128. KINH ÖU-BAØ-TAÉC1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø, Cö só Caáp Coâ Ñoäc cuøng chuùng Öu-baø-taéc goàm coù naêm traêm ngöôøi ñi ñeán choã Toân giaû Xaù-leâ Töû. Cö só Caáp Coâ Ñoäc cuùi ñaàu ñaûnh leã roài ngoài xuoáng moät beân. Naêm traêm Öu-baø-taéc cuõng laøm leã roài ngoài xuoáng moät beân. Cö só Caáp Coâ Ñoäc vaø naêm traêm Öu- baø-taéc sau khi ngoài xuoáng moät beân, Toân giaû Xaù-leâ Töû thuyeát phaùp cho hoï, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu söï hoan hyû. Ngaøi duøng voâ löôïng phöông tieän thuyeát phaùp cho hoï, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu söï hoan hyû roài, lieàn rôøi choã ngoài ñi ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu leã saùt chaân Phaät vaø ngoài xuoáng moät beân. Sau khi Toân giaû Xaù-leâ Töû ñi chaúng bao laâu, Cö só Caáp Coâ Ñoäc vaø naêm traêm Öu-baø- taéc cuõng ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã saùt chaân Ngaøi roài ngoài xuoáng moät beân. Sau khi Toân giaû Xaù-leâ Töû vaø moïi ngöôøi ñaõ an toïa, Ñöùc Theá Toân daïy: “Naøy Xaù-leâ Töû, neáu thaày bieát raèng baïch y Thaùnh ñeä töû2 gìn giöõ, thöïc haønh naêm phaùp moät caùch hoaøn haûo vaø ñöôïc boán taêng thöôïng taâm3, hieän phaùp laïc truù, deã ñöôïc chöù khoâng phaûi khoù ñöôïc. Xaù-leâ Töû, thaày neân xaùc nhaään raèng Thaùnh ñeä töû naøy khoâng coøn ñoïa ñòa nguïc, cuõng khoâng coøn sanh vaøo loaøi suùc sanh, ngaï quyû vaø caùc choã aùc, ñöôïc quaû Tu-ñaø- hoaøn, khoâng ñoïa aùc phaùp, nhaát ñònh thaúng tieán tôùi quaû vò Chaùnh giaùc, toái ña chòu baûy laàn sanh töû nöõa. Sau baûy laàn qua laïi coõi trôøi, nhaân gian, lieàn ñöôïc chaám döùt khoå ñau. “Xaù-leâ Töû, theá naøo laø baïch y Thaùnh ñeä töû kheùo giöõ gìn vaø thöïc haønh naêm phaùp4? Ñoù laø baïch y Thaùnh ñeä töû xa lìa saùt sanh, vöùt boû dao gaäy, coù taâm taøm quyù, taâm töø bi, laøm lôïi ích cho taát caû, cho ñeán loaøi coân truøng, ngöôøi aáy ñoái vôùi söï saùt sanh, taâm ñaõ tònh tröø. Ñoù laø phaùp thöù nhaát maø baïch y Thaùnh ñeä töû ñaõ giöõ gìn vaø thöïc haønh moät caùch hoaøn haûo. “Laïi nöõa, naøy Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû xa lìa vieäc laáy cuûa khoâng cho, döùt tröø vieäc laáy cuûa khoâng cho. Khi naøo cho môùi laáy, vui vôùi vieäc cho môùi laáy, thöôøng öa boá thí, hoan hyû khoâng keo kieát, khoâng mong ñeàn traû, khoâng tham lam, thaáy taøi vaät cuûa keû khaùc khoâng laáy veà mình5. Ngöôøi aáy ñoái vôùi vieäc khoâng cho maø laáy taâm ñaõ tònh tröø. Ñoù laø phaùp thöù hai maø baïch y Thaùnh ñeä töû ñaõ giöõ gìn vaø thöïc haønh moät caùch hoaøn haûo.
1. Töông ñöông Paøli A.5.179: Gihi-sutta. 2. Baïch y Thaùnh ñeä töû Paøli: gihi odaøtavasana, taïi gia aùo traéng. 3. Boán taêng thöôïng taâm ôû ñaây chæ boán chöùng tònh hay boán baát hoaïi tín, (xem Phaùp Uaån 2, No.1537, trang 460a). Paøli: cataro aøbhicetasikaø dhammaø; xem ñoaïn döôùi. 4. Thieän hoä haønh nguõ phaùp Paøli: paócasu sikkhaøpadesu saövutta- kammanto, hoaït ñoäng ñöôïc phoøng hoä trong naêm ñieàu hoïc, töùc hoä trì naêm giôùi. 5. Baát dó thaâu sôû phuù thöôøng töï hoä dó khoâng bò aùm aûnh bôûi vieäc aên troäm. Sau khi thöôøng töï giöõ gìn... Caâu naøy baát thöôøng so vôùi caùc nôi khaùc cuõng trong baûn Haùn naøy. ÔÛ ñaây dòch theo thoâng leä cuûa caùc tröôøng hôïp kia.
“Laïi nöõa, Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû xa lìa taø daâm, döùt tröø taø daâm. Ngöôøi nöõ kia hoaëc coù cha giöõ gìn, hoaëc coù meï giöõ, hoaëc caû cha caû meï cuøng giöõ, hoaëc anh em giöõ, hoaëc chò em giöõ, hoaëc gia nöông giöõ, hoaëc thaân toäc giöõ, hoaëc ngöôøi cuøng hoï giöõ, hoaëc laø vôï cuûa ngöôøi khaùc, hoaëc coù phaït gaäy6, khuûng boá, hoaëc ñaõ coù öôùc heïn baèng taøi hoùa, cho ñeán baèng moät traøng hoa7; ñoái vôùi taát caû nhöõng ngöôøi nöõ aáy, khoâng xaâm phaïm ñeán. Ngöôøi aáy ñoái vôùi taø daâm, taâm ñaõ tònh tröø. Ñoù laø phaùp thöù ba maø baïch y Thaùnh ñeä töû ñaõ giöõ gìn vaø thöïc haønh moät caùch hoaøn haûo. “Laïi nöõa, Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû xa lìa noùi doái, döùt tröø noùi doái; noùi lôøi chaân thaät, öa söï chaân thaät, an truï nôi söï chaân thaät, khoâng dôøi ñoåi sai chaïy. Taát caû nhöõng lôøi noùi ñeàu ñaùng tin, khoâng löøa doái theá gian. Ngöôøi aáy ñoái vôùi söï noùi doái, taâm ñaõ tònh tröø. Ñoù laø phaùp thöù tö maø baïch y Thaùnh ñeä töû giöõ gìn vaø thöïc haønh moät caùch hoaøn haûo. “Laïi nöõa, Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû lìa röôïu, boû röôïu. Ngöôøi aáy ñoái vôùi vieäc uoáng röôïu, taâm ñaõ tònh tröø. Ñoù laø phaùp thöù naêm maø baïch y Thaùnh ñeä töû giöõ gìn vaø thöïc haønh moät caùch hoaøn haûo. “Naøy Xaù-leâ Töû, theá naøo laø baïch y Thaùnh ñeä töû ñöôïc boán taâm taêng thöôïng, hieän phaùp laïc truù, deã chöù khoâng phaûi khoù ñöôïc8? Ñoù laø baïch y Thaùnh ñeä töû nieäm töôûng Nhö Lai9, Baäc Voâ Sôû Tröôùc, Ñaúng Chaùnh Giaùc, Minh Haïnh Thaønh Töïu, Thieän Theä, Theá Gian Giaûi, Voâ Thöôïng Só, Ñaïo Phaùp Ngöï, Thieân Nhaân Sö, Phaät Chuùng Höïu. Nhôù nghó Nhö Lai nhö vaäy roài, neáu coù nhöõng aùc duïc lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän, nhôùp nhô, saàu khoå, aâu lo cuõng ñöôïc tieâu dieät. Baïch y Thaùnh ñeä töû nöông vaøo Nhö Lai, taâm tònh ñöôïc hyû, neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän nhôùp nhô, saàu khoå, aâu lo cuõng ñöôïc tieâu dieät. Nhö vaäy, baïch y Thaùnh ñeä töû ñöôïc taâm taêng thöôïng thöù nhaát, hieän phaùp laïc truù, deã ñöôïc chöù khoâng phaûi khoù ñöôïc. “Laïi nöõa, Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû nieäm töôûng Phaùp10 ñöôïc Theá Toân kheùo giaûng, phaùp chaéc chaén ñöa ñeán cöùu caùnh, khoâng phieàn, khoâng nhieät, haèng höõu, khoâng di ñoäng. Quaùn phaùp nhö vaäy, bieát phaùp nhö vaäy, nhôù nghó phaùp nhö vaäy roài neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän nhôùp nhô, saàu khoå, aâu lo, cuõng ñöôïc tieâu dieät. Baïch y Thaùnh ñeä töû duyeân vaøo phaùp, taâm tònh ñöôïc hyû. Neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc, lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän nhôùp nhô, saàu khoå, aâu lo, cuõng ñöôïc tieâu dieät. Nhö vaäy, baïch y Thaùnh ñeä töû ñöôïc taâm taêng thöôïng thöù hai. “Laïi nöõa, Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû nieäm chuùng Taêng11, Thaùnh chuùng cuûa Nhö Lai laø nhöõng baäc thieän thuù höôùng, chaùnh thuù höôùng, nhö lyù haønh, phaùp tuøy phaùp haønh, chuùng aáy thaät coù A-la-haùn höôùng, A-la-haùn quaû, coù A-na-haøm höôùng, A-na-haøm quaû, coù Tö-ñaø-haøm höôùng, Tö-ñaø-haøm quaû, coù Tu-ñaø-hoaøn höôùng, Tu-ñaø-hoaøn quaû. Ñoù laø boán
6. Höõu tieân phaït, khuûng boá roi voït vaø ñe doïa; hai haïng nöõ khoâng laø vôï hay con cuûa ai, nhöng moät haïng ñöôïc phaùp luaät vua gìn giöõ; vaø moät haïng voán laø noâ tyø ñöôïc chuû gìn giöõ. 7. Ngöôøi nöõ ñaõ höùa hoân. 8. Nghóa laø, do coù boán taêng thöôïng taâm (catunnaö aøbhicetasikaønaö) maø soáng an laïc ngay trong hieän taïi (diææhadhammavihaøraønaö). 9. Haùn: nieäm Nhö Lai Paøli: buddhe aveccappasaødena samannaøgato, thaønh töïu nieàm tin khoâng dao ñoäng ñoái vôùi Phaät. Coù boán nieàm tin baát ñoäng, goïi laø boán chöùng tònh hay baát hoaïi tín; xem ñoaïn tieáp cuûa kinh. 10. Haùn: nieäm Phaùp. Paøli: dhamme aveccappasaødena samannaøgato, thaønh töïu nieàm tin baát ñoäng nôi Phaùp. 11. Nieäm Taêng. Paøli: saíhge aveccappasdeøna samannaøgato.
caëp taùm baäc, laø chuùng cuûa Nhö Lai thaønh töïu giôùi, thaønh töïu ñònh, thaønh töïu trí tueä, thaønh töïu giaûi thoaùt, thaønh töïu giaûi thoaùt tri kieán, ñaùng kính, ñaùng troïng, ñaùng phuïng, ñaùng cuùng, laø ruoäng phöôùc an laønh cuûa theá gian. Ngöôøi aáy nhôù nghó chuùng cuûa Nhö Lai nhö vaäy, neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän, nhôùp nhô, aâu lo, cuõng ñöôïc tieâu dieät. Baïch y Thaùnh ñeä töû duyeân vaøo chuùng cuûa Nhö Lai, taâm ñöôïc hoan hyû, neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän, nhôùp nhô, saàu khoå, aâu lo cuõng ñöôïc tieâu dieät. Nhö vaäy, baïch y Thaùnh ñeä töû ñöôïc taâm taêng thöôïng thöù ba, hieän phaùp laïc truù deã ñöôïc chöù khoâng phaûi khoù ñöôïc. “Laïi nöõa, Xaù-leâ Töû, baïch y Thaùnh ñeä töû töï nieäm töôûng giôùi12, giôùi naøy khoâng söùt meû, khoâng raùch naùt, khoâng oâ ueá, khoâng caáu baån, vöõng nhö maët ñaát, khoâng hö voïng, ñoù laø ñieàu maø Ñöùc Phaät ngôïi khen, thoï trì ñaày ñuû toát ñeïp. Ngöôøi aáy töï nhôù nghó giôùi nhö vaäy, neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc, lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän, saàu khoå, nhôùp nhô, aâu lo cuõng ñöôïc tieâu dieät. Baïch y Thaùnh ñeä töû duyeân vaøo giôùi, taâm ñònh ñöôïc hyû. Neáu coù nhöõng ñieàu aùc duïc lieàn ñöôïc tieâu dieät. Trong taâm coù nhöõng ñieàu baát thieän, nhôùp nhô, saàu khoå, aâu lo cuõng ñöôïc tieâu dieät. Nhö vaäy, baïch y Thaùnh ñeä töû ñöôïc taâm taêng thöôïng thöù tö, ñoái vôùi hieän phaùp laïc truù deã ñöôïc chöù khoâng phaûi khoù ñöôïc. “Naøy Xaù-leâ Töû, neáu thaày bieát raèng baïch y Thaùnh ñeä töû giöõ gìn vaø thöïc haønh naêm phaùp moät caùch hoaøn haûo vaø ñöôïc boán taâm taêng thöôïng, hieän phaùp laïc truù, deã ñöôïc chöù khoâng phaûi khoù ñöôïc, thì naøy Xaù-leâ Töû, thaày neân ghi nhaän raèng ‘Thaùnh ñeä töû naøy khoâng coøn ñoïa ñòa nguïc, cuõng khoâng sanh vaøo loaøi suùc sanh, ngaï quyû vaø caùc choã aùc, ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, khoâng ñoïa aùc phaùp, nhaát ñònh thaúng tieán ñeán quaû vò Chaùnh giaùc, toái ña chòu baûy laàn sanh töû nöõa, sau baûy laàn qua laïi coõi trôøi vaø nhaân gian, lieàn ñöôïc chaám döùt khoå ñau’.” Khi aáy Ñöùc Theá Toân noùi tuïng raèng: Keû trí soáng taïi gia, Thaáy ñòa nguïc, sôï haõi; Do thoï trì Thaùnh phaùp, Tröø boû taát caû aùc. Khoâng saùt haïi chuùng sanh, Bieát roài hay lìa boû, Chaân thaät khoâng noùi doái, Khoâng troäm cuûa keû khaùc; Tri tuùc vôùi gia phuï, Khoâng aùi laïc vôï ngöôøi; Döùt boû vieäc uoáng röôïu, Goác taâm loaïn cuoàng si. Thöôøng neân nieäm chaùnh giaùc, Suy nghó caùc phaùp laønh. Nieäm Taêng, quaùn caám giôùi, Do ñoù ñöôïc hoan hyû.
12. Töï nieäm thi-laïi Paøli: ariyakantehi sìlehi aveccappasaødena samannaøgato, thaønh töïu caùc hoïc giôùi maø Thaùnh aùi moä.
Muoán haønh haïnh boá thí,
Maø caàu mong höôûng phöôùc,
Tröôùc thí baäc tòch tònh13,
Nhö vaäy thaønh quaû baùo.
Ta noùi, baäc tòch tònh,
Xaù-lôïi neân nghe kyõ.
Neáu coù ñen vaø traéng,
Duø saéc ñoû hay vaøng
Taïp saéc, saéc ñang yeâu14,
Boø vaø caùc chim caâu,
Tuøy loaïi chuùng sanh ra.
Boø thuaàn, ñi phía tröôùc,
Thaân söùc thaønh ñaày ñuû;
Ñi nhanh laïi veà nhanh,
Duøng theo khaû naêng chuùng,
Keû gì saéc toát xaáu.
Nhaân gian naøy cuõng vaäy,
Tuøy theo choã thoï sanh,
Saùt-ñeá-lò, Phaïm chí,
Cö só hay thôï thuyeàn,
Tuøy thoï sanh cuûa hoï,
Tröôûng thöôïng do tònh giôùi.
Baäc Voâ Tröôùc, Thieän Theä,
Cuùng thí aáy, quaû lôùn.
Phaøm phu, voâ sôû trí,
Khoâng tueä, khoâng hoïc hoûi,
Thí nôi aáy, quaû nhoû.
Khoâng quang minh roïi ñeán,
Nôi naøo roïi quang minh,
Phaät ñeä töû trí tueä,
Tín taâm nôi Thieän Theä,
Thieän caên ñöôïc vöõng beàn,
Ngöôøi aáy sanh thieän xöù,
Nhö yù chöùng Gia gia,
Toái haäu ñaéc Nieát-baøn,
Nhö vaäy coù duyeân caû.
Phaät thuyeát nhö vaäy. Toân giaû Xaù-leâ Töû, chö Tyø-kheo, Cö só Caáp Coâ Ñoäc vaø naêm traêm Öu-baø-taéc sau khi nghe lôøi Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.
13. Haùn: tieân thí ö töùc taâm boá thí cho ngöôøi coù taâm tòch tónh tröôùc heát. Paøli: santesu paæhamaö dinnaø. 14. Mang saéc aùi laïc saéc Paøli: kammasaøsu saruøpaøsu, (nhöõng con boø) coù ñoám hay cuøng maøu. Hình nhö baûn Haùn ñoïc laø suruøpa thay vì saruøpa.