79. KINH HÖÕU THAÉNG THIEÂN1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø, Tieân Dö Taøi Chuû 2 baûo moät ngöôøi söù: “Ngöôi haõy ñeán choã Ñöùc Phaät, thay ta cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân Ñöùc Theá Toân vaø thöa hoûi Ngaøi: Thaùnh theå coù khang cöôøng, an vui, khoâng beänh, ñi ñöùng deã daøng, khí löïc bình thöôøng chaêng? Haõy noùi nhö vaày: ‘Tieân Dö Taøi Chuû cuùi laïy döôùi chaân Phaät, thöa hoûi Theá Toân: Thaùnh theå coù khang cöôøng, an vui, khoâng beänh, ñi ñöùng deã daøng, khí löïc bình thöôøng chaêng?’ Ngöôi ñaõ thay ta thaêm hoûi Phaät roài, haõy ñeán choã Toân giaû A-na-luaät-ñaø3, cuõng thay maët ta cuùi laïy döôùi chaân Toân giaû, roài thaêm hoûi raèng: ‘Tieân Dö Taøi Chuû cuùi laïy döôùi chaân Toân giaû A-na-luaät-ñaø vaø thöa hoûi Toân giaû: Thaùnh theå coù khang kieän, an vui, khoâng beänh, ñi ñöùng deã daøng, thoaûi maùi, nheï nhaøng, khí löïc bình thöôøng chaêng? Tieân Dö Taøi Chuû cung thænh Toân giaû A-na-luaät-ñaø, taát caû boán vò, ngaøy mai cuøng ñeán thoï trai’. Neáu ngaøi nhaän lôøi, thöa theâm raèng: ‘Baïch Toân giaû, Tieân Dö Taøi Chuû nhieàu coâng vieäc, nhieàu boån phaän, laøm caùc vieäc cho vua, giaûi quyeát vieäc thaàn taù4. Cuùi xin Toân giaû vì loøng thöông xoùt, cuøng taát caû boán vò nöõa, ngaøy mai ñeán nhaø Tieân Dö Taøi Chuû’.” Luùc aáy ngöôøi söù nghe lôøi Tieân Dö Taøi Chuû daïy xong, ñi ñeán choã Phaät, cuùi laïy döôùi chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân maø baïch raèng: “Baïch Ñöùc Theá Toân, Tieân Dö Taøi Chuû cuùi laïy döôùi chaân Phaät, thaêm hoûi Theá Toân: Thaùnh theå coù khang kieän, an vui, khoâng beänh, ñi ñöùng thoaûi maùi nheï nhaøng, khí löïc bình thöôøng chaêng?” Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo ngöôøi söù: “Mong raèng Tieân Dö Taøi Chuû an oån, khoaùi laïc. Mong raèng trôøi, ngöôøi, A-tu-la, Caøn- thaùt-baø, La-saùt vaø taát caû loaøi khaùc an oån khoaùi laïc. Khi aáy, ngöôøi söù nghe lôøi Phaät daïy, kheùo ghi nhôù, cuùi laïy döôùi chaân Phaät, nhieãu quanh ba voøng roài lui ra. Ñi ñeán choã Toân giaû A-na-luaät-ñaø cuùi laïy döôùi chaân, ngoài qua moät beân vaø baïch raèng: “Baïch Toân giaû A-na-luaät-ñaø, Tieân Dö Taøi Chuû cuùi laïy döôùi chaân ngaøi, thaêm hoûi Toân giaû: Thaùnh theå coù khang kieän, an vui, khoâng beänh, ñi ñöùng thoaûi maùi nheï nhaøng, khí löïc bình thöôøng chaêng? Tieân Dö Taøi Chuû cung thænh Toân giaû cuøng boán vò ngaøy mai cuøng ñeán thoï trai”.
1.
Töông ñöông Paøli M.127. Anuruddha-suttaö.
2.
Tieân Dö Taøi Chuû Paøli coù theå laø Isidatta dhanapati (thöông gia), nhöng khoâng ñoàng vôùi Paøli:
Paócakaíga thapati (Nguõ Chi vaät chuû, xem kinh 179), moät ngöôøi thôï moäc cuûa Pasenadi, vua xöù Kosala.
3.
Xem caùc kinh 72,74, 77.
4.
Ñoaùn lyù thaàn taù
Luùc aáy, caùch Toân giaû A-na-luaät-ñaø khoâng xa, Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân 5 ñang ngoài nghæ. Toân giaû A-na-luaät-ñaø lieàn noùi: “Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, toâi ñaõ noùi ngaøy mai chuùng ta ñeán Xaù-veä ñeå khaát thöïc chính laø vaäy. Hoâm nay Tieân Dö Taøi Chuû sai ngöôøi thænh chuùng ta boán ngöôøi cuøng thoï trai ngaøy mai”. Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân laäp töùc baïch raèng: “Mong Toân giaû A-na-luaät-ñaø vì ngöôøi aáy maø nhaän lôøi môøi. Ngaøy mai chuùng ta ra khoûi khu röøng naøy ñeå vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc.” Toân giaû A-na-luaät-ñaø vì ngöôøi aáy maø im laëng nhaän lôøi. Luùc ñoù ngöôøi söù bieát Toân giaû im laëng nhaän lôøi, lieàn thöa theâm raèng: “Tieân Dö Taøi Chuû baïch Toân giaû raèng: “Tieân Dö Taøi Chuû coù nhieàu coâng vieäc, nhieàu boån phaän, laøm caùc vieäc cho vua, giaûi quyeát vieäc thaàn taù. Mong Toân giaû vì thöông xoùt, taát caû boán vò, ngaøy mai ñeán sôùm nhaø Tieân Dö Taøi Chuû’.” Toân giaû A-na-luaät-ñaø baûo ngöôøi söù raèng: “OÂng cöù trôû veà, toâi töï bieát thôøi”. Luùc aáy, ngöôøi söù lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, cuùi ñaàu ñaûnh leã, nhieãu ba voøng roài lui ra. Ñeâm taøn, trôøi saùng, Toân giaû A-na-luaät-ñaø mang y caàm baùt vaø taát caû boán vò cuøng ñeán nhaø Tieân Dö Taøi Chuû. Baáy giôø Tieân Dö Taøi Chuû vôùi theå nöõ vaây quanh, ñöùng ôû giöõa cöûa, chôø Toân giaû A-na-luaät-ñaø. Tieân Dö Taøi Chuû thaáy Toân giaû A-na-luaät-ñaø töø xa ñi ñeán. Sau khi thaáy, Tieân Dö Taøi Chuû chaép tay höôùng veà Toân giaû A-na-luaät-ñaø taùn thaùn: “Kính chaøo Toân giaû A-na-luaät-ñaø, ñaõ laâu roài ngaøi khoâng ñeán ñaây”. Vôùi loøng toân kính, Tieân Dö Taøi Chuû dìu Toân giaû A-na-luaät-ñaø vaøo trong nhaø, môøi ngoài treân giöôøng toát ñeïp ñaõ baøy saün. Toân giaû lieàn ngoài treân giöôøng aáy, Tieân Dö Taøi Chuû cuùi laïy döôùi chaân Toân giaû A-na-luaät-ñaø, ngoài qua moät beân maø baïch raèng: “Kính baïch Toân giaû A-na-luaät-ñaø, con coù ñieàu muoán hoûi, xin ngaøi nghe cho”. Toân giaû baûo: “Taøi Chuû, tuøy theo oâng hoûi. Nghe roài toâi seõ suy nghó”. Tieân Dö Taøi Chuû hoûi Toân giaû A-na-luaät-ñaø raèng: “Hoaëc coù Sa-moân, Phaïm chí ñi ñeán choã con, baûo con: ‘Taøi Chuû, oâng neân tu ñaïi taâm giaûi thoaùt6.’ Baïch Toân giaû, laïi coù Sa-moân, Phaïm chí ñeán choã con, baûo con: ‘Taøi Chuû, oâng neân tu voâ löôïng taâm giaûi thoaùt7.’ Baïch Toân giaû, ñaïi taâm giaûi thoaùt vaø voâ löôïng taâm giaûi thoaùt, hai giaûi thoaùt naøy khaùc vaên khaùc nghóa, hay moät nghóa nhöng khaùc vaên?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø baûo: “Taøi Chuû, oâng hoûi ñieàu naøy tröôùc, vaäy oâng haõy töï traû lôøi tröôùc, roài toâi seõ traû lôøi sau”. Taøi Chuû thöa: “Baïch Toân giaû, ñaïi taâm giaûi thoaùt vaø voâ löôïng taâm giaûi thoaùt naøy ñoàng nghóa nhöng khaùc vaên”. Tieân Dö Taøi Chuû khoâng theå traû lôøi vieäc naøy8. Toân giaû A-na-luaät-ñaø baûo raèng:
5.
Chaân Ca-chieân-dieân Paøli: Sabhiya Kaccaøna.
6.
Ñaïi taâm giaûi thoaùt Paøli: mahaggataø cetovimutti.
7.
Voâ löôïng taâm giaûi thoaùt Paøli: appamaøòaø cetovimutti.
8.
Coù leõ baûn Haùn soùt moät caâu cuûa ngaøi A-na-luaät-ñaø. Theo Paøli, ngaøi khoâng thöøa nhaän caû hai ñoàng nghóa.
“Taøi chuû, haõy laéng nghe. Toâi seõ noùi cho oâng nghe veà ñaïi taâm giaûi thoaùt vaø voâ löôïng taâm giaûi thoaùt. “Theá naøo laø ñaïi taâm giaûi thoaùt? Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí naøo ôû choã voâ söï hoaëc ñeán goác caây, choã yeân tònh, y treân moät goác caây, yù côûi môû, ñaïi taâm giaûi thoaùt bieán maõn, thaønh töïu an truï, chæ vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù9. Neáu khoâng y treân moät caây, thì haõy y treân hai, hay ba goác caây, yù côûi môû, ñaïi taâm giaûi thoaùt bieán maõn, thaønh töïu an truï, vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Neáu khoâng y treân hai, hay ba goác caây thì hoaëc y treân moät khu röøng. Neáu khoâng y treân moät khu röøng thì hoaëc y treân hai, ba khu röøng. Neáu khoâng y treân hai, ba khu röøng, neân y treân moät thoân. Neáu khoâng y treân moät thoân thì neân y treân hai, ba thoân. Neáu khoâng y treân hai, ba thoân thì hoaëc y treân moät nöôùc. Neáu khoâng y treân moät nöôùc, thì neân y treân hai, ba nöôùc. Neáu khoâng y treân hai, ba nöôùc thì hoaëc y vaøo ñaïi ñòa, cho ñeán ñaïi haûi, yù côûi môû, ñaïi taâm giaûi thoaùt bieán maõn, thaønh töïu an truù, vôùi giôùi haïn baèng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Ñoù laø ñaïi taâm giaûi thoaùt. “Taøi Chuû, theá naøo laø voâ löôïng taâm giaûi thoaùt? Neáu coù Sa-moân, Phaïm chí naøo ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán goác caây, choã yeân tònh troáng traûi, taâm ñi ñoâi vôùi töø, bieán maõn moät phöông, thaønh töïu vaø an truù. Nhö vaäy, hai, ba, boán phöông, treân döôùi cuøng khaép nôi, taâm ñi ñoâi vôùi töø, khoâng keát khoâng oaùn, khoâng giaän khoâng tranh, raát roäng, raát lôùn, voâ löôïng, kheùo tu taäp, bieán maõn taát caû theá gian. Cuõng nhö vaäy, taâm ñi ñoâi vôùi hyû, bi, xaû, khoâng keát khoâng oaùn, khoâng giaän khoâng tranh, raát roäng, raát lôùn, voâ löôïng, kheùo tu taäp, bieán maõn taát caû theá gian. Ñoù laø voâ löôïng taâm giaûi thoaùt”. Toân giaû hoûi: “Taøi Chuû, ñaïi taâm giaûi thoaùt vaø voâ löôïng taâm giaûi thoaùt, hai giaûi thoaùt naøy khaùc nghóa, khaùc vaên, hay ñoàng nghóa ñoàng vaên?” Tieân Dö Taøi Chuû baïch raèng: “Töø choã toâi nghe Toân giaû thì toâi hieåu ñöôïc nghóa aáy. Hai giaûi thoaùt aáy, nghóa ñaõ khaùc nhau maø vaên cuõng khaùc”. Toân giaû A-na-luaät-ñaø baûo raèng: “Taøi Chuû, coù ba loaøi trôøi: Quang thieân, Tònh quang thieân vaø Bieán tònh thieân10. Trong ñoù, chö Thieân trong coõi Quang thieân sanh taïi moät choã, khoâng nghó raèng: ‘Ñaây laø sôû höõu cuûa ta, kia laø sôû höõu cuûa ta’. Nhöng Quang thieân kia tuøy choã hoï ñeán nôi naøo thì lieàn vui say nôi ñoù. “Taøi Chuû, ví nhö con ruoài ôû nôi mieáng thòt, khoâng nghó raèng: ‘Ñaây laø sôû höõu cuûa ta, kia laø sôû höõu cuûa ta’, nhöng con ruoài tuøy theo mieáng thòt ôû ñaâu maø vui say choã ñoù. Cuõng vaäy, chö Thieân coõi Quang thieân khoâng nghó raèng: ‘Ñaây laø sôû höõu cuûa ta, kia laø sôû höõu cuûa ta’, nhöng Quang thieân tuøy choã hoï ñeán nôi naøo thì lieàn vui say trong ñoù. “Coù thôøi, chö Thieân coõi Quang thieân hoïp laïi moät choã, tuy thaân coù khaùc nhau nhöng aùnh saùng khoâng khaùc. “Taøi Chuû, ví nhö coù ngöôøi thaép voâ soá caây ñeøn, ñaët ôû trong moät caùi nhaø; caùc caây ñeøn kia tuy khaùc nhau nhöng aùnh saùng cuûa caùc caây ñeøn thì khoâng khaùc. Cuõng vaäy, chö Thieân coõi Quang thieân hoïp laïi moät choã, tuy thaân coù khaùc nhau, nhöng aùnh saùng khoâng khaùc. “Coù luùc Quang thieân kia ñeàu töï taûn maùc; luùc hoï töï taûn maùc thì thaân cuûa hoï ñaõù khaùc
9. Baûn Paøli: yaøvataø ekaö rukkhamuølaö mahaggan ti pharitvaø adhimuccitvaø viharati, vò aáy an truù sau khi laøm sung maõn vaø xaùc ñònh raèng “lôùn ñeán möùc baèng moät goác caây”. 10. Xem cht.11, kinh 78 vaø cht.2 treân.
nhau maø aùnh saùng cuõng khaùc. “Taøi Chuû, ví nhö coù ngöôøi töø trong moät caùi nhaø ñem ra nhieàu caây ñeøn, phaân chia ñaët caùc nôi trong nhaø. Nhöõng caây ñeøn ñoù ñaõ khaùc maø aùnh saùng cuõng khaùc. Cuõng vaäy, Quang thieân kia coù khi töï taûn maùc; luùc hoï taûn maùc thì thaân cuûa hoï ñaõ khaùc maø aùnh saùng cuõng khaùc”. Luùc aáy, Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân baïch raèng: “Baïch Toân giaû A-na-luaät-ñaø, caùc vò Quang thieân sanh ôû moät choã, coù theå bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu chaêng?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaùp raèng: “Hieàn giaû Ca-chieân-dieân, coù theå noùi Quang thieân kia sanh ôû moät choã, maø bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu”. Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân laïi hoûi: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, Quang thieân kia sanh taïi moät choã, do nhaân gì, duyeân gì maø bieát ñöôïc coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaùp: “Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán goác caây, choã an tònh, troáng vaéng, y treân moät goác caây, yù côûi môû, suy töôûng veà aùnh saùng, thaønh töïu an truï. Taâm suy töôûng veà aùnh saùng cöïc thònh, vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Neáu khoâng y treân moät caây, thì hoaëc y treân hai, ba caây, côûi môû, suy töôûng veà aùnh saùng, taâm suy töôûng aùnh saùng cöïc thònh, vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, hai taâm giaûi thoaùt naøy, giaûi thoaùt naøo laø treân, laø hôn, laø vi dieäu, laø toái cao?” Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân ñaùp: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí khoâng y treân moät caây, maø y treân hai, ba caây, yù côûi môû, suy töôûng veà aùnh saùng, thaønh töïu vaø an truù. Taâm suy töôûng veà aùnh saùng cöïc thònh, vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Toân giaû A-na-luaät-ñaø, trong hai loaïi giaûi thoaùt, giaûi thoaùt naøy laø treân, laø hôn, laø vi dieäu, laø toái cao”. Toân giaû A-na-luaät-ñaø laïi noùi: “Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, neáu khoâng y treân hai, ba caây thì hoaëc y treân moät röøng. Neáu khoâng y treân moät röøng thì hoaëc y treân hai, ba röøng. Neáu khoâng y treân hai, ba röøng thì hoaëc y treân moät thoân. Neáu khoâng y treân moät thoân, thì hoaëc y treân hai, ba thoân. Neáu khoâng y treân hai, ba thoân, thì hoaëc y treân moät nöôùc. Neáu khoâng y treân moät nöôùc thì hoaëc y treân hai, ba nöôùc. Neáu khoâng y treân hai, ba nöôùc thì hoaëc y treân moät ñaïi ñòa naøy, cho ñeán ñaïi haûi, yù côûi môû, suy töôûng veà aùnh saùng. Taâm suy töôûng aùnh saùng cöïc thònh, vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Hieàn giaû Chaân Ca-chieân- dieân, trong hai giaûi thoaùt ñoù, giaûi thoaùt naøo laø hôn, laø treân, laø vi dieäu, laø toái cao?” Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân ñaùp: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí khoâng y treân hai, ba caây thì hoaëc y treân moät röøng. Neáu khoâng y treân moät röøng thì hoaëc y treân hai, ba röøng. Neáu khoâng y treân hai, ba röøng thì hoaëc y treân moät thoân. Neáu khoâng y treân moät thoân, thì hoaëc y treân hai, ba thoân. Neáu khoâng y treân hai, ba thoân, thì hoaëc y treân moät nöôùc. Neáu khoâng y treân moät nöôùc thì hoaëc y treân hai, ba nöôùc. Neáu khoâng y treân hai, ba nöôùc thì hoaëc y treân moät ñaïi ñòa naøy, cho ñeán ñaïi haûi, yù côûi môû, suy töôûng veà aùnh saùng. Taâm suy töôûng aùnh saùng cöïc thònh, vôùi giôùi haïn baèng chöøng ñoù, taâm giaûi thoaùt khoâng vöôït hôn choã ñoù. Toân giaû A-na-
luaät-ñaø, trong hai loaïi giaûi thoaùt, giaûi thoaùt naøy laø treân, laø hôn, laø vi dieäu, laø toái thaéng”. Toân giaû A-na-luaät-ñaø baûo raèng: “Naøy Chaân Ca-chieân-dieân, do nhaân aáy, duyeân aáy, Quang thieân kia sanh ôû moät choã maø bieát coù hôn, coù baèng, coù vi dieäu vaø khoâng vi dieäu. Vì sao? Vì do taâm ngöôøi coù hôn, coù baèng, neân söï tu coù tinh, coù thoâ. Do söï tu coù tinh, coù thoâ neân ngöôøi chöùng ñaéc coù hôn, coù baèng. Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, Ñöùc Theá Toân cuõng noùi nhö vaäy, con ngöôøi coù hôn, coù baèng nhau”. Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân laïi hoûi: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, Tònh quang thieân kia sanh moät choã coù theå bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu chaêng?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaùp: “Naøy Hieàn giaû, coù theå noùi, Tònh quang thieân kia sanh taïi moät choã maø bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu”. Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân laïi hoûi: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, Tònh quang thieân kia sanh taïi moät choã, vì nhaân gì, duyeân gì maø bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaùp: “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí naøo ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán döôùi goác caây, choã an tònh khoâng nhaøn, yù côûi môû, Tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truù; vò aáy ñònh naøy khoâng tu, khoâng taäp, khoâng phaùt trieån, khoâng cöïc kyø thaønh töïu. Vò aáy sau ñoù, khi thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Tònh quang thieân, sanh roài khoâng ñöôïc cöïc kyø tónh chæ, khoâng ñöôïc cöïc kyø tòch tònh, cuõng khoâng soáng troïn tuoåi thoï. “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, ví nhö hoa sen maøu xanh, vaøng, ñoû, traéng, sanh ra vaø lôùn leân ñeàu ôû döôùi ñaùy nöôùc. Khi aáy, reã, coïng, laù, hoa, taát caû ñeàu bò thaám nöôùc, ngaäp nöôùc, khoâng gì laø khoâng bò thaám nöôùc. Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, cuõng nhö vaäy, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán döôùi goác caây, nôi an tónh khoâng nhaøn, yù côûi môû, Tònh quang thieân bieán maõn thaønh töïu an truï; vò aáy ñònh naøy khoâng tu, khoâng taäp, khoâng laøm roäng lôùn, khoâng cöïc kyø thaønh töïu. Vò aáy thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Tònh quang thieân, sanh roài khoâng cöïc kyø tónh chæ, khoâng cöïc kyø tòch tònh, cuõng khoâng soáng troïn tuoåi thoï. “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, laïi coù Sa-moân, Phaïm chí, yù côûi môû, Tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truï; vò aáy ñònh naøy nhieàu laàn tu, nhieàu laàn taäp, nhieàu laàn laøm roäng lôùn, cöïc kyø thaønh töïu. Vò aáy thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Tònh quang thieân. Sau khi sanh, ñöôïc cöïc kyø tónh chæ, cöïc kyø tòch tònh, cuõng ñöôïc soáng troïn tuoåi thoï. “Naøy Hieàn giaû Ca-chieân-dieân, ví nhö hoa sen xanh, vaøng, ñoû, traéng sanh döôùi nöôùc, lôùn döôùi nöôùc, vöôït leân treân nöôùc, nöôùc khoâng theå thaám ngaäp ñöôïc. Hieàn giaû Ca-chieân- dieân, cuõng nhö vaäy, neáu laïi coù Sa-moân, Phaïm chí ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán döôùi goác caây, nôi an tónh khoâng nhaøn, yù côûi môû, Tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truï; vò aáy ñònh naøy nhieàu laàn tu, nhieàu laàn taäp, nhieàu laàn laøm roäng lôùn, cöïc kyø thaønh töïu. Vò aáy khi thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Tònh quang thieân. Sanh leân roài, ñöôïc cöïc kyø tónh chæ, cöïc kyø tòch tònh, vaø cuõng ñöôïc soáng troïn tuoåi thoï. “Naøy Hieàn giaû Ca-chieân-dieân, do nhaân aáy, duyeân aáy, chö Thieân coõi Tònh quang thieân, sanh ôû moät choã, bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu. Vì sao? Bôûi do taâm ngöôøi coù hôn, coù baèng, neân söï tu coù tinh, coù thoâ. Do söï tu coù tinh, coù thoâ neân ngöôøi chöùng ñaéc coù hôn, coù baèng. Naøy Hieàn giaû Ca-chieân-dieân, Ñöùc Theá Toân cuõng noùi nhö vaäy, con
ngöôøi coù hôn, coù baèng nhau”. Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân laïi hoûi: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, Bieán tònh quang thieân kia, sanh ôû moät choã, bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu chaêng?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaùp: “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, coù theå noùi Bieán tònh quang thieân kia sanh ôû moät choã, maø bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu”. Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân laïi hoûi: “Toân giaû A-na-luaät-ñaø, Bieán tònh quang thieân kia, sanh taïi moät choã, do nhaân gì, duyeân gì maø bieát coù söï hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu?” Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaùp: “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán döôùi goác caây, choã an tònh khoâng nhaøn, yù côûi môû, Bieán tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truù. Vò aáy khoâng cöïc kyø ñình chæ ñöôïc thuïy mieân, khoâng chaám döùt traïo hoái moät caùch kheùo leùo. Sau ñoù, khi thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Bieán tònh quang thieân. Vò aáy sanh roài, aùnh saùng khoâng cöïc kyø minh tònh. “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, ví nhö ñeøn chaùy laø nhôø nôi daàu vaø tim ñeøn. Neáu daàu coù caën, tim laïi khoâng saïch, do ñoù aùnh saùng cuûa ñeøn phaùt ra khoâng saùng toû. Naøy Hieàn giaû Ca-chieân-dieân, cuõng vaäy, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí naøo ôû nôi voâ söï, hoaëc ñeán döôùi goác caây, choã an tónh khoâng nhaøn, yù côûi môû, Bieán tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truï. Vò aáy khoâng cöïc kyø ñình chæ ñöôïc thuïy mieân, khoâng chaám döùt kheùo leùo traïo hoái. Khi thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Bieán tònh quang thieân. Vò aáy sanh roài, aùnh saùng khoâng cöïc kyø minh tònh. “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, laïi coù Sa-moân, Phaïm chí ôû choã voâ söï, hoaëc ñeán döôùi goác caây, choã an tónh khoâng nhaøn, yù côûi môû, Bieán tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truï. Vò aáy cöïc kyø ñình chæ ñöôïc thuïy mieân, chaám döùt kheùo leùo traïo hoái. Khi thaân hoaïi maïng chung sanh leân Bieán tònh quang thieân. Vò aáy sanh roài, aùnh saùng cöïc kyø minh tònh. “Naøy Hieàn giaû Ca-chieân-dieân, cuõng nhö vaäy, ñeøn do daàu vaø do tim. Neáu daàu raát saïch vaø tim raát saïch, nhôø ñoù aùnh saùng phaùt ra raát trong saùng. Cuõng vaäy, neáu coù Sa-moân, Phaïm chí ôû choã nhaøn tònh, voâ söï, ñeán döôùi goác caây, yù côûi môû, Bieán tònh quang thieân bieán maõn, thaønh töïu an truï. Vò aáy cöïc kyø ñình chæ ñöôïc thuïy mieân, chaám döùt kheùo leùo ñöôïc traïo hoái. Khi thaân hoaïi maïng chung, sanh leân Bieán tònh quang thieân. Vò aáy sanh roài, aùnh saùng cöïc kyø minh tònh. “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, do nhaân aáy, duyeân aáy, chö Thieân coõi Bieán tònh quang thieân sanh ôû moät choã maø bieát coù hôn, baèng, vi dieäu vaø khoâng vi dieäu. Vì sao? Bôûi do taâm ngöôøi coù hôn, coù baèng neân söï tu coù tinh coù thoâ. Do söï tu coù tinh, coù thoâ, neân khi ngöôøi chöùng ñaéc coù hôn, coù baèng. Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, Ñöùc Theá Toân cuõng noùi nhö vaäy, loaøi ngöôøi coù hôn, coù baèng nhau”. Baáy giôø Toân giaû Chaân Ca-chieân-dieân khen Tieân Dö Taøi Chuû: “Laønh thay! Laønh thay! Taøi Chuû, oâng ñaõ laøm cho chuùng toâi ñöôïc nhieàu lôïi ích. Vì sao? Vì tröôùc heát oâng hoûi Toân giaû A-na-luaät-ñaø veà vieäc coõi trôøi thuø thaéng11. Chuùng toâi chöa töøng nghe Toân giaû A-na-luaät-ñaø noùi veà nghóa nhö vaäy. Töùc laø, coõi trôøi kia, coù coõi trôøi kia,
11. Haùn: höõu thaéng thieân Teân kinh cuõng do ñoù.
coõi trôøi kia nhö vaäy”. Luùc aáy, Toân giaû A-na-luaät-ñaø baûo raèng: “Naøy Hieàn giaû Chaân Ca-chieân-dieân, coù nhieàu coõi trôøi kia, maø maët trôøi vaø maët traêng naøy coù ñaïi nhö yù tuùc, coù ñaïi oai ñöùc, coù ñaïi phöôùc höïu, coù ñaïi oai thaàn nhö vaäy nhöng aùnh saùng naøy khoâng kòp aùnh saùng kia. Caùc vò kia cuøng ta tuï hoïp, cuøng hoûi han, cuøng coù nhöõng ñieàu luaän thuyeát, coù nhöõng ñieàu ñeå ñoái ñaùp, nhöng ta khoâng nhö vaày, raèng: “Coõi trôøi kia, coù coõi trôøi kia, coõi trôøi kia nhö vaäy”. Khi ñoù Tieân Dö Taøi Chuû bieát Toân giaû A-na-luaät-ñaø ñaõ noùi xong, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, töï tay ñi laáy nöôùc röûa, duøng caùc thöùc aên heát söùc trong saïch, toát töôi, ñaày daãy caùc loaïi nhai, loaïi nuoát, töï tay saên soùc thöùc aên, roùt nöôùc, lieàn cho aên uoáng no ñuû. AÊn xong, doïn deïp ñoà duøng, röûa nöôùc, roài Taøi Chuû laáy moät caùi gheá nhoû, ngoài moät beân nghe phaùp. Tieân Dö Taøi Chuû ngoài xong, Toân giaû A-na-luaät-ñaø thuyeát phaùp cho Taøi chuû nghe, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu hoan hyû. Duøng voâ löôïng phöông tieän thuyeát phaùp cho Taøi chuû nghe, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu hoan hyû, roài Toân giaû töø choã ngoài ñöùng daäy ra veà. Toân giaû A-na-luaät-ñaø thuyeát nhö vaäy. Tieân Dö Taøi Chuû vaø caùc Tyø-kheo sau khi nghe xong, hoan hyû phuïng haønh.