83. KINH TRÖÔÛNG LAÕO THÖÔÏNG TOÂN THUÏY MIEÂN1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Baø-kì-saáu2, ôû röøng Boá trong nuùi Ngaïc, trong vöôøn Loäc daõ3. Baáy giôø Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû taïi nöôùc Ma-kieät-ñaø, trong laøng Thieän tri thöùc 4 . Luùc aáy, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân soáng rieâng moät mình nôi yeân tónh, ngoài tónh toïa tö duy nhöng maéc phaûi chöùng buoàn nguû. Ñöùc Theá Toân ôû xa bieát Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân soáng rieâng moät mình nôi yeân tónh, ngoài tónh toïa tö duy vaø maéc phaûi chöùng buoàn nguû. Ñöùc Theá Toân bieát nhö vaäy, Ngaøi lieàn nhö vaäy maø nhaäp ñònh5. Do ñònh nhö vaäy, trong khoaûnh khaéc, nhö ngöôøi löïc só co duoãi caùnh tay, töø Baø-kì-saáu, röøng Boá trong nuùi Ngaïc, trong vöôøn Loäc daõ, Ñöùc Theá Toân boãng bieán maát khoûi choã ñoù, qua ñeán nöôùc Ma-kieät-ñaø, thoân Thieän tri thöùc, tröôùc maët Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, roài Ñöùc Theá Toân xuaát ñònh vaø noùi raèng: “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, ngöôi ñang ñaém tröôùc thuïy mieân. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, ngöôi ñang ñaém tröôùc thuïy mieân6.” Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân baïch Theá Toân: “Quaû thaät vaäy, baïch Ñöùc Theá Toân”. Phaät laïi noùi: “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu nhö sôû töôùng7 naøo gaây buoàn nguû, ngöôi chôù tu taäp töôùng aáy vaø cuõng ñöøng phaùt trieån8 noù. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy theo giaùo phaùp ñaõ ñöôïc nghe, tuøy theo ñoù maø thoï trì, quaûng baù vaø tuïng ñoïc. Nhö vaäy thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy theo giaùo phaùp ñaõ ñöôïc nghe, tuøy theo ñoù maø thoï trì, roài dieãn roäng ra cho ngöôøi khaùc nghe. Nhö vaäy thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø.
1.
Töông ñöông Paøli A.7.58 Pacalaøyamaøna-sutta. Bieät dòch DTK.47.
2.
Baø-kì-saáu Paøli: Bhaggesu, giöõa nhöõng ngöôøi Bhagga.
3.
Ngaïc sôn Boá laâm Loäc daõ vieân Paøli: Suösumaøragire bhesakaøôaøvane migadaøye, trong nuùi Caù saáu, röøng Khuûng boá, choã nuoâi höôu.
4.
Thieän tri thöùc thoân Paøli: Kallavaøôamuttagaøma. Ngaøi Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû ñaây ngay sau khi vöøa xuaát gia. Kinh naøy ñöôïc noùi vaøo luùc naøy. Baûy ngaøy sau ñoù, Ngaøi ñaéc quaû A-la-haùn.
5.
Nhö kyø töôïng ñònh.
6.
Paøli: pacalaøyati, nguû gaät.
7.
Sôû töôùng ôû ñaây, ñeà muïc thieàn ñònh. Paøli: saóóaø, töôûng.
8.
Quaûng baù Paøli: bahulìkaroti, tu taäp nhieàu.
“Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy theo giaùo phaùp ñaõ ñöôïc nghe, tuøy theo ñoù maø thoï trì, taâm suy nieäm, taâm suy tö. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy duøng hai tay day9 hai loã tai. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy laáy nöôùc laïnh röûa maët vaø doäi öôùt thaân theå. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy ñi ra ngoaøi thaát, xem khaép boán phöông, ngöôùc nhìn caùc vì sao. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy ñi ra ngoaøi thaát, ñeán khoaûng ñaát troáng phía ñaàu thaát maø kinh haønh, thuû hoä caùc caên, taâm an truï beân trong, khôûi haäu tieàn töôûng10. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy boû con ñöôøng ñang kinh haønh, ñeán ñaàu con ñöôøng aáy, traûi Ni-sö-ñaøn, ngoài kieát giaø. Nhö vaäy, thuïy mieân môùi coù theå ñöôïc dieät tröø. “Neáu thuïy mieân cuûa ngöôi khoâng dieät tröø, thì naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy trôû vaøo thaát, gaáp tö y Öu-ña-la-taêng, traûi treân giöôøng, gaáp Taêng-giaø-leâ laøm goái, naèm hoâng beân phaûi, hai chaân choàng leân nhau, khôûi minh töôûng11, laäp chaùnh nieäm chaùnh trí vaø luoân luoân khôûi yù töôûng muoán troãi daäy12. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, ñöøng ham laïc thuù giöôøng neäm, ñöøng ham laïc thuù nguû nghæ, ñöøng ham taøi lôïi, ñöøng ñaém tröôùc danh döï13. Lyù do vì sao? Vì Ta noùi: ‘Taát caû phaùp khoâng theå hôïp hoäi’, vaø cuõng noùi, ‘Coù theå hôïp hoäi’. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Ta noùi phaùp gì khoâng theå hôïp hoäi? Naøy Ñaïi Muïc-kieàn- lieân, neáu phaùp ñaïo vaø tuïc maø cuøng hôïp hoäi thì Ta noùi phaùp naøy khoâng theå hôïp hoäi. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu phaùp ñaïo vaø tuïc maø cuøng hôïp hoäi thì coù nhieàu ñieàu phaûi noùi. Neáu coù nhieàu ñieàu phaûi noùi thì coù traïo cöû14. Neáu coù traïo cöû thì taâm khoâng tòch tónh. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu taâm khoâng tòch tónh thì taâm rôøi xa ñònh. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, do ñoù Ta noùi laø khoâng theå hôïp hoäi. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Ta noùi phaùp gì coù theå cuøng hôïp hoäi? Naøy Ñaïi Muïc-kieàn- lieân, ôû nôi röøng vaéng kia15, Ta noùi phaùp naøy coù theå cuøng hôïp hoäi: nuùi röøng, döôùi caây, choã an tónh khoâng nhaøn, nuùi cao, hang ñaù, vaéng baët aâm thanh, vieãn ly, khoâng aùc, khoâng ngöôøi, coù theå tuøy thuaän maø tónh toïa. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Ta noùi phaùp naøy coù theå cuøng hôïp hoäi. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu ngöôi ñi vaøo laøng khaát thöïc, haõy nhaøm tôûm söï lôïi loäc, nhaøm tôûm söï cuùng döôøng, cung kính. Ñoái vôùi lôïi loäc, cuùng döôøng, cung kính, taâm ngöôi ñaõ phaùt khôûi söï nhaøm tôûm roài môùi vaøo laøng khaát thöïc.
9. Haùn: moân moâ (maèn moø).Paøli: ubho kaòòasotaøni aøviócheyyasi, ngöôi haõy vaën (hay keùo?) hai loã tai. 10. Haäu tieàn töôûng quaùn töôûng sau löng nhö laø tröôùc maët. Paøli: Pacchaøpuresaóóì. 11. Minh töôûng hay quang minh töôûng, laáy caùc loaïi aùnh saùng ñeå laøm ñeà muïc, taäp trung tö töôûng treân ñoù. Paøli: Aølokasaóóaø, ñeà caäp ñeán sau khi ngaém caùc ngoâi sao khoâng thaønh coâng. 12. Duïc khôûi töôûng Paøli: uææhaønasaóóõaø. 13. Trong baûn Paøli, caâu naøy daønh cho haønh giaû töï taâm nieäm luùc naèm, töùc nhöõng ñieàu suy nieäm cuûa pheùp duïc khôûi töôûng. 14. Ñieäu ôû ñaây cöû chæ thaùy maùy khoâng yeân. Paøli: uddhacca. 15. Voâ söï xöù.
“Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, ñöøng ñem yù cao ñaïi maø vaøo laøng khaát thöïc. Vì sao? Vì nhaø tröôûng giaû coù coâng vieäc gì ñoù, Tyø-kheo ñeán khaát thöïc khieán tröôûng giaû khoâng chuù yù. Tyø- kheo lieàn nghó raèng: ‘Ai phaù hoaïi ta ôû nhaø tröôûng giaû16? Vì sao? Vì ta vaøo nhaø tröôûng giaû khaát thöïc maø tröôûng giaû khoâng chuù yù”. Nhaân ñoù sanh öu saàu, nhaân öu saàu maø sanh traïo cöû, nhaân traïo cöû maø taâm khoâng tòch tónh, nhaân taâm khoâng tòch tónh neân taâm rôøi xa ñònh. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, khi ngöôi thuyeát phaùp, ñöøng vì tranh luaän. Neáu coù tranh luaän thì coù nhieàu lôøi, nhaân nhieàu lôøi maø coù traïo cöû, nhaân traïo cöû maø taâm khoâng tòch tónh, nhaân taâm khoâng tòch tónh neân taâm rôøi xa ñònh. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, khi ngöôi thuyeát phaùp ñöøng noùi to, noùi maïnh, nhö sö töû. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, khi ngöôi thuyeát phaùp haõy haï yù maø thuyeát phaùp, khoâng raùng söùc, tieâu dieät söùc, deïp boû söùc, haõy thuyeát phaùp baèng söï khoâng duøng cöôøng löïc, nhö sö töû17. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, haõy hoïc nhö vaäy”. Baáy giôø Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch aùo vai phaûi, chaép tay höôùng Phaät, baïch raèng: “Baïch Ñöùc Theá Toân, theá naøo laø vò Tyø-kheo ñeán choã cöùu caùnh, cöùu caùnh baïch tònh, cöùu caùnh phaïm haïnh vaø cöùu caùnh phaïm haïnh cuøng toät?” Ñöùc Theá Toân baûo: “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Tyø-kheo khi ñaõ thoï laïc, caûm thoï khoå, caûm thoï khoâng laïc khoâng khoå, vò aáy ôû nôi caùc caûm thoï naøy maø quaùn voâ thöôøng, quaùn höng suy, quaùn ñoaïn, quaùn voâ duïc, quaùn dieät, quaùn xaû. Sau khi ôû nôi caùc caûm thoï naøy maø quaùn voâ thöôøng, quaùn höng suy, quaùn ñoaïn, quaùn voâ duïc, quaùn dieät, quaùn xaû, vò aáy khoâng chaáp thuû ñôøi naøy18, do khoâng chaáp thuû ñôøi naøy maø khoâng bò nhoïc nhaèn, do khoâng bò nhoïc nhaèn neân nhaäp Nieát- baøn, bieát moät caùch nhö thaät raèng: ‘Söï sanh ñaõ döùt, phaïm haïnh ñaõ vöõng, ñieàu ñaùng laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn taùi sanh nöõa’. “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, nhö vaäy laø Tyø-kheo ñöôïc ñeán choã cöùu caùnh, cöùu caùnh baïch tònh, cöùu caùnh phaïm haïnh vaø cöùu caùnh phaïm haïnh cuøng toät”. Phaät thuyeát nhö vaäy. Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.
16.
No.47: ai ñaõ noùi gì vôùi cö só ñoù? Bôûi vì ta vaøo nhaø maø cö só ñoù khoâng chòu noùi chuyeän vôùi ta.
17.
No.47: haõy nhö sö töû luaän.
18.
Baát thoï thöû theá Paøli: na kióci loke upaødiyati, khoâng chaáp thuû baát cöù caùi gì ôû treân ñôøi.