151. KINH PHAÏM CHÍ A-NHIEÁP-HOØA1
Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Ñöùc Phaät du hoùa taïi nöôùc Xaù-veä, trong röøng Thaéng, vöôøn Caáp coâ ñoäc. Baáy giôø coù moät soá ñoâng Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la nhoùm hoïp taïi hoïc ñöôøng, cuøng nhau baøn luaän nhö theá naøy: “Doøng Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân. Nhöng Sa-moân Cuø-ñaøm noùi, boán chuûng taùnh thaûy ñeàu thanh tònh, vôùi söï giaûng giaûi, hieån thò.” Nhöõng vò aáy nghó nhö theá naøy: “Naøy chö Hieàn, ai laø ngöôøi coù khaû naêng ñeán Sa-moân Cuø-ñaøm, ñem söï kieän naøy ñuùng nhö phaùp maø caät vaán?” Hoï laïi nghó nhö theá naøy: “A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp2 ñöôïc cha meï sinh ra vôùi söï thoï sanh thanh tònh, cho ñeán baûy ñôøi cha meï khoâng döùt tuyeät doøng hoï, ñôøi ñôøi khoâng coù tieáng xaáu, nghe nhieàu hieåu roäng, ñoïc thuoäc boán kinh ñieån3, thaáu suoát nhaân duyeân, chaùnh vaên, hí truyeän thöù naêm, cuù thuyeát4. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp coù khaû naêng ñeå coù theå ñeán Sa- moân Cuø-ñaøm, ñem söï kieän naøy ñuùng nhö phaùp maø caät vaán. Naøy chö Hieàn, haõy ñeán A- nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñeå noùi söï kieän naøy. Tuøy theo nhöõng gì A-nhieáp-hoøa-la- dieân-da-na Ma-naïp noùi, chuùng ta seõ ghi nhaän.” Roài soá ñoâng caùc Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la ñi ñeán choã A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma- naïp cuøng chaøo hoûi roài ngoài qua moät beân vaø noùi raèng: “Naøy Ma-naïp, chuùng toâi moät soá ñoâng caùc Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la nhoùm hoïp taïi hoïc ñöôøng, cuøng nhau baøn luaän nhö theá naøy, ‘Doøng Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân. Nhöng Sa-moân Cuø-ñaøm noùi: boán chuûng taùnh thaûy ñeàu thanh tònh, vôùi söï giaûng giaûi, hieån thò’. Nhöõng vò aáy nghó nhö theá naøy, ‘Naøy chö Hieàn, ai laø ngöôøi coù khaû naêng ñeán Sa-moân Cuø-ñaøm, ñem söï kieän naøy ñuùng nhö phaùp maø caät
1. Töông ñöông Paøli M.93 Assalaøyana-sutta. Haùn, bieät dòch No.71 Phaïm Chí An-ba-la-dieân Vaán Chuûng Toân Kinh, Ñoâng Taán, Truùc Ñaøm-voâ-lan dòch. 2. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp 惒Paøli: AØssalaøyana-maønava. Baûn Paøli xaùc ñònh: môùi 16 tuoåi thoâi. No.71: khoaûng 15 hay 16 tuoåi. 3. Töù ñieån kinh, chæ boán boä Veä-ñaø. 4. Nhaân duyeân, chaùnh vaên, hí nguõ, cuù thuyeát. Theo Paøli: nighandu (töø vöïng), keæubha (leã nghi), aøkkharappabheda (ngöõ nguyeân), itihaøsa (hí truyeän), padakoveyyakarana (cuù thuyeát, vaên phaïm).
vaán?’ Hoï laïi nghó nhö theá naøy, ‘A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñöôïc cha meï sinh ra vôùi söï thoï sanh thanh tònh, cho ñeán baûy ñôøi cha meï khoâng döùt tuyeät doøng hoï, ñôøi ñôøi khoâng coù tieáng xaáu, nghe nhieàu hieåu roäng, ñoïc thuoäc boán kinh ñieån, thaáu suoát nhaân duyeân, chaùnh vaên, hí truyeän nguõ, cuù thuyeát. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp coù khaû naêng ñeå coù theå ñeán Sa-moân Cuø-ñaøm, ñem söï kieän naøy ñuùng nhö phaùp maø caät vaán’.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp noùi vôùi caùc Phaïm chí raèng: “Naøy chö Hieàn, Sa-moân Cuø-ñaøm ñuùng nhö phaùp maø thuyeát phaùp. Neáu ñuùng nhö phaùp maø thuyeát phaùp thì khoâng theå caät vaán.” Soá ñoâng Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la noùi raèng: “Naøy Ma-naïp, ngöôi chöa bò khuaát phuïc thì chöa theå töï mình chòu khuaát phuïc tröôùc. Vì sao? Vì A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp do cha meï sinh ra vôùi söï thoï sanh thanh tònh, cho ñeán baûy ñôøi cha meï khoâng döùt tuyeät doøng hoï, ñôøi ñôøi khoâng laøm caùc vieäc aùc, nghe nhieàu hieåu roäng, ñoïc thuoäc boán boä kinh ñieån, thaáu suoát nhaân duyeân, chaùnh vaên, hí truyeän nguõ, cuù thuyeát. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp coù khaû naêng ñeå coù theå ñeán Sa- moân Cuø-ñaøm, ñem söï kieän naøy ñuùng nhö phaùp maø caät vaán.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp beøn im laëng nhaän lôøi soá ñoâng Phaïm chí ôû Caâu- taùt-la. Roài A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp cuøng vôùi soá ñoâng Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la ñeán choã Phaät, cuøng chaøo hoûi, roài ngoài qua moät beân maø baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, con coù ñieàu muoán hoûi, mong Ngaøi nghe cho chaêng?” Ñöùc Theá Toân noùi raèng: “Naøy Ma-naïp, haõy tuøy yù maø hoûi.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp hoûi raèng: “Thöa Cuø-ñaøm, caùc Phaïm chí noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’. Nhöng chöa bieát Sa-moân Cuø-ñaøm seõ noùi nhö theá naøo?” Ñöùc Theá Toân noùi raèng: “Nay Ta hoûi ngöôi, haõy tuøy theo söï hieåu bieát maø traû lôøi. “Naøy Ma-naïp, ngöôi coù nghe noùi ôû nöôùc Dö-ni5 vaø Kieám-phuø6 chæ coù hai chuûng taùnh laø chuû nhaân vaø ñaày tôù; sau khi laøm chuû nhaân, laïi trôû thaønh ñaày tôù; sau khi laøm ñaày tôù laïi trôû thaønh chuû nhaân chaêng?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, con nghe taïi hai nöôùc Dö-ni vaø Kieám-phuø coù hai chuûng taùnh, chuû nhaân vaø ñaày tôù; chuû nhaân laøm ñaày tôù, ñaày tôù laøm chuû nhaân.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, neáu Phaïm chí coù thuù höôùng chaân chaùnh thì Phaïm chí aáy ñöôïc hieåu bieát roõ vaø töï tri ñuùng nhö phaùp. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö neáu höôùng ñeán chaân chaùnh cuõng ñöôïc söï hieåu bieát kheùo leùo vaø töï tri ñuùng nhö phaùp.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, thaät laø kyø dieäu, thaät laø hy höõu, thaät laø thích thuù vôùi ví duï naøy. Nhöng caùc Phaïm chí vaãn noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng.
5.
Dö-ni Paøli: Yoni, teân moät nöôùc ôû Taây baéc AÁn-ñoä.
6.
Kieám-phuø Paøli: Kamboja, teân nöôùc, thuoäc ñòa phöông A-phuù-haõn ngaøy nay.
Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, ngöôi nghó sao? Phaûi chaêng chæ ñoäc nhaát coù Phaïm chí ñoái vôùi hö khoâng naøy maø khoâng bò dính, khoâng bò troùi, khoâng bò xuùc chaïm, khoâng bò ngaên ngaïi; coøn Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö thì khoâng nhö vaäy sao?7” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, Phaïm chí ñoái vôùi hö khoâng naøy khoâng bò dính, khoâng bò troùi, khoâng bò xuùc chaïm, khoâng bò ngaên ngaïi; Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö cuõng vaäy.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, neáu Phaïm chí coù thuù höôùng chaân chaùnh thì Phaïm chí aáy ñöôïc hieåu bieát roõ vaø töï tri ñuùng nhö phaùp. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö neáu höôùng ñeán chaân chaùnh cuõng ñöôïc söï hieåu bieát kheùo leùo vaø töï tri ñuùng nhö phaùp.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, thaät laø kyø dieäu, thaät laø hy höõu, thaät laø thích thuù vôùi ví duï naøy. Nhöng caùc Phaïm chí vaãn noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Phaûi chaêng chæ coù Phaïm chí môùi coù theå haønh töø taâm, khoâng keát, khoâng oaùn, khoâng nhueá, khoâng traùnh? Coøn Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö thì khoâng nhö vaäy?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, Phaïm chí coù theå haønh töø taâm, khoâng keát, khoâng oaùn, khoâng nhueá, khoâng traùnh. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö cuõng nhö vaäy.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, neáu Phaïm chí coù thuù höôùng chaân chaùnh thì Phaïm chí aáy ñöôïc hieåu bieát roõ vaø töï tri ñuùng nhö phaùp. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö neáu höôùng ñeán chaân chaùnh cuõng ñöôïc söï hieåu bieát kheùo leùo vaø töï tri ñuùng nhö phaùp.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, thaät laø kyø dieäu, thaät laø hy höõu, thaät laø thích thuù vôùi ví duï naøy. Nhöng caùc Phaïm chí vaãn noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Neáu coù nhöõng ngöôøi thuoäc moät traêm chuûng toäc khaùc nhau ñeán, vaø coù ngöôøi noùi vôùi hoï raèng, ‘Caùc ngöôi haõy ñeán ñaây. Neáu ai sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi hay chuûng toäc Phaïm chí thì nhöõng ngöôøi aáy môùi coù theå mang boät taém ñeán nöôùc maø taém, taém röûa thaät saïch caáu baån’. Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Chæ nhöõng ngöôøi trong chuûng toäc Saùt-lôïi hay chuûng toäc Phaïm chí thì nhöõng ngöôøi aáy môùi coù theå mang boät taém ñeán nöôùc taém röûa cho thaät saïch caùc caáu baån chaêng? Hay nhöõng ngöôøi trong chuûng toäc Cö só, chuùng toäc Coâng sö, nhöõng ngöôøi naøy khoâng theå mang boät taém ñeán nöôùc maø taém
7. Xem kinh soá 150 treân.
röûa cho thaät saïch caùc caáu baån? Hay taát caû moïi ngöôøi trong moät traêm chuûng toäc khaùc nhau vaãn coù theå mang ñaäu taém ñeán nöôùc maø taém röûa thaät saïch caùc caáu baån?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, taát caû moïi ngöôøi trong traêm chuûng toäc khaùc nhau aáy ñeàu coù theå mang ñaäu taém ñeán nöôùc maø taém röûa thaät saïch caùc caáu baån. “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, neáu Phaïm chí coù thuù höôùng chaân chaùnh thì Phaïm chí aáy ñöôïc hieåu bieát roõ vaø töï tri ñuùng nhö phaùp. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö neáu höôùng ñeán chaân chaùnh cuõng ñöôïc söï hieåu bieát kheùo leùo vaø töï tri ñuùng nhö phaùp.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, thaät laø kyø dieäu, thaät laø hy höõu, thaät laø thích thuù vôùi ví duï naøy. Nhöng caùc Phaïm chí vaãn noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Neáu coù ngöôøi thuoäc moät traêm chuûng toäc khaùc nhau ñeán, vaø coù ngöôøi noùi vôùi hoï raèng, ‘Caùc ngöôøi haõy ñeán ñaây. Neáu ai sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi hay chuûng toäc Phaïm chí, chæ nhöõng ngöôøi aáy môùi coù theå duøng nhaùnh sa-la raát khoâ hay goã chieân-ñaøn laøm moài löûa, roài laáy duøi maø duøi cho löûa phaùt ra vaø chaùy lôùn leân’. Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Chæ nhöõng ngöôøi trong chuûng toäc Saùt-lôïi vaø chuûng toäc Phaïm chí, nhöõng ngöôøi naøy môùi coù theå duøng nhaùnh sa-la raát khoâ hay goã chieân-ñaøn laøm moài löûa, roài laáy duøi maø duøi cho phaùt ra löûa vaø chaùy lôùn leân chaêng? Hay nhöõng ngöôøi trong chuûng toäc Cö só, chuûng toäc Coâng sö, nhöõng ngöôøi naøy cuõng seõ duøng nhaùnh sa-la raát khoâ, hay goã chieân-ñaøn laøm moài löûa, roài laáy duøi maø duøi cho phaùt ra löûa vaø chaùy lôùn leân? Hay nhöõng ngöôøi thuoäc moät traêm chuûng toäc khaùc nhau ñeàu coù theå duøng baát cöù loaïi gì maø laøm moài löûa, roài laáy duøi maø duøi cho phaùt ra löûa vaø chaùy lôùn leân?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, taát caû nhöõng ngöôøi trong moät traêm chuûng toäc khaùc nhau kia ñeàu coù theå duøng baát cöù loaïi goã naøo laøm moài löûa, roài laáy duøi maø duøi cho phaùt ra löûa vaø chaùy lôùn leân.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, neáu Phaïm chí coù thuù höôùng chaân chaùnh thì Phaïm chí aáy ñöôïc hieåu bieát roõ vaø töï tri ñuùng nhö phaùp. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö neáu höôùng ñeán chaân chaùnh cuõng ñöôïc söï hieåu bieát kheùo leùo vaø töï tri ñuùng nhö phaùp.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, thaät laø kyø dieäu, thaät laø hy höõu, thaät laø thích thuù vôùi ví duï naøy. Nhöng caùc Phaïm chí vaãn noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, yù oâng nghó sao? Neáu nhöõng ngöôøi trong moät traêm chuûng toäc khaùc nhau kia ñeàu coù theå duøng baát cöù loaïi goã naøo laøm moài löûa roài laáy duøi maø duøi cho phaùt ra löûa vaø chaùy lôùn leân, phaûi chaêng taát caû löûa aáy ñeàu coù ngoïn, coù maøu saéc, coù söùc noùng, coù aùnh saùng, ñeàu coù theå duøng vaøo caùc coâng vieäc do löûa ñem laïi? Hay chæ ñoäc nhaát thöù löûa naøy môùi coù ngoïn, coù maøu saéc, coù söùc noùng, coù aùnh saùng, coù theå duøng vaøo caùc coâng vieäc do löûa
ñem laïi? Hay ñoäc nhaát thöù löûa kia khoâng coù ngoïn, khoâng maøu saéc, khoâng söùc noùng, khoâng aùnh saùng, khoâng theå duøng vaøo caùc coâng vieäc do löûa ñem laïi? Hay taát caû thöù löûa kia ñeàu coù ngoïn, coù maøu saéc, coù söùc noùng, coù aùnh saùng, ñeàu coù theå duøng vaøo caùc coâng vieäc do löûa ñem laïi?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, neáu nhöõng ngöôøi trong moät traêm chuûng toäc khaùc nhau aáy ñeàu duøng baát cöù loaïi caây naøo laøm moài löûa, roài laáy duøi maø duøi cho löûa phaùt ra vaø chaùy lôùn leân. Taát caû nhöõng thöù löûa aáy ñeàu coù ngoïn, coù maøu saéc, coù söùc noùng, coù aùnh saùng, ñeàu coù theå duøng vaøo caùc coâng vieäc do löûa ñem laïi. Neáu ñoäc nhaát chæ thöù löûa kia coù ngoïn, coù maøu saéc, coù söùc noùng, coù aùnh saùng, coù theå duøng vaøo coâng vieäc cuûa löûa, tröôøng hôïp naøy khoâng theå coù. Neáu ñoäc nhaát chæ coù thöù löûa kia khoâng coù ngoïn, khoâng maøu saéc, khoâng söùc noùng, khoâng aùnh saùng vaø khoâng theå duøng vaøo caùc coâng vieäc cuûa löûa, cuõng khoâng coù tröôøng hôïp ñoù. Baïch Cuø-ñaøm, nhöng taát caû nhöõng thöù löûa kia ñeàu coù ngoïn, coù maøu saéc, coù söùc noùng, coù aùnh saùng, ñeàu coù theå duøng vaøo caùc coâng vieäc do löûa ñem laïi.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, neáu Phaïm chí coù thuù höôùng chaân chaùnh thì Phaïm chí aáy ñöôïc hieåu bieát roõ vaø töï tri ñuùng nhö phaùp. Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö neáu höôùng ñeán chaân chaùnh cuõng ñöôïc söï hieåu bieát kheùo leùo vaø töï tri ñuùng nhö phaùp.” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp baïch raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, thaät laø kyø dieäu, thaät laø hy höõu, thaät laø thích thuù vôùi ví duï naøy. Nhöng caùc Phaïm chí vaãn noùi nhö theá naøy, ‘Doøng toäc Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sinh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, neáu thaân naøy ñöôïc thoï sanh vaøo ñaâu, thì noù ñöôïc keå thuoäc loaïi ñoù. Neáu sanh trong chuûng toäc Phaïm chí, noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Phaïm chí. Neáu sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö, noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Coâng sö. “Naøy Ma-naïp, cuõng nhö tuøy theo löûa ñöôïc phaùt sanh nhö theá naøo thì ñöôïc keå thuoäc loaïi ñoù, töùc ñoù laø soá cuûa löûa. Neáu nhaân nôi caây maø phaùt sanh thì noù ñöôïc keå laø loaïi löûa caây. Neáu nhaân nôi coû raùc hay cuûi maø phaùt sanh thì noù ñöôïc keå laø loaïi löûa coû, löûa raùc, löûa cuûi. “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, thaân naøy ñöôïc thoï sanh vaøo ñaâu thì noù ñöôïc keå thuoäc loaïi ñoù. Neáu sanh trong chuûng toäc Phaïm chí, noù ñöôïc goïi laø chuûng toäc Phaïm chí. Neáu sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö thì noù ñöôïc goïi laø chuûng toäc Coâng sö.” Ñöùc Theá Toân hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Neáu con gaùi cuûa Saùt-lôïi cuøng con trai cuûa Phaïm chí hieäp hoäi vôùi nhau, hoï do söï hieäp hoäi aáy maø sau ñoù sanh con, hoaëc gioáng cha noù, hoaëc gioáng meï noù, hoaëc khoâng gioáng caû hai. YÙ ngöôi nghó sao? Ñöùa treû kia laø Saùt-lôïi chaêng? Laø Phaïm chí chaêng?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, con gaùi cuûa Saùt-lôïi cuøng con trai cuûa Phaïm chí hieäp hoäi vôùi nhau, do söï hieäp aáy maø sau ñoù sanh con, hoaëc gioáng cha noù, hoaëc gioáng meï noù, hoaëc khoâng gioáng caû hai. Con khoâng noùi laø Saùt-lôïi, cuõng khoâng noùi laø Phaïm chí. Baïch Cuø-ñaøm, con chæ noùi laø thaân khaùc”.
“Naøy Ma-naïp, thaân naøy ñöôïc thoï sanh vaøo ñaâu thì noù ñöôïc keå vaøo loaïi ñoù. Neáu sanh trong chuûng toäc Phaïm chí thì noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Phaïm chí. Neáu sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö thì noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Coâng sö.” Ñöùc Theá Toân laïi hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, neáu con gaùi cuûa Phaïm chí cuøng con trai cuûa Saùt-lôïi hieäp hoäi vôùi nhau, do söï hieäp hoäi naøy maø sau ñoù sanh con, hoaëc gioáng cha noù, hoaëc gioáng meï noù, hoaëc khoâng gioáng caû hai. YÙ ngöôi nghó sao? Ñöùa treû kia laø Phaïm chí chaêng? Laø Saùt-lôïi chaêng?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, con gaùi cuûa Phaïm chí cuøng con trai cuûa Saùt-lôïi hieäp hoäi vôùi nhau, do söï hieäp hoäi naøy maø sau ñoù sanh con, hoaëc gioáng cha noù, hoaëc gioáng meï noù, hoaëc khoâng gioáng caû hai. Con khoâng noùi noù laø Phaïm chí, cuõng khoâng noùi noù laø Saùt-lôïi. Baïch Cuø-ñaøm, con chæ noùi noù laø thaân khaùc.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, thaân naøy ñöôïc thoï sanh vaøo ñaâu thì noù ñöôïc keå vaøo loaïi ñoù. Neáu sanh trong chuûng toäc Phaïm chí thì noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Phaïm chí. Neáu sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö thì noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Coâng sö.” Ñöùc Theá Toân laïi hoûi: “Naøy Ma-naïp, yù ngöôi nghó sao? Neáu moät ngöôøi coù nhieàu ngöïa caùi, ngöôøi aáy thaû moät con löøa ñöïc vaøo trong ñaùm ngöïa caùi aáy, chuùng cuøng con löøa ñöïc hieäp hoäi, do söï hieäp hoäi aáy maø sau ñoù sanh con ngöïa caâu. YÙ ngöôi nghó sao? Noù laø con löøa chaêng? Laø con ngöïa chaêng?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp ñaùp raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, neáu ngöïa vaø löøa hieäp hoäi vôùi nhau, do söï hieäp hoäi naøy maø sau ñoù sanh ngöïa caâu. Con khoâng noùi noù laø löøa, cuõng khoâng noùi noù laø ngöïa. Baïch Cuø-ñaøm, con chæ noùi noù laø con la.” “Nhö vaäy, naøy Ma-naïp, thaân naøy ñöôïc thoï sanh vaøo ñaâu thì noù ñöôïc keå vaøo loaïi ñoù. Neáu sanh trong chuûng toäc Phaïm chí thì noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Phaïm chí. Neáu sanh trong chuûng toäc Saùt-lôïi, Cö só hay Coâng sö thì noù ñöôïc keå laø chuûng toäc Coâng sö.” Ñöùc Theá Toân laïi noùi raèng: “Naøy Ma-naïp, thuôû xöa coù nhieàu vò tieân nhaân soáng treân moät choã cao cuûa röøng vaéng. Hoï sinh ra aùc kieán nhö theá naøy, ‘Doøng Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng coù ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sanh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’. Khi aáy, A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la8 nghe coù nhieàu tieân nhaân soáng treân moät choã cao cuûa röøng vaéng ñaõ sinh ra aùc kieán nhö theá naøy roài, oâng khoaùc aùo ca-sa, quaán khaên leân ñaàu, choáng gaäy, caàm loïng, mang guoác vaûi traéng9, khoâng theo cöûa vaøo, ñeán truï xöù cuûa tieân nhaân, ñi kinh haønh nôi tònh thaát. “Roài treân choã cao cuûa khu röøng vaéng, noùi coù nhieàu tieân nhaân soáng chung naøy, coù moät tieân nhaân thaáy A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la khoaùc aùo ca-sa, quaán khaên leân ñaàu, choáng gaäy, caàm loïng, mang guoác vaûi traéng, khoâng theo cöûa vaøo, ñeán truï xöù cuûa tieân nhaân, ñi kinh haønh nôi tònh thaát, thaáy roài, beøn ñeán choã nhöõng tieân nhaân soáng chung treân choã cao cuûa khu röøng naøy vaø noùi nhö theá naøy, ‘Naøy chö Hieàn, nay coù moät ngöôøi khoaùc aùo ca-sa, quaán khaên leân ñaàu, choáng gaäy caàm loïng, mang guoác vaûi traéng, khoâng theo cöûa vaøo, ñeán truï xöù cuûa
8. A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la Paøli: Asita-Devala-Isi. 9. Baïch y ñieäp ÔÛ treân, noùi: “maëc aùo ca-sa” neân ñaây khoâng theå laø “aùo traéng”. Tieäp, baûn Cao-li cheùp laø bieán 變Trong baûn Paøli: upaøhanaø aørohitvaø, mang deùp coû.
tieân nhaân, ñi kinh haønh nôi tònh thaát chuùng ta neân ñeán maø chuù thuaät noù raèng, ‘Ngöôi haõy thaønh tro! Ngöôi haõy thaønh tro!’ “Roài soá ñoâng caùc tieân nhaân soáng chung treân choã cao cuûa khu röøng vaéng beøn ñeán choã A-tö-la tieân nhaân Ñeà-beä-la. Ñeán roài, duøng thaàn chuù: ‘Ngöôi haõy thaønh tro! Ngöôi haõy thaønh tro!’, nhö vaäy, nhö vaäy... roài, nhöng vò aáy saéc maët caøng theâm raïng rôõ, thaân theå caøng xinh töôi. “Chuùng tieân nhaân kia lieàn nghó nhö theá naøy, ‘Tröôùc kia duøng thaàn chuù ‘Ngöôi haõy thaønh tro! Ngöôi haõy thaønh tro!’, maø heã chuù ñeán ngöôøi naøo thì ngöôøi aáy trôû thaønh tro. Nay chuùng ta chuù ngöôøi naøy ‘Ngöôi haõy thaønh tro! Ngöôi haõy thaønh tro!’, chuùng ta duøng ñuùng theo thaàn chuù aáy ñeå chuù ngöôøi naøy maø sao saéc maët caøng theâm raïng rôõ, thaân theå caøng xinh töôi? Ta neân hoûi xem’. “Hoï beøn hoûi: “–OÂng laø ai? “A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la ñaùp raèng: “–Naøy chö Hieàn, caùc ngöôi coù nghe ñeán A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la chaêng? Ñaùp raèng: “–Chuùng toâi coù nghe ñeán A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la. “Laïi noùi raèng: “–Chính laø ta ñoù. “Caùc vò tieân nhaân kia lieàn cuøng nhau xin loãi A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la raèng: “–Mong tha thöù cho. Vì chuùng toâi khoâng bieát Toân giaû laø A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä- la. “Khi aáy, A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la noùi vôùi caùc vò tieân nhaân kia: “–Ta ñaõ tha thöù roài. Coù thaät caùc ngöôøi sinh aùc kieán naøy, ‘Doøng Phaïm chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen. Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sanh töø mieäng Phaïm thieân, ñöôïc hoùa sanh bôûi Phaïm thieân’ khoâng? “Caùc tieân nhaân kia ñaùp raèng: “–Quaû nhö vaäy. “A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la laïi hoûi caùc tieân nhaân raèng: “–Caùc ngöôøi coù bieát roõ cha mình chaêng? “Caùc tieân nhaân ñaùp raèng: “–Bieát roõ. Vò Phaïm chí aáy laáy vôï laø ngöôøi Phaïm chí, chöù khoâng laáy ngöôøi khoâng Phaïm chí. Cha cuûa cha aáy, cho ñeán baûy ñôøi ñeàu laáy vôï laø ngöôøi Phaïm chí, khoâng laáy ngöôøi khoâng phaûi Phaïm chí. “A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la laïi hoûi caùc tieân nhaân kia raèng: “–Caùc oâng coù bieát roõ meï mình chaêng? “Caùc tieân nhaân kia ñaùp raèng: “–Bieát roõ. Vò Phaïm chí aáy laáy choàng laø ngöôøi Phaïm chí, khoâng laáy ngöôøi khoâng phaûi Phaïm chí. Meï cuûa meï aáy, cho ñeán baûy ñôøi meï, nhöõng vò Phaïm chí aáy ñeàu laáy choàng ngöôøi Phaïm chí, khoâng laáy ngöôøi khoâng phaûi Phaïm chí. “A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la laïi hoûi caùc tieân nhaân raèng: “–Caùc ngöôøi coù bieát roõ söï thoï thai chaêng? “Caùc tieân nhaân kia ñaùp raèng: “–Bieát roõ. Do ba söï hieäp hoäi maø thoï thai, laø söï hieäp hoäi cuûa cha meï, thôøi gian
ngöôøi meï coù theå thoï thai10 vaø höông aám ñaõ ñeán11. Naøy A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la, phaûi hoäi ñuû ba söï naøy maø coù söï nhaäp thai meï. “A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la laïi hoûi caùc tieân nhaân: “–Nhöng coù theå bieát söï thoï sanh naøy laø trai hay gaùi? Bieát noù töø ñaâu ñeán? Töø chuûng toäc Saùt-lôïi, töø Phaïm chí, Cö só hay Coâng sö ñeán chaêng? Töø phöông Ñoâng, phöông Nam, phöông Taây, phöông Baéc maø ñeán chaêng? “Caùc tieân nhaân kia ñaùp raèng: “–Khoâng bieát. “A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la laïi noùi vôùi caùc tieân nhaân kia raèng: “–Naøy chö Hieàn, caùc ngöôøi khoâng thaáy noù, khoâng bieát noù. Caùc ngöôøi khoâng bieát thoï thai ai, noù töø ñaâu ñeán, noù laø trai hay gaùi; noù töø Saùt-lôïi, Phaïm chí, Cö só hay Coâng sö; noù töø phöông Ñoâng, phöông Nam, phöông Taây, phöông Baéc, nhöng caùc ngöôøi laïi noùi nhö theá naøy, ‘Doøng Phaïm chí chí laø hôn heát, ngoaøi ra khoâng ai baèng. Doøng Phaïm chí da traéng, ngoaøi ra ñeàu laø da ñen, Phaïm chí ñöôïc thanh tònh, khoâng phaûi Phaïm chí thì khoâng ñöôïc thanh tònh. Phaïm chí con Phaïm thieân, sanh töø mieäng Phaïm thieân’. “Naøy Ma-naïp, caùc tieân nhaân cuøng soáng chung vôùi nhau treân choã cao cuûa röøng vaéng kia bò A-tö-la tieân nhaân Ñeà-pheä-la kheùo daïy, kheùo quôû traùch neân khoâng theå chuû tröông Phaïm chí laø thanh tònh, huoáng nöõa laø caùc thaày troø ngöôi, nhöõng ngöôøi luoáng maëc aùo da, aùo coû.” Khi aáy, A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp bò Theá Toân chæ trích ngay maët, trong loøng saàu naõo, cuùi ñaàu im laëng, khoâng bieän baïch ñöôïc moät lôøi. Ñöùc Theá Toân sau khi chæ trích A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp, Ngaøi laïi muoán khuyeân cho Ma-naïp ñöôïc vui veû, beøn hoûi: “Naøy Ma-naïp, coù Phaïm chí trai töï, boá thí; ngöôøi naøy coù boán ngöôøi con, hai ñöùa ham hoïc hoûi, hai ñöùa khoâng hoïc hoûi. YÙ Ma-naïp nghó sao? Ngöôøi Phaïm chí naøy seõ daønh cho ai tröôùc tieân choã ngoài baäc nhaát, nöôùc taém baäc nhaát vaø thöùc aên baäc nhaát?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp thöa raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, ngöôøi Phaïm chí aáy taát daønh cho hai ngöôøi con ham hoïc hoûi cuûa mình tröôùc tieân veà choã ngoài baäc nhaát, nöôùc taém baäc nhaát vaø thöùc aên cuõng baäc nhaát.” Ñöùc Theá Toân laïi hoûi raèng: “Naøy Ma-naïp, laïi coù moät Phaïm chí trai töï, boá thí; Phaïm chí naøy coù boán ngöôøi con; hai ñöùa ham hoïc hoûi nhöng khoâng tinh taán, thích laøm vieäc aùc; coøn hai ñöùa kia tuy khoâng hoïc hoûi, nhöng raát tinh taán, thích laøm vieäc thieän. YÙ Ma-naïp nghó sao? Phaïm chí naøy tröôùc tieân daønh cho ai veà choã ngoài baäc nhaát, nöôùc taém baäc nhaát vaø thöùc aên baäc nhaát?” A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp thöa raèng: “Baïch Cuø-ñaøm, Phaïm chí aáy taát daønh cho hai ngöôøi con tuy khoâng hoïc vaán nhöng raát tinh taán, thích laøm vieäc thieän tröôùc tieân veà choã ngoài baäc nhaát, nöôùc taém baäc nhaát vaø thöùc aên cuõng baäc nhaát.” Ñöùc Theá Toân noùi raèng: “Naøy Ma-naïp, tröôùc kia ngöôi khen ngôïi söï hoïc hoûi, sau ñoù ngöôi khen ngôïi söï trì giôùi. Naøy Ma-naïp, nhö vaäy Ta noùi boán chuûng taùnh thaûy ñeàu thanh tònh, vôùi söï giaûng giaûi hieån thò, ngöôi cuõng noùi boán chuûng taùnh naøy ñeàu thanh tònh vôùi söï giaûng giaûi hieån thò.”
10.
Dòch thoaùt yù; nguyeân Haùn: voâ maõn kham naïi Paøli: maøtaø ca tunì hoti, ngöôøi meï trong thôøi coù kinh.
11.
Paøli: gandhabbo ca paccupaææhito, höông aám hieän dieän.
Khi aáy, A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät. Baáy giôø ñaïi chuùng caøng cao gioïng maø noùi raèng: “Sa-moân Cuø-ñaøm thaät kyø dieäu thay, thaät hy höõu thay, coù ñaïi nhö yù tuùc, coù ñaïi oai ñöùc, coù ñaïi phöôùc höïu, coù ñaïi oai thaàn. Vì sao? Bôûi vì Sa-moân Cuø-ñaøm noùi ‘Boán chuûng taùnh thaûy ñeàu thanh tònh, vôùi söï giaûng giaûi hieån thò” khieán cho A-nhieáp-hoøa-la- dieân-da-na Ma-naïp cuõng noùi theo raèng ‘Boán chuûng taùnh thaûy ñeàu thanh tònh, vôùi söï giaûng giaûi hieån thò’.” Baáy giôø Ñöùc Theá Toân bieát taâm nieäm ñaïi chuùng aáy12, lieàn baûo: “Nhö vaäy ñuû roài, naøy A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp, chæ caàn trong loøng thaáy thoûa maõn laø ñöôïc. Haõy trôû veà ngoài laïi choã cuõ. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp cuùi ñaàu leã döôùi chaân Phaät roài ngoài qua moät beân. Ñöùc Theá Toân beøn thuyeát phaùp cho nghe, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu hoan hyû. Sau khi baèng voâ löôïng phöông tieän thuyeát phaùp cho nghe, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu hoan hyû roài, Ngaøi ngoài im laëng. Khi aáy, A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp sau khi ñöôïc Ñöùc Phaät thuyeát phaùp, khuyeán phaùt khaùt ngöôõng, thaønh töïu hoan hyû roài, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, cuùi ñaàu leã chaân Phaät, nhieãu quanh ba voøng roài lui ra. Baáy giôø soá ñoâng caùc Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la trôû veà chöa bao xa, duøng ñuû thöù ngoân ngöõ khieån traùch A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp: “Ngöôi muoán laøm gì? Muoán khuaát phuïc Sa-moân Cuø-ñaøm, ngöôïc laïi bò Sa-moân Cuø- ñaøm haøng phuïc maø trôû veà. Cuõng nhö moät ngöôøi ñi vaøo röøng ñeå tìm con maét, nhöng ngöôi laïi bò maát con maét maø trôû veà. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp, ngöôi cuõng vaäy, muoán khuaát phuïc Sa-moân Cuø-ñaøm, nhöng ngöôïc laïi bò Sa-moân Cuø-ñaøm haøng phuïc maø trôû veà. Cuõng nhö moät ngöôøi vì muoán uoáng nöôùc neân xuoáng ao, nhöng ngöôïc laïi bò khaùt nöôùc maø trôû veà. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp, ngöôi cuõng nhö vaäy, muoán khuaát phuïc Sa-moân Cuø-ñaøm nhöng ngöôïc laïi bò Sa-moân Cuø-ñaøm haøng phuïc maø trôû veà. A-nhieáp-hoøa-la-dieân- da-na Ma-naïp, ngöôi muoán laøm gì?” Baáy giôø, A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp noùi vôùi soá ñoâng Phaïm chí ôû Caâu-taùt-la raèng: “Naøy chö Hieàn, toâi ñaõ noùi tröôùc roài, Sa-moân Cuø-ñaøm ñuùng nhö phaùp maø thuyeát phaùp. Ai thuyeát phaùp ñuùng nhö phaùp, ngöôøi aáy khoâng theå caät vaán.” Phaät thuyeát nhö vaäy. A-nhieáp-hoøa-la-dieân-da-na Ma-naïp nghe Phaâït thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.
12. Ngaøi bieát hoï coá yù caûn trôû thanh nieân naøy theo Phaät.