126. KINH HAØNH DUÏC1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø, Cö só Caáp Coâ Ñoäc2 ñi ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã saùt chaân Ngaøi roài ngoài xuoáng moät beân, thöa raèng: “Baïch Theá Toân, ôû ñôøi coù bao nhieâu haïng ngöôøi haønh duïc3?” Ñöùc Theá Toân daïy: “Naøy Cö só, ôû ñôøi goàm coù möôøi haïng ngöôøi haønh duïc. Nhöõng gì laø möôøi? “Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo, keû aáy khoâng töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân caûnh giôùi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, naøy Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo, keû aáy coù theå töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, nhöng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân caûnh giôùi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo, keû aáy coù theå töï nuoâi thaân ñaày ñuû, nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân caûnh giôùi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch vöøa hôïp phaùp vöøa phi phaùp. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch vöøa hôïp phaùp vöøa phi phaùp, keû aáy khoâng töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân caûnh giôùi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch vöøa hôïp phaùp vöøa phi phaùp. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch vöøa hôïp phaùp vöøa phi phaùp, keû aáy coù theå töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, nhöng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ.
1.
Baûn Haùn, quyeån 30. Töông ñöông Paøli, A. 10. 91 Kaømabhogì.
2.
Caáp Coâ Ñoäc Cö só Paøli: Anaøthapiiñòko gahapati.
3.
Haønh duïc (nhaân) Paøli: kaømabhogì, ngöôøi höôûng thuï duïc laïc.
Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ, keû aáy khoâng töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ, keû aáy coù theå töï nuoâi thaân ñaày ñuû cuøng nuoâi cha meï, vôïï con, daày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, nhöng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ, keû aáy coù theå töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Nhöng khi coù cuûa caûi roài laïi bò ñaém nhieãm, heä luïy. Khi ñaõ bò heä luïy, ñaém nhieãm, khoâng thaáy ñöôïc tai hoaïn, khoâng bieát ñeán söï xuaát yeáu maø tieâu duøng. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Laïi nöõa, Cö só, coù haïng ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ, keû aáy coù theå töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, thoï höôûng laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Khi coù cuûa caûi roài, khoâng ñaém nhieãm, khoâng heä luïy. Ñaõ khoâng heä luïy, khoâng ñaém nhieãm, thaáy ñöôïc tai hoaïn, bieát ñöôïc söï xuaát yeáu maø tieâu duøng. Ñoù laø moät haïng ngöôøi haønh duïc. “Naøy Cö só, neáu coù ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch phi phaùp voâ ñaïo, keû aáy khoâng töï nuoâi thaân ñaày ñuû, cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng khoâng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, höôûng thoï laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu, thì keû haønh duïc naøy so vôùi caùc ngöôøi haønh duïc khaùc laø thaáp heøn nhaát. “ Naøy Cö só, neáu coù ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch vöøa hôïp phaùp vöøa phi phaùp. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch vöøa hôïp phaùp vöøa phi phaùp, keû aáy töï nuoâi thaân ñaày ñuû cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, höôûng thoï laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu, thì keû haønh duïc naøy so vôùi caùc ngöôøi haønh duïc khaùc laø toái thöôïng. “Naøy Cö só, neáu coù ngöôøi haønh duïc tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ. Sau khi tìm caàu cuûa caûi moät caùch hôïp phaùp, phaûi leõ, keû aáy khoâng töï nuoâi thaân ñaày ñuû cuøng nuoâi cha meï, vôï con, ñaày tôù, ngöôøi giuùp vieäc, cuõng cuùng döôøng Sa-moân, Phaïm chí ñeå ñöôïc leân coõi an vui, höôûng thoï laïc baùo, sanh vaøo coõi trôøi, soáng laâu. Khi coù cuûa caûi roài, khoâng ñaém nhieãm, khoâng heä luïy. Ñaõ khoâng heä luïy, khoâng ñaém nhieãm, thaáy ñöôïc tai hoaïn, bieát söï xuaát yeáu khi tieâu duøng, thì keû haønh duïc naøy so vôùi caùc ngöôøi haønh duïc khaùc laø toái ñeä nhaát, toái ñaïi, toái thöôïng, toái thaéng, toái toân, toái dieäu. “Cuõng nhö con boø coù söõa, do söõa coù laïc, do laïc coù sanh toâ, do sanh toâ coù thuïc toâ, do thuïc toâ coù toâ tinh. Toâ tinh laø toái ñeä nhaát, toái ñaïi, toái thöôïng, toái thaéng, toái toân, toái dieäu. Naøy Cö só, cuõng nhö vaäy, so vôùi caùc ngöôøi haønh duïc khaùc, keû haønh duïc naøy laø toái ñeä nhaát, toái ñaïi, toái thöôïng, toái thaéng, toái toân, toái dieäu.” Khi aáy, Ñöùc Theá Toân noùi tuïng raèng4:
4. Baûn Paøli khoâng coù keä tuïng.
Neáu phi phaùp kieám cuûa;
Vöøa phaùp vöøa phi phaùp;
Khoâng cuùng, khoâng töï duøng,
Khoâng boá thí, taïo phöôùc;
Caû hai ñeàu mang hoïa,
Keû haønh duïc thaáp nhaát.
Neáu kieám cuûa hôïp phaùp,
Ñaõ lo ñöôïc töï thaân,
Cung caáp vaø töï duøng,
Boá thí vaø taïo phöôùc,
Caû hai ñeàu coù ñöùc;
Keû haønh duïc toái thöôïng.
Neáu ñöôïc tueä xuaát yeáu,
Höôûng laïc soáng taïi gia,
Thaáy tai hoaïn, tri tuùc,
Tieát kieäm duøng taøi vaät,
Keû ñöôïc tueä xuaát duïc,
Laø haønh duïc treân heát.
Phaät thuyeát nhö vaäy. Cö só Caáp Coâ Ñoäc vaø caùc Tyø-kheo sau khi nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.