoäc ñoù”. Hoï lieàn ñi vaøo ngoài trong nhaø, choán vaéng veû, lieàn boû heát söï raøng buoäc do taät beänh, phuø thuõng, gheû lôû. Hoï vaøo trong choán vaéng, suy tö veà ñaïo. Hoâm nay daäy sôùm, ngaøy mai daäy sôùm, ñi vaøo xoùm laøng heûo laùnh ñeå khaát thöïc, daân chuùng troâng thaáy ñeàu cuøng hoan hyû. Daân chuùng lieàn noùi: “Laønh thay! Vò aáy ñaõ boû taát caû söï raøng buoäc cuûa taät beänh, phuø thuõng, gheû lôû, ñi vaøo
475 KINH ĐẠI LÂU THÁN-TRỜI ĐẤT THÀNH HOẠI - TRƯỜNG A HÀM II choán vaéng veû, ngoài suy tö veà ñaïo”. Phaät daïy: –Nhöng nhöõng boïn ngöôøi aáy chæ laøm vieäc aùc, baát thieän, vì vaäy goïi laø Baø-la-moân. Luùc aáy nhöõng ngöôøi ñoù khoâng ngoài thieàn suy tö veà ñaïo, cuõng chaúng theå ñaéc thieàn. Vì chaúng theå ngoài thieàn, ñaéc thieàn, neân rôøi choã ngoài ñöùng daäy ñi vaøo trong xoùm laøng khaát thöïc, caàu ñaûo. Hoï khoâng theå ngoài thieàn, cuõng chaúng theå ñaéc thieàn, cuøng ngöôøi taø haïnh vaøo nôi xoùm laøng heûo laùnh khaát thöïc, cho neân goïi laø “tuï”, vì laøm haïnh taø cho neân goïi laø “hoøa sa-la”. Do vaäy theá gian baét ñaàu phaùt sinh chuûng toäc Baø- la-moân. Khi aáy daân chuùng ñeàu phuïng haønh caùc phaùp. Do vaäy theá gian coù chuûng toäc Coâng sö. Khi aáy con ngöôøi ñeàu phaïm toäi saùt sanh, neân goïi laø chuûng toäc Saùt sanh. Do nhaân duyeân aáy, theá gian baét ñaàu coù söï saùt sanh. Vì theá gian ñaõ phaùt sanh boán chuûng toäc aáy, neân sau ñoù theá gian môùi phaùt sanh chuûng toäc thöù naêm laø Sa-moân. Neáu chuûng toäc Saùt-lôïi, thaân laøm vieäc aùc, mieäng noùi vieäc aùc, taâm nghó vieäc aùc, sau khi laøm vieäc aùc aáy thì thaân cheát ñoïa vaøo trong caûnh khoå ñau vaát vaû. Caùc chuûng toäc Baø-la-moân, Coâng sö vaø Saùt sanh cuõng nhö vaäy. Neáu thaân laøm vieäc aùc, mieäng noùi vieäc aùc, taâm nghó vieäc aùc thì thaân cheát ñoïa vaøo caûnh khoå ñau vaát vaû. Chuûng toäc Saùt-lôïi, neáu thaân laøm vieäc thieän, mieäng noùi vieäc thieän, taâm nghó vieäc thieän thì thaân cheát laïi ñöôïc sanh vaøo choán an laïc. Caùc chuûng toäc Baø-la-moân, Coâng sö, Saùt sanh, thaân hoï laøm vieäc thieän, mieäng noùi vieäc thieän, taâm nghó vieäc thieän thì thaân cheát sanh vaøo choán an laïc. Chuûng toäc Saùt-lôïi, chuûng toäc Baø-la-moân, chuûng toäc Coâng sö, chuûng toäc Saùt sanh neáu thaân laøm vieäc thieän, khaåu, yù hai vieäc thì khi cheát thaân rôi vaøo caûnh vöøa khoå vöøa vui. Neáu coù ngöôøi trong chuûng toäc Saùt-lôïi caïo boû raâu toùc, maëc aùo ca- sa, tin ñaïo, boû nhaø laøm Sa-moân phuïng haønh ba möôi baûy phaåm kinh. Khi phuïng haønh nhö vaäy roài, thieän nam, thieän nöõ, vì tin ñaïo neân boû nhaø tu haïnh Sa-moân, laøm vieäc thanh tònh voâ thöôïng, neân khoâng bao laâu, trong hieän taïi, nhôø coâng ñöùc maø töï thaønh ñaïo, vöôït khoûi sanh töû, ñaày ñuû phaïm haïnh, vieäc laøm ñaõ xong, chaúng coøn vieäc gì khaùc nöõa. Neáu coù ngöôøi trong caùc chuûng toäc Baø-la-moân, Coâng sö, Saùt sanh caïo boû raâu toùc, maëc aùo ca-sa, tu haïnh Sa-moân, phuïng haønh ba möôi baûy phaåm kinh; do vì loøng tin cuûa thieän nam töû, boû nhaø laøm haïnh Sa-moân, tu haønh vieäc thanh tònh voâ thöôïng, thì chaúng bao laâu trong hieän taïi, nhôø coâng ñöùc maø töï thaønh ñaïo, vöôït khoûi sanh töû, ñaày ñuû phaïm haïnh, vieäc laøm ñaõ xong, chaúng coøn vieäc gì khaùc nöõa.
Boán chuûng toäc aáy, coù ngöôøi phaùt khôûi haïnh hoaøn thaønh trí tueä ñöôïc toân xöng laø baäc A-la-haùn döùt heát moïi vöôùng chaáp raøng buoäc. Baáy giôø trôøi Phaïm-ma-tam-baùt noùi keä: Doøng Saùt-lôïi, ngöôøi toân quyù Caùc chuûng taùnh trong muoân daân Do loøng tin thaønh tueä haïnh Baäc toân quyù cuûa trôøi, ngöôøi. Vò trôøi Phaïm-ma-tam-baùt aáy thoï trì keä naøy, khoâng thoï trì ñieàu aùc, noùi vieäc laønh, chaúng noùi lôøi aùc. Phaät daïy: –Ñeå khuyeán trôï ñieàu ñoù, Ta, Nhö Lai, Voâ Sôû, Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc, cuõng noùi keä nghóa nhö vaäy: Caùc haøng chuûng taùnh trong daân Doøng Saùt-lôïi, ngöôøi toân quyù Do loøng tin thaønh tueä haïnh Baäc toân quyù cuûa trôøi, ngöôøi. Khi Phaät noùi kinh naøy xong, taùm vaïn boán ngaøn vò trôøi, ngöôøi xa lìa moïi phieàn naõo caáu nhieãm, ñoái caùc phaùp sanh phaùp nhaõn, voâ soá Tyø-kheo khôûi chöùng voâ dö, khoâng bò sanh töû, yù ñöôïc giaûi thoaùt. Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo hoan hyû ñeán tröôùc Phaät, ñaûnh leã, lui ra.