481 KINH KHỞI THẾ-CHÂU DIÊM PHÙ ĐỀ - TRƯỜNG A HÀM II
KINH KHÔÛI THEÁ Haùn dòch: Ñôøi Tuøy, Tam taïng Xaø-na-quaät-ña, ngöôøi Thieân Truùc.
QUYEÅN I
Phaåm 1: CHAÂU DIEÂM-PHUØ
Toâi nghe nhö vaày: Moät thuôû noï, Ñöùc Baø-giaø-baø, ôû thaïch thaát Ca-lôïi-la taïi thaønh Xaù- baø-ñeà. Luùc aáy, caùc Tyø-kheo, sau khi thoï trai, taäp hôïp taïi giaûng ñöôøng. Moïi ngöôøi ñoàng ngoài, suy nghó vaø cuøng baøn luaän: –Caùc Tröôûng laõo, thaät chöa töøng coù! Nay, theá gian naøy, quoác ñoä, ñaát trôøi, choã ôû cuûa chuùng sanh, thaønh laäp nhö theá naøo? Tan hoaïi nhö theá naøo? Tan hoaïi roài laïi thaønh laäp nhö theá naøo? Thaønh laäp roài laïi an truï nhö theá naøo? Baáy giôø Ñöùc Theá Toân, moät mình ôû taïi tònh thaát, do thieân nhó nghe phaùp thanh tònh hôn ngöôøi, nghe caùc Tyø-kheo sau khi thoï trai taäp hôïp taïi giaûng ñöôøng, cuøng baøn luaän chuyeän hi höõu nhö vaäy. Nghe xong, Theá Toân sau buoåi tröa xuaát thieàn, töø thaïch thaát ñöùng daäy, ñi leân giaûng ñöôøng, ôû tröôùc ñaïi chuùng Tyø-kheo, theo leä thöôøng, traûi toøa, ngoài thaúng töï nhieân. Ñöùc Theá Toân tuy bieát nhöng vaãn hoûi: –Caùc vò Tyø-kheo, taäp hôïp taïi ñaây ñeå baøn luaän chuyeän gì? Khi aáy caùc vò Tyø-kheo ñoàng baïch Phaät: –Baïch Ñaïi Ñöùc Theá Toân, Tyø-kheo chuùng con, sau khi thoï trai, cuøng nhau taäp hôïp taïi giaûng ñöôøng naøy, baøn luaän, neâu leân vaán ñeà: “Caùc Tröôûng laõo, thaät chöa töøng coù! Theá gian thaønh laäp nhö theá naøo? Theá gian tan hoaïi nhö theá naøo? Theá gian tan hoaïi roài laïi thaønh laäp nhö theá naøo? Theá gian thaønh laäp roài laïi an truï nhö theá naøo?” Baïch Ñaïi Ñöùc Theá Toân, chuùng con taäp hôïp ñeán ñaây, ngoài baøn luaän vieäc nhö vaäy. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Hay thay! Tyø-kheo caùc vò môùi coù khaû naêng tin vaø laøm theo nhöõng ñieàu ñuùng phaùp nhö vaäy. Caùc thieän nam töû, caùc vò vì loøng tin maø boû nhaø xuaát gia. Neáu caùc vò thöôøng cuøng nhau taäp hôïp moät choã, baøn luaän nhöõng ñieàu ñuùng phaùp nhö vaäy, thì ñoù laø vieäc chaúng theå nghó baøn.
Tyø-kheo caùc vò, neáu khi taäp hôïp ngoài laïi, thì neân tu hai Phaùp haønh naøy, moãi ngöôøi vì söï nghieäp cuûa mình, chaúng sanh löôøi bieáng kieâu maïn, ñoù laø baøn luaän phaùp nghóa vaø im laëng nhö baäc Thaùnh. Neáu coù theå laøm ñöôïc ñieàu ñoù, thì caùc vò neân nghe Nhö Lai noùi veà yù nghóa vaø söï thaønh laäp theá gian, söï tan hoaïi cuûa theá gian, söï tan hoaïi roài vaø thaønh laäp laïi cuûa theá gian, thaønh laäp roài ñöôïc an truï nhö theá naøo. Caùc Tyø-kheo ñoàng baïch Phaät: –Baïch Ñaïi Ñöùc Theá Toân, nay ñaõ ñuùng luùc. Neáu Phaät Theá Toân vì caùc Tyø-kheo maø noùi nghóa naøy, thì Tyø-kheo chuùng con sau khi nghe Theá Toân noùi, seõ nhö vaäy maø phuïng trì. Baáy giôø Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Naøy caùc Tyø-kheo, haõy laéng nghe, haõy laéng nghe, vaø suy nghó cho kyõ! Ta seõ vì caùc vò laàn löôït giaûng noùi. Caùc Tyø-kheo ñoàng baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, chuùng con raát muoán ñöôïc nghe. Phaät daïy: –Tyø-kheo, nhö choã vaän haønh cuûa moät maët trôøi maët traêng, chieáu saùng boán coõi thieân haï, cuõng gioáng nhö vaäy, boán coõi theá giôùi, coù ngaøn choã maët trôøi, maët traêng chieáu ñeán, thì ñaáy goïi laø moät ngaøn theá giôùi. Chö Tyø-kheo, trong ngaøn theá giôùi, coù ngaøn maët traêng, ngaøn maët trôøi, ngaøn nuùi chuùa Tu-di, boán ngaøn chaâu nhoû, boán ngaøn chaâu lôùn, boán ngaøn bieån nhoû, boán ngaøn bieån lôùn, boán ngaøn gioáng loaïi roàng, boán ngaøn doøng gioáng roàng lôùn, boán ngaøn gioáng loaïi Kim sí ñieåu (chim caùnh vaøng), boán ngaøn gioáng loaïi Kim sí ñieåu lôùn, boán ngaøn gioáng loaïi ôû choã coõi aùc, boán ngaøn gioáng loaïi ôû choã coõi aùc lôùn, boán ngaøn tieåu vöông, boán ngaøn ñaïi vöông, baûy ngaøn loaïi caây lôùn, taùm ngaøn loaïi nuùi lôùn, möôøi ngaøn loaïi ñòa nguïc lôùn, ngaøn vua Dieâm-ma, ngaøn chaâu Dieâm-phuø, ngaøn Cuø-ñaø-ni, ngaøn Phaát-baø-ñeà, ngaøn Uaát-ñôn-vieät, ngaøn trôøi Töù thieân vöông, ngaøn trôøi Tam thaäp tam, ngaøn trôøi Daï-ma, ngaøn trôøi Ñaâu-suaát-ñaø, ngaøn trôøi Hoùa laïc, ngaøn trôøi Tha hoùa töï taïi, ngaøn trôøi Ma-la, ngaøn trôøi Phaïm theá. Chö Tyø-kheo, ôû trong coõi Phaïm theá, coù moät Phaïm vöông, oai löïc raát maïnh, khoâng ai coù theå haøng phuïc, thoáng laõnh caû ngaøn Phaïm töï taïi vöông, noùi: “Ta coù khaû naêng taïo taùc, coù khaû naêng bieán hoùa. Ta nhö cha trong caùc söï vieäc”. Vò aáy noùi leân lôøi töï kieâu, töï ñaïi nhö vaäy roài, lieàn sanh ngaõ maïn. Nhö Lai chaúng vaäy. Vì sao vaäy? Vì taát caû theá gian, moãi caùi tuøy theo nghieäp löïc maø hieän khôûi vaø thaønh laäp.
483 KINH KHỞI THẾ-CHÂU DIÊM PHÙ ĐỀ - TRƯỜNG A HÀM II Chö Tyø-kheo, ngaøn theá giôùi naøy, gioáng nhö löôùi phuû, goïi laø tieåu thieân theá giôùi. Chö Tyø-kheo, moät ngaøn theá giôùi phuû vaây nhö löôùi, ñoù laø baäc thöù hai trung thieân theá giôùi. Chö Tyø-kheo, nhö trung thieân theá giôùi baäc hai naøy hôïp laøm moät ñaày khaép ñuû moät ngaøn coõi thì goïi laø Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi. Chö Tyø-kheo, Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi ñoàng thôøi thaønh laäp; ñoàng thôøi thaønh laäp roài, thì laïi tan hoaïi; ñoàng thôøi tan hoaïi roài thì laïi thaønh laäp; ñoàng thôøi thaønh laäp trôû laïi roài, thì ñöôïc an truï. Theá giôùi nhö vaäy bò thieâu ñoát heát roài, goïi laø tan hoaïi. Taát caû sinh khôûi laïi, goïi laø thaønh laäp. Taát caû oån ñònh roài goïi laø an truï. Ñoù laø nôi ôû cuûa chuùng sanh cuûa moät coõi Phaät voâ uùy. Chö Tyø-kheo, ñaïi ñòa naøy ñaây daøy boán möôi taùm vaïn do-tuaàn, chung quanh roäng voâ cuøng. Nhö vaäy ñaïi ñòa, truï ôû treân nöôùc; nöôùc truï treân gioù; gioù nöông hö khoâng. Chö Tyø-kheo, phía döôùi ñaïi ñòa naøy, coù lôùp nöôùc, daøy saùu möôi vaïn do-tuaàn, chung quanh roäng voâ cuøng. Phía döôùi lôùp nöôùc aáy, coù lôùp gioù, daøy ba möôi saùu vaïn do-tuaàn, chung quanh roäng voâ cuøng. Chö Tyø-kheo, nöôùc bieån lôùn aáy saâu voâ cuøng, saâu ñeán taùm vaïn boán ngaøn do-tuaàn, chung quanh roäng voâ cuøng. Nhö vaäy ñaïi ñòa truï ôû treân nöôùc; nöôùc truï treân gioù; gioù nöông hö khoâng. Chö Tyø-kheo, nuùi chuùa Tu-di, phaàn döôùi chìm trong nöôùc bieån taùm vaïn boán ngaøn do-tuaàn, phaàn treân nhoâ leân khoûi maët nöôùc bieån cuõng taùm vaïn boán ngaøn do-tuaàn. Nuùi chuùa Tu-di, phaàn ñaùy baèng phaúng, phaàn döôùi baùm chaët treân baùnh xe vaøng lôùn. Chö Tyø-kheo, nuùi chuùa Tu-di ôû trong bieån lôùn, döôùi heïp, beân treân caøng leân caøng roäng ra, ngay thaúng chaúng cong, thaân lôùn kieân coá, ñeïp ñeõ laï thöôøng, raát thích ngaém nhìn, boán baùu hieäp thaønh, ñoù laø vaøng, baïc, löu ly, pha leâ. Treân nuùi Tu-di, coù sanh caùc loaïi caây; caây aáy sum sueâ töôi toát, toûa ra caùc muøi thôm, muøi thôm xoâng khaép cuøng caùc nuùi, laø choã döøng chaân cuûa nhieàu chuùng Thaùnh hieàn, oai ñöùc raát lôùn, thieân thaàn thuø thaéng tuyeät ñeïp. Chö Tyø-kheo, nuùi chuùa Tu-di, phaàn treân coù ñænh, ñænh nhoâ ra boán phía uoán cong caùch maët bieån, moãi caùi cao baûy traêm do-tuaàn, ñeïp ñeõ khaû aùi, do baûy baùu hieäp thaønh, ñoù laø nôi trang trí vaøng, baïc, löu ly, pha leâ, chôn chaâu, xa cöø, maõ naõo. Chö Tyø-kheo, phaàn döôùi nuùi Tu-di, rieâng coù ba baäc, nôi ôû cuûa chö thaàn. Baäc cuoái cuøng cao roäng baèng phaúng saùu möôi do-tuaàn, coù baûy lôùp töôøng nhaø, baûy lôùp lan can, baûy lôùp daây chuoâng; laïi coù baûy lôùp caây Ña- la, bao boïc chung quanh, ngay ngaén öa nhìn. Caây aáy ñeàu do baûy baùu taïo thaønh: vaøng, baïc, löu ly, pha leâ, hoàng ngoïc, xa cöø, maõ naõo. Moãi böùc
töôøng ñeàu coù boán cöûa, ôû moãi cöûa, coù caùc bôø luõy, nhaø gaùc, ñöôøng ñi; ñoái dieän coù laàu, choøi, ñaøi, cung ñieän, phoøng, haønh lang, vöôøn, ao taém, ñaày ñuû trang nghieâm. Trong moãi ao, ñeàu sanh hoa ñeïp, phaûng phaát caùc muøi höông. coù caùc röøng caây, caùc thöù thaân, laù, caùc thöù hoa quaû ñeàu ñaày ñuû, cuõng toûa ra caùc thöù muøi thôm tuyeät dieäu. Laïi coù caùc thöù chim hoùt leân aâm thanh vi dieäu, aâm thanh hoøa quyeän vaøo nhau, hoøa nhaõ thaùnh thoùt. Baäc thöù hai cuûa nuùi, cao roäng baèng phaúng boán möôi do-tuaàn; coù baûy lôùp töôøng, baûy lôùp lan can, baûy lôùp daây chuoâng, haøng caây Ña-la cuõng coù baûy lôùp, bao boïc chung quanh ñeàu ñaën baèng phaúng, ngay ngaén khaû aùi; cuõng ñöôïc trang trí baèng baûy baùu: vaøng, baïc, löu ly, pha leâ, hoàng ngoïc, xa cöø, maõ naõo; caùc loaïi cöûa, nhaø, laàu, gaùc, ñaøi, ñieän, vöôøn, ao, caây, quaû, chim choùc ñeàu ñaày ñuû trang nghieâm. Baäc cao nhaát cuûa nuùi, cao roäng baèng phaúng hai möôi do-tuaàn; baûy lôùp töôøng cho ñeán caùc loaøi chim, hoùt leân caùc aâm thanh vi dieäu, khoâng thieáu thöù gì. Chö Tyø-kheo, trong baäc döôùi coù vò Daï-xoa, teân laø Baùc Thuû ôû. Trong baäc hai, coù vò Daï-xoa teân laø Trì Man ôû. Trong baäc cao, coù vò Daï- xoa teân laø Thöôøng Tuùy ôû. Chö Tyø-kheo, löng chöøng nuùi Tu-di, cao boán vaïn hai ngaøn do- tuaàn, coù cung ñieän cuûa Töù ñaïi thieân vöông. Phaàn treân nuùi Tu-di, coù cung ñieän cuûa trôøi Tam thaäp tam laø choã ôû cuûa trôøi Ñeá-thích. Treân coõi trôøi Tam thaäp tam moät taàng, coù cung ñieän cuûa chö Thieân Daï-ma. Treân coõi trôøi Daï-ma moät taàng, coù cung ñieän cuûa trôøi Ñaâu-suaát-ñaø. Treân trôøi Ñaâu- suaát moät taàng, coù cung ñieän cuûa chö Thieân Hoùa laïc. Treân trôøi Hoùa laïc moät taàng, coù cung ñieän cuûa chö Thieân Tha hoùa töï taïi. Treân trôøi Tha hoùa moät taàng, coù cung ñieän cuûa chö Thieân Phaïm thieân. Treân trôøi Tha hoùa, döôùi trôøi Phaïm thieân, ôû khoaûng giöõa coù cung ñieän cuûa chö Thieân Ma-la Ba-tuaàn. Treân trôøi Phaïm thieân laïi coù trôøi Quang aâm; treân trôøi Quang aâm laïi coù trôøi Bieán tònh; treân trôøi Bieán tònh, laïi coù trôøi Quaûng quaû; treân trôøi Quaûng quaû laïi coù trôøi Baát thoâ; treân trôøi Quaûng quaû döôùi trôøi Baát thoâ, khoaûng giöõa coù choã cuûa cung ñieän chö Thieân teân laø Voâ töôûng chuùng sanh. Treân trôøi Baát thoâ, coù trôøi Baát naõo; treân trôøi Baát naõo, coù trôøi Thieän kieán; treân trôøi Thieän kieán coù trôøi Thieän hieän, coù cung ñieän cuûa A-ca-ni- traù. Chö Tyø-kheo, töø A-ca-ni-traù trôû leân, laïi coù chö Thieân teân laø Voâ bieân khoâng xöù, Voâ bieân thöùc xöù, Voâ sôû höõu xöù, Phi töôûng phi phi töôûng xöù, caùc nôi naøy ñeàu laø teân goïi choã ôû cuûa chö Thieân.
485 KINH KHỞI THẾ-CHÂU DIÊM PHÙ ĐỀ - TRƯỜNG A HÀM II Chö Tyø-kheo, xöù sôû nhö vaäy, ranh giôùi nhö vaäy, caùc chuùng sanh cö truù treân ñoù. Caùc chuùng sanh aáy, hoaëc ñeán, hoaëc ñi, hoaëc sanh, hoaëc dieät, ôû trong giôùi haïn ñoù, trong theá giôùi ñoù. Coù caùc chuùng sanh, coù sanh, giaø, cheát, ñoïa vaøo vaø soáng trong ñöôøng sanh hoùa nhö vaäy, ñeán baây giôø chaúng ra khoûi, ñoù goïi laø theá giôùi Ta-baø, coõi Voâ uùy. Taát caû caùc theá giôùi khaùc trong möôøi phöông cuõng laïi nhö vaäy. Chö Tyø-kheo, phía Baéc nuùi chuùa Tu-di, coù chaâu teân laø Uaát-ñôn- vieät. Coõi aáy daøi roäng möôøi ngaøn do-tuaàn, boán phía baèng phaúng. Maët ngöôøi ôû coõi aáy gioáng nhö hình traùi ñaát. Chö Tyø-kheo, phía Ñoâng nuùi chuùa Tu-di, coù chaâu teân laø Phaát-baø- ñeà. Coõi aáy daøi roäng chín ngaøn do-tuaàn, troøn nhö traêng ñaày. Maët ngöôøi ôû coõi aáy gioáng nhö hình traùi ñaát. Chö Tyø-kheo, phía Taây nuùi chuùa Tu-di, coù chaâu teân laø Cuø-ñaø-ni. Coõi aáy roäng daøi taùm ngaøn do-tuaàn, hình nhö baùn nguyeät. Maët ngöôøi ôû coõi aáy gioáng nhö hình traùi ñaát. Chö Tyø-kheo, phía Nam nuùi chuùa Tu-di, coù chaâu teân laø Dieâm-phuø- ñeà. Coõi aáy roäng daøi baûy ngaøn do-tuaàn. Baéc roäng, Nam heïp, nhö xe cuûa Baø-la-moân. Maët ngöôøi trong coõi aáy gioáng nhö hình traùi ñaát. Chö Tyø-kheo, phía Baéc nuùi chuùa Tu-di, do vaøng trôøi taïo thaønh, chieáu saùng chaâu Uaát-ñôn-vieät; phía Ñoâng do baïc trôøi taïo thaønh, chieáu saùng chaâu Phaát-baø-ñeà; phía Taây do pha leâ trôøi taïo thaønh, chieáu saùng chaâu Cuø-ñaø-ni; phía Nam do löu ly trôøi maøu xanh taïo thaønh, chieáu saùng chaâu Dieâm-phuø-ñeà. Chö Tyø-kheo, chaâu Uaát-ñôn-vieät, coù moät ñaïi thoï teân laø Am-ba-la, thaân to baûy do-tuaàn, phaàn aên saâu döôùi ñaát hai möôi moát do-tuaàn, cao traêm do-tuaàn, caønh laù phuû che naêm möôi do-tuaàn. Chö Tyø-kheo, chaâu Phaát-baø-ñeà, coù moät ñaïi thoï teân laø Ca-ñaøm-baø, thaân to cuõng baûy do-tuaàn, aên saâu xuoáng ñaát hai möôi moát do-tuaàn, cao moät traêm do-tuaàn, caønh laù phuû che naêm möôi do-tuaàn. Chö Tyø-kheo, chaâu Cuø-ñaø-ni coù moät ñaïi thoï teân laø Chaán-ñaàu-ca, thaân to cuõng baûy do-tuaàn, cho ñeán caønh laù che phuû naêm möôi do-tuaàn. ÔÛ goác caây aáy, coù moät con traâu ñaù, cao moät do-tuaàn. Do nhaân duyeân naøy neân goïi laø Cuø-ñaø-ni. Chö Tyø-kheo, chaâu Dieâm-phuø aáy coù moät ñaïi thoï teân laø Dieâm-phuø, thaân to cuõng baûy do-tuaàn, cho ñeán caønh laù che phuû naêm möôi do-tuaàn. ÔÛ goác caây ñoù, coù moät ñoáng vaøng Dieâm-phuø-na-ñaøn, cao hai möôi do-
tuaàn. Vì vaøng toát naøy xuaát hieän nôi caây Dieâm-phuø, neân goïi laø Dieâm- phuø-na-ñaøn, vaø do ñoù coù teân laø vaøng Dieâm-phuø-na-ñaøn. Chö Tyø-kheo, choã ôû cuûa loaøi Kim sí ñieåu, coù moät ñaïi thoï teân laø Caâu-tra-dö-ma-lôïi, thaân lôùn cuõng baûy do-tuaàn, cho ñeán caønh laù che phuû naêm möôi do-tuaàn. Chö Tyø-kheo, choã ôû cuûa A-tu-la, coù moät ñaïi thoï teân laø Thieän truù hoa, thaân lôùn cuõng baûy do-tuaàn, cho ñeán caønh laù che phuû naêm möôi do- tuaàn. Chö Tyø-kheo, coõi trôøi Tam thaäp tam coù moät ñaïi thoï teân laø Thieân du, thaân lôùn cuõng baûy do-tuaàn, aên saâu xuoáng ñaát hai möôi moát do-tuaàn, cao moät traêm do-tuaàn, caønh laù che phuû naêm möôi do-tuaàn. Chö Tyø-kheo, döôùi nuùi Tu-di, keá ñeán coù nuùi teân laø Khö-ñeà-la, cao boán vaïn hai ngaøn do-tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, ngay ngaén, khaû aùi, do baûy baùu hôïp thaønh, ñoù laø vaøng, baïc, löu ly, pha leâ, hoàng ngoïc, xa cöø, maõ naõo. Chö Tyø-kheo, khoaûng giöõa hai nuùi Tu-di vaø nuùi Khö-ñeà-la, roäng taùm vaïn boán ngaøn do-tuaàn, bao boïc do voâ löôïng caùc loaøi hoa: hoa Öu- baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-ca..., laø caùc thöù coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Chö Tyø-kheo, ngoaøi nuùi Khö-ñeà-la, coù nuùi teân laø Y-sa-ñaø-la, cao hai vaïn moät ngaøn do-tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, huøng vó khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Khoaûng giöõa hai nuùi Khö-ñeà-la vaø Y-sa-ñaø-la, roäng boán vaïn hai ngaøn do-tuaàn; bao boïc do voâ löôïng caùc loaøi hoa: hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân- traø-lôïi-ca..., laø caùc thöù coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Ngoaøi nuùi Y-sa-ñaø-la, coù nuùi teân laø Du-caøn-ñaø-la, cao moät vaïn hai ngaøn do-tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, huøng vó khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Khoaûng giöõa hai nuùi Y-sa-ñaø-la vaø Du-caøn- ñaø-la, roäng hai vaïn moät ngaøn do-tuaàn, bao boïc do voâ löôïng caùc loaøi hoa: hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi- ca..., laø caùc thöù coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Ngoaøi nuùi Du-caøn-ñaø, coù nuùi teân laø Thieän kieán, cao saùu ngaøn do- tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, ñeïp khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Khoaûng caùch giöõa nuùi Du-caøn-ñaø-la vaø Thieän kieán laø moät vaïn hai ngaøn do-tuaàn, coù voâ löôïng caùc loaøi hoa bao boïc chung quanh: hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-
487 KINH KHỞI THẾ-CHÂU DIÊM PHÙ ĐỀ - TRƯỜNG A HÀM II ca..., laø caùc thöù coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Ngoaøi nuùi Thieän kieán, coù nuùi teân laø Maõ baùn ñaàu, cao ba ngaøn do- tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, ñeïp ñeõ khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo... baûy baùu taïo thaønh. Nuùi Thieän kieán cuøng vôùi nuùi Maõ baùn ñaàu, khoaûng caùch giöõa hai nuùi, roäng saùu ngaøn do-tuaàn, bao boïc chung quanh do voâ löôïng caùc loaøi hoa: hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân- traø-lôïi-ca, laø caùc loaïi hoa coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Ngoaøi nuùi Maõ baùn ñaàu, coù nuùi teân laø Ni-daân-ñaø-la, cao moät ngaøn hai traêm do-tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, ñeïp ñeõ khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Nuùi Maõ baùn ñaàu, cuøng vôùi nuùi Ni-daân-ñaø-la, khoaûng caùch giöõa hai nuùi, roäng hai ngaøn boán traêm do-tuaàn, bao boïc chung quanh do voâ löôïng caùc loaøi hoa: hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-ca..., laø caùc thöù coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Ngoaøi nuùi Ni-daân-ñaø-la, coù nuùi teân laø Tyø-na-da-ca, cao saùu traêm do-tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, ñeïp ñeõ khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Nuùi Di-daân-ñaø-la vaø nuùi Tyø-na-da-ca, khoaûng caùch giöõa hai nuùi, roäng moät ngaøn hai traêm do-tuaàn, bao boïc chung quanh do caùc thöù hoa voâ löôïng nhieàu maøu..., cho ñeán caùc loaïi hoa coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Ngoaøi nuùi Tyø-na-da-ca, coù nuùi teân laø Chöôùc-ca-la, cao ba traêm do- tuaàn, treân roäng cuõng vaäy, ñeïp ñeõ khaû aùi..., cho ñeán do maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Khoaûng caùch giöõa nuùi Tyø-na-da-ca vaø Chöôùc-ca-la, roäng saùu traêm do-tuaàn, bao boïc chung quanh do voâ löôïng hoa, coù boán loaïi, nhieàu maøu saéc... cho ñeán caùc loaïi hoa coù muøi thôm vi dieäu, lan toûa khaép maët nöôùc. Caùch nuùi Chöôùc-ca-la, moät khoaûng khoâng xa laø bieån lôùn, khoaûng ñaát troáng ôû giöõa, coù coû xanh phuû khaép. ÔÛ phía Baéc bieån lôùn, coù Thoï vöông teân laø Dieâm-phuø, thaân to baûy do-tuaàn, reã aên saâu xuoáng ñaát hai möôi moát do-tuaàn, cao traêm do-tuaàn..., cho ñeán caønh laù, che phuû boán phía naêm möôi do-tuaàn, beân caïnh coù vuøng ñaát troáng, coû xanh phuû khaép. Keá ñeán coù röøng caây Am-ba-la, röøng caây Dieâm-phuø, röøng caây Ña-la, röøng caây Na-ña, moãi röøng caây ngang roäng naêm möôi do-tuaàn. Giöõa caùc röøng caây, coù khoaûng ñaát troáng, sanh caùc loaïi coû xanh. Keá ñeán coù röøng caây teân laø Nam, röøng caây teân laø Nöõ, röøng San-ñaø-na, röøng Chôn-ñaø-na, moãi khu röøng cuõng roäng naêm möôi do-tuaàn; beân caïnh coù khoaûng ñaát troáng, coû xanh raäm raïp. Keá ñeán coù röøng quaû A-leâ-laëc, röøng quaû Tyø-heâ- laëc, röøng quaû A-ma-laëc, röøng quaû Am-ba-la-ña-ca; moãi khu röøng cuõng
roäng naêm möôi do-tuaàn; beân caïnh coù vuøng ñaát troáng, coû xanh raäm raïp. Keá ñeán coù röøng caây Khaû-thuø-la, röøng quaû Tyø-la, röøng quaû Baø-na-baø, röøng quaû Thaïch löïu; moãi khu röøng cuõng roäng naêm möôi do-tuaàn; beân caïnh coù vuøng ñaát troáng, coû xanh phuû ñaày. Keá ñeán coù röøng caây Ñieåu boät, röøng caây Naïi, röøng caây Cam giaù, röøng Truùc nhoû, röøng Truùc lôùn, moãi khu röøng cuõng roäng naêm möôi do-tuaàn; beân caïnh coù vuøng ñaát troáng, coû xanh phuû ñaày. Keá ñeán coù röøng Lau, röøng Saäy, röøng Caùt-la, röøng Caùt-la lôùn, röøng Ca-sa-vaên ñaø, moãi khu röøng cuõng roäng naêm möôi do-tuaàn; beân caïnh coù vuøng ñaát troáng, coû xanh phuû ñaày. Keá ñeán coù röøng hoa A-ñeà- muïc-ña-ca, röøng hoa Chieâm-ba, röøng hoa Ba-tra-la, röøng hoa Töôøng vi, moãi khu röøng cuõng roäng naêm möôi do-tuaàn; beân caïnh coù vuøng ñaát troáng, coû xanh phuû khaép. Laïi coù caùc ao, trong caùc ao laïi coù hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-ca... phuû ñaày. Laïi coù caùc ao, ñaày aép raén ñoäc; moãi ao cuõng roäng naêm möôi do-tuaàn. Khoaûng giöõa caùc ao, coù vuøng ñaát troáng, coû xanh phuû ñaày. Keá ñeán coù bieån teân laø Ñieåu-thieàn-na-ca, roäng möôøi hai do-tuaàn, nöôùc bieån trong, maùt, vò raát ngon ngoït, eâm aû, trong vaét, coù baûy lôùp bôø luõy, noái lieàn baèng baûy baùu, baûy lôùp lan can, baûy lôùp daây chuoâng; beân ngoaøi coù baûy lôùp haøng caây Ña-la, bao boïc chung quanh, trang nghieâm ñeïp ñeõ; duøng maõ naõo..., baûy baùu trang trí; boán maët chung quanh coù caùc baäc theàm, ñöôøng ñi, ñeïp ñeõ, cuõng duøng vaøng, baïc löu ly, pha leâ, xích chaâu, xa cöø, maõ naõo... taïo thaønh. Laïi coù voâ löôïng hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-maâu- ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-ca, che phuû maët nöôùc. Hoa naøo maøu löûa, thì hieän aùnh saùng löûa; hoa naøo maøu vaøng roøng, thì hieän aùnh saùng vaøng roøng; hoa naøo maøu xanh thì hieän aùnh saùng xanh; hoa naøo maøu ñoû thì hieän aùnh saùng ñoû; hoa naøo maøu traéng thì hieän aùnh saùng traéng; hoa naøo maøu Ba- voâ-ñaø thì hieän aùnh saùng Ba-voâ-ñaø; hoa nhö baùnh xe, coïng nhö truïc baùnh xe; coïng tieát ra nhöïa, saéc traéng nhö söõa, vò ngoït nhö maät. Chö Tyø-kheo, trong bieån Ñieåu-thieàn-na-ca, coù ñöôøng ñi cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông, roäng möôøi hai do-tuaàn. Trong coõi Dieâm-phuø, khi Chuyeån luaân thaùnh vöông ra ñôøi, thì trong bieån, con ñöôøng naøy töï nhieân hieän leân, ngang baèng vôùi maët nöôùc. Chö Tyø-kheo, keá bieån OÂ-thieàn-na-ca, coù nuùi teân laø OÂ-thöøa-giaø-la. Chö Tyø-kheo, nuùi OÂ-thöøa-giaø-la aáy trang nghieâm ngay thaúng, ñeïp ñeõ khaû quan; taát caû caây, taát caû laù, taát caû hoa, taát caû quaû, taát caû höông, caùc loaøi coû, caùc loaøi chim thuù, xuaát hieän trong theá gian ñeàu ôû trong nuùi aáy, khoâng thieáu thöù gì. Chö Tyø-kheo, nuùi OÂ-thöøa-giaø-la huøng vó, ñeïp ñeõ khaû
489 KINH KHỞI THẾ-CHÂU DIÊM PHÙ ĐỀ - TRƯỜNG A HÀM II quan nhö vaäy, caùc vò neân bieát roõ ñieàu ñoù. Chö Tyø-kheo, keá ñeán, laïi coù nuùi teân laø Kim hieäp. ÔÛ trong nuùi ñoù, coù taùm vaïn caùi hang, coù taùm vaïn long töôïng cö truù, thaân maøu traéng nhö hoa Caâu-maâu-ñaàu, baûy chi choáng ñaát, ñeàu coù thaàn thoâng, nöông treân khoâng maø ñi; ñaàu coù maøu ñoû gioáng nhö loaøi truøng Nhaân-ñaø-la-cuø-ba-ca; saùu ngaø ñaày ñuû. Ngaø noù nhoïn hoaét, maøu nhö vaøng roøng. Chö Tyø-kheo, qua khoûi nuùi Kim hieäp, lieàn coù nuùi Tuyeát, cao naêm traêm do-tuaàn, roäng, daøy cuõng vaäy. Nuùi aáy ñeïp ñeõ, do boán baùu taïo thaønh, ñoù laø vaøng, baïc, löu ly, pha leâ. Boán maët cuûa nuùi ñoù, coù boán ngoïn baèng vaøng, ñænh nhoâ ra ngoaøi nuùi, moãi caùi cao hai möôi do-tuaàn. Laïi coù ngoïn cao, caùc thöù baùu xen nhau, cao vöôït haún leân moät traêm do-tuaàn. Treân ñænh nuùi, coù ao teân laø A-naäu-ñaït-ña. Ao aáy roäng daøi naêm möôi do-tuaàn. Nöôùc ao maùt laïnh, muøi vò ngon ngoït, trong treûo chaúng ñuïc; baûy lôùp bôø luõy, baûy lôùp theàm goã, baûy lôùp lan can, baûy lôùp daây chuoâng bao boïc chung quanh, ngay thaúng ñeïp ñeõ, cho ñeán... maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Laïi coù caùc loaøi hoa: hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu- maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-ca; hoa aáy coù nhieàu maøu saéc: xanh, vaøng, ñoû, traéng, lôùn nhö baùnh xe, döôùi coù cuû, reã lôùn nhö truïc xe, nhöïa traéng nhö söõa, vò ngoït nhö maät. Chö Tyø-kheo, trong ao A-naäu-ñaït-ña ñoù, coù cung ñieän cuûa Long vöông A-naäu-ñaït-ña. Ñieän naøy coù naêm truï, ñeïp ñeõ khaû aùi. Long vöông A-naäu-ñaït-ña cuøng vôùi quyeán thuoäc vui chôi trong ñoù, höôûng naêm duïc cuûa trôøi, vui thích töï taïi. Chö Tyø-kheo, phía Ñoâng ao A-naäu-ñaït-ña, coù soâng Haèng-giaø, töø mieäng voi phaùt ra, cuøng vôùi naêm traêm soâng ñeàu chaûy vaøo bieån Ñoâng. Phía Nam ao A-naäu-ñaït-ña, coù soâng Taân-ñaàu, töø mieäng traâu phaùt ra, cuøng vôùi naêm traêm soâng ñeàu chaûy vaøo bieån Nam. Phía Taây ao A-naäu- ñaït-ña, coù soâng Baït-xoa, töø mieäng ngöïa phaùt ra, cuøng vôùi naêm traêm soâng, ñeàu chaûy vaøo bieån Taây. Phía Baéc ao A-naäu-ñaït-ña, coù soâng Tö- ñaø, töø mieäng sö töû phaùt ra, cuøng vôùi naêm traêm soâng, ñeàu chaûy vaøo bieån Baéc. Chö Tyø-kheo, do nhaân duyeân gì, maø Long vöông naøy goïi laø A- naäu-ñaït-ña? Chö Tyø-kheo, coù ba nhaân duyeân. Nhöõng gì laø ba? Chö Tyø-kheo, trong chaâu Dieâm-phuø, coù choã ôû cuûa caùc roàng, chæ tröø Long vöông A- naäu-ñaït, coøn caùc roàng khaùc khi höôûng moïi söï vui thích, thaân lieàn noùng böùc. Luùc baáy giôø caùc roàng lieàn maát thieân hình, hieän ra hình raén, caùc
roàng luoân luoân chòu caùc khoå naøy. Long vöông A-naäu-ñaït-ña, khoâng coù vieäc nhö vaäy. Ñoù laø nhaân duyeân thöù nhaát. Chö Tyø-kheo, trong chaâu Dieâm-phuø, tröø Long vöông A-naäu-ñaït, coøn caùc roàng khaùc, khi vui chôi höôûng moïi söï thích thuù, coù gioù noùng thoåi ñeán, thoåi leân thaân theå, lieàn maát thieân hình, hieän ra hình raén, chòu khoå nhö vaäy. Ñoù laø nhaân duyeân thöù hai. Chö Tyø-kheo, trong chaâu Dieâm-phuø coù caùc roàng, khi vui chôi höôûng moïi söï thích thuù, Kim sí ñieåu vöông bay vaøo cung; caùc roàng thaáy Kim sí ñieåu vöông thì taâm sanh sôï haõi; vì sôï haõi neân lieàn maát thieân hình, hieän ra hình raén, ñeàu chòu caùc khoå. Long vöông A-naäu-ñaït khoâng coù vieäc nhö vaäy. Neáu Kim sí ñieåu vöông sanh taâm theá naøy: “Ta nay muoán vaøo trong cung cuûa Long vöông A-naäu-ñaït-ña”, thì Kim sí ñieåu kia bò quaû baùo baïi lieät, lieàn töï chòu khoå, vónh vieãn chaúng theå vaøo ñöôïc cung ñieän cuûa Long vöông A-naäu-ñaït. Chö Tyø-kheo, ñaây laø nhaân duyeân thöù ba. Vì vaäy goïi laø A-naäu-ñaït-ña. Chö Tyø-kheo, phía Nam nuùi Tuyeát khoâng xa, coù thaønh teân laø Tyø- xaù-ly. Phía Baéc Tyø-xaù-ly, coù baûy nuùi ñen. Phía Baéc baûy nuùi ñen, coù nuùi Höông; ôû trong nuùi Höông coù voâ löôïng voâ bieân Khaån-na-la ôû, thöôøng coù tieáng ca vuõ, aâm nhaïc. Nuùi aáy coù nhieàu caùc gioáng caây. Caây aáy ñeàu toûa ra caùc thöù höông xoâng, laø choã ôû cuûa vò thaàn ñaïi coâng ñöùc. Chö Tyø-kheo, trong nuùi Höông aáy, coù hai hang baùu: moät laø Taïp saéc, hai laø Thieän taïp saéc, ñeïp ñeõ khaû aùi..., cho ñeán ñeàu duøng maõ naõo..., baûy baùu taïo thaønh. Moãi hang ñeàu roäng, daøi naêm möôi do-tuaàn, meàm maïi trôn laùng, chaïm vaøo gioáng nhö aùo Ca-chieân-laân-ñeà-ca. Chö Tyø-kheo, coù moät Caøn-thaùt-baø vöông teân laø Voâ Tyû Duï, cuøng vôùi naêm traêm Khaån-na-la nöõ, ôû trong hai hang Taïp saéc vaø Thieän taïp saéc, cuøng höôûng nguõ duïc, ñi, ñöùng, naèm, ngoài, vui chôi thoûa thích. Chö Tyø-kheo, phía Baéc cuûa hai hang, coù Thoï vöông Ñaïi-baø-la teân laø Thieän truï, rieâng coù taùm röøng caây Baø-la, bao boïc chung quanh. Trong röøng Thieän truï aáy, coù moät Long töôïng cuõng teân laø Thieän truï, daïo, chôi, döøng nghæ trong ñoù, loâng traéng nhö hoa Caâu-maâu-ñaàu, baûy chi chaám ñaát, bay leân khoâng maø ñi; xöông ñaàu nhoâ leân nhö con truøng Nhaân-ñaø-la- cuø-ba-ca; ñaàu noù maøu ñoû, ñaày ñuû saùu ngaø, ngaø nhoïn hoaét, nhö maï caùt vaøng. Laïi coù taùm ngaøn vò Long töôïng khaùc, ñeàu laø quyeán thuoäc, loâng chuùng ñeàu traéng nhö hoa Caâu-maâu-ñaàu, baûy chi chaám ñaát, cho ñeán...
491 KINH KHỞI THẾ-CHÂU DIÊM PHÙ ĐỀ - TRƯỜNG A HÀM II ngaø chuùng ñeàu maï vaøng. Phía Baéc röøng Ba-la thieän truï, vì Ñaïi long töôïng vöông Thieän truï maø xuaát hieän moät caùi ao, teân laø Maïn-ñaø-caùt-ni, daøi roäng baèng phaúng, naêm möôi do-tuaàn; nöôùc ao maùt laïnh, ngon ngoït trong treûo, khoâng coù caùc ueá tröôïc, cho ñeán..., reã, cuû lôùn nhö truïc xe; caét ra nhöïa chaûy, maøu traéng nhö söõa, vò ngoït nhö maät. Chö Tyø-kheo, beân caïnh ao Maïn-ñaø-caùt-ni, laïi coù taùm ngaøn ao bao boïc, boán maët vaây quanh. Moãi ao ñeàu gioáng nhö ao Maïn-ñaø-caùt-ni, khoâng khaùc. Chö Tyø-kheo, Long töôïng vöông Thieän truï aáy khi khôûi yù muoán vaøo ao Maïn-ñaø-caùt-ni ñeå chôi, lieàn nghó ñeán taùm ngaøn vò Long töôïng quyeán thuoäc. Khi aáy taùm ngaøn vò Long töôïng, cuõng khôûi taâm theá naøy: “Töôïng vöông Thieän truï ñaõ nghó ñeán chuùng ta, nay chuùng ta neân ñeán choã cuûa Thieän truï vöông”. Caùc Long töôïng ñeán roài, ñeàu döøng laïi, vaø ñöùng cuùi ñaàu tröôùc Long töôïng vöông Thieän truï. Baáy giôø Ñaïi long töôïng vöông Thieän truï, bieát caùc Long töôïng ñaõ taäp hôïp, lieàn daãn ñi ñeán ao Maïn-ñaø-caùt-ni. Taùm ngaøn long töôïng sau, tröôùc vaây quanh, thöù lôùp maø ñi. Töôïng vöông Thieän truï ñi ung dung, trong luùc caùc Long töôïng, coù con caàm loïng traéng che ñaàu, coù con duøng voøi caàm quaït Ma-ni traéng quaït löng; coù caùc nhaïc thaàn, nhaûy muùa haùt xöôùng, ñi tröôùc daãn ñaàu. Ñaïi long töôïng vöông Thieän truï ñeán roài, lieàn vaøo ao Maïn-ñaø-caùt- ni, laën huïp taém goäi, vui chôi giaûi trí, tuøy theo yù thích, höôûng moïi söï thích thuù. Trong ñaùm Long töôïng, coù con röûa voøi, coù con chaø ngaø, coù con ngoaùy tai, coù con goäi ñaàu, coù con kyø löng, coù con chaø hoâng, coù con röûa ñuøi, coù con röûa chaân, coù con röûa ñuoâi, coù con nhoå goác sen, röûa saïch ñöa vaøo mieäng, coù con nhoå hoa Öu-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu- maâu-ñaàu, hoa Boân-traø-lôïi-ca... keát leân ñaàu töôïng vöông Thieän truï. Khi aáy Ñaïi long töôïng vöông Thieän truï ôû trong ao Maïn-ñaø-caùt-ni, taém röûa tuøy thích, giôõn chôi vui veû, töï taïi an laïc, aên caùc cuû sen do caùc long töôïng daâng hieán; treân ñaàu trang söùc caùc thöù hoa Öu-baùt-la... vaø caùc thöù hoa khaùc; taém röûa xong roài, töï ao aáy ra, leân ñöùng treân bôø. Taùm ngaøn long töôïng, sau ñoù phaân taùn vaøo trong taùm ngaøn ao, tuøy yù taém röûa, giôõn chôi töï taïi; höôûng moïi söï thích thuù roài, ñeàu aên cuû sen; aên xong cuõng duøng hoa Öu-baùt-la vaø caùc thöù hoa khaùc keát leân ñaàu ñeå töï trang nghieâm; roài cuøng nhau taäp hôïp ñeán choã Thieän truï vöông, vaây quanh boán phía, cung kính döøng laïi.
Luùc aáy Ñaïi töôïng vöông Thieän truï cuøng taùm ngaøn Long töôïng kia, sau tröôùc daãn ñi, trôû veà nôi röøng caây Ba-la thieän truï. Khi töôïng vöông ñi, caùc long töôïng, hoaëc caàm loïng traéng, hoaëc caàm quaït traéng ñi theo, nhö tröôùc. Caùc thaàn troãi nhaïc, daãn ñöôøng cuõng nhö vaäy. Ñaïi long töôïng vöông Thieän truï ñeán röøng caây lôùn Ba-la thieän truï roài, ôû döôùi caây Thoï vöông, tuøy yù naèm, ñöùng, höôûng moïi an laïc. Taùm ngaøn long töôïng, cuõng ñeàu ñi ñeán taùm ngaøn caây cuûa chuùng, ñi, ñöùng, naèm, töï taïi an laïc. ÔÛ trong röøng aáy, hoaëc coù caây Ba-la, voøng goác cuûa noù lôùn saùu taàm, hoaëc coù caây Ba-la, voøng goác cuûa noù lôùn baûy taàm, taùm taàm, chín taàm, möôøi taàm; coù caây Ba-la, voøng goác cuûa noù lôùn möôøi hai taàm, chæ coù caây Thoï vöông Ba-la thieän truï, voøng goác cuûa noù lôùn möôøi saùu taàm. Trong röøng taùm ngaøn caây Ba-la aáy, neáu coù laù uùa vaøng ruïng xuoáng, thì lieàn coù gioù thoåi bay ra ngoaøi, laøm saïch röøng aáy. Taùm ngaøn long töôïng, neáu coù baøi tieát vaät oâ ueá, thì coù caùc Daï-xoa, queùt doïn mang ñoå. Chö Tyø-kheo, trong coõi Dieâm-phuø-ñeà, khi coù Chuyeån luaân thaùnh vöông ra ñôøi, trong taùm ngaøn long töôïng, coù moät con nhoû nhaát, saùng sôùm moãi ngaøy, ñeàu ñeán tröôùc Chuyeån luaân vöông haàu haï phuïng söï, luyeän taäp thuaàn thuïc voi baùu. Nhaân ñoù ñöôïc goïi laø Ñaïi long töôïng vöông Thieän truï. Moãi ngaøy raèm, vaøo luùc saùng sôùm, ñi ñeán choã trôøi Ñeá- thích, ñöùng ôû phía tröôùc, nhaän söï sai baûo. Chö Tyø-kheo, Töôïng vöông Thieän truï coù thaàn thoâng, coù oai ñöùc nhö vaäy, neân töï sanh vaøo loaøi voi nhöng laø voi chuùa môùi coù söùc ñaïi oai thaàn nhö theá. Caùc Tyø-kheo, neân bieát nhö vaäy.