320. Moät thôøi, Toân giaû A-na-luaät theo Phaät du hoùa, ñeán cung Quyû töû maãu, nöôùc Ma-kieät-ñaø. Khi aáy Toân giaû A-na-luaät daäy sôùm vaøo giöõa ñeâm, thaân ngoài ngay thaúng, tuïng keä Phaùp cuù vaø keä Ñaïi ñöùc Ba-la-dieân, laïi lôùn tieáng ñoïc tuïng yù nghóa veà Tu-ña-la... Baáy giôø ñöùa con nhoû thaân yeâu cuûa Quyû töû maãu teân laø Taân-giaø-la khoùc loùc rôi nöôùc maét, Quyû töû maãu voã veà con noùi: –Ñaïo nhaân tuïng kinh, con ñöøng khoùc. Vaø ñoïc keä: Taân-giaø-la ôi! Haõy nín ñi Laéng nghe ñaïo nhaân tuïng Phaùp cuù Nghe keä naøy roài boû phaù giôùi Ñöôïc söï thanh tònh giöõ giôùi caám Naøy Taân-giaø-la, haõy nín ñi Laéng nghe ñaïo nhaân tuïng Phaùp cuù Nghe keä naøy roài, khoâng saùt sanh Taân-giaø-la ôi! Haõy nín ñi Laéng nghe ñaïo nhaân tuïng Phaùp cuù Nghe keä naøy roài, noùi lôøi thaät Taân-giaø-la ôi! Haõy nín ñi Laéng nghe ñaïo nhaân tuïng phaùp cuù Nghe keä naøy roài, thoaùt thai quyû Theá neân con haõy nín ñi con. 321. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû cung ñieän cuûa Daï-xoa maãu Phuù-na-baø-tu, nöôùc Ma-kieät-ñeà. Vaøo ñeâm aáy, Ñöùc Phaät ôû laïi trong cung cuûa Daï-xoa. Baø-tu, con trai cuûa Daï-xoa vaø em gaùi laø Öu-haèng-la, vaøo ban ñeâm keâu khoùc. Daïxoa meï voã veà hai con ñöøng khoùc nöõa, noùi keä: Phuù-na-baø-tu Vaø Öu-haèng-la
Naøy caùc con ôi,
Ñöøng coù khoùc nöõa
Ñöùc Phaät Theá Huøng
Giaûng daïy giaùo phaùp
Laøm ta ñöôïc nghe
Cha meï khoâng theå
Laøm cho thoaùt khoå
Chæ coù Theá Toân
Thuyeát phaùp thieän xaûo
Khieán cho ngöôøi nghe
Heát haún caùc khoå
Taát caû chuùng sanh
Troâi trong doøng duïc
Chìm bieån sanh töû
Ta muoán nghe phaùp
Ñoaïn doøng duïc aáy
Theá neân caùc con!
Phuù-na-baø-tu
Vaø Öu-haèng-la
Haõy neân im laëng.
Phuù-na-baø-tu noùi keä:
Con nghe lôøi meï daïy
Khoâng gaây tieáng oàn nöõa
Tieåu muoäi Öu-haèng-la
Em cuõng haõy nín ñi
Laéng nghe Sa-moân kia
Thuyeát giaùo phaùp vi dieäu
Phaät ôû Ma-kieät-ñeà
Toái thöôïng trong loaøi ngöôøi
Vì khaép caû chuùng sanh
Dieãn thuyeát phaùp dieät khoå
Giaûng khoå vaø khoå taäp
Chæ con ñöôøng thoaùt khoå
Laø taùm ñöôøng Hieàn thaùnh
An oån ñeán Nieát-baøn
Laønh thay! Ñöôïc laéng nghe
Giaùo phaùp Sa-moân giaûng.
Daï-xoa maãu noùi keä:
Con laø ngöôøi hieåu bieát
Lôøi noùi hôïp yù ta
Con khen Ngaøi thaät hay
Ñaïo sö cuûa theá gian
Nhôø caùc con im laëng
Neân ta thaáy Töù ñeá
Sau naøy Öu-haèng-la
Cuõng seõ thaáy Töù ñeá.
322. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät du hoùa ôû nöôùc Ma-kieät-ñeà, ñi ñeán cung ñieän cuûa Daï-xoa Ma-ni-haønh.
Khi aáy Daï-xoa Ma-ni-haønh cuøng caùc Daï-xoa, khoâng ôû trong cung mình maø taäp hôïp ôû nôi khaùc. Coù moät nöõ nhaân mang hoa thôm ñeïp vaø röôïu ngon ñeán trong cung cuûa Daï-xoa aáy.
Ñöùc Theá Toân ñang ngoài trong cung cuûa Daï-xoa, caùc caên tòch ñònh.
Coâ gaùi aáy thaáy Nhö Lai ñang ngoài trong cung, saéc dieäu hoøa nhaõ, yù chí trong saùng, caùc caên tòch ñònh, taâm ñieàu phuïc hoaøn toaøn, nhö laàu baèng vaøng. Thaáy vieäc ñoù roài, beøn suy nghó: “Hieän nay ta ñang muoán ñöôïc gaëp Daï-xoa Ma-ni-haønh”, coâ gaùi beøn ñeán tröôùc Phaät, laïy saùt chaân Ngaøi vaø noùi keä:
Ngaøi thaät ñaùng cuùng döôøng
Xin cho toâi ñieàu nguyeän
Khieán toâi ñöôïc hieàn thieän
Ngöôøi ôû Ma-kieät-ñeà
Ñeàu mong caàu nôi Ngaøi
Ngaøi thöôøng ñaùp öùng caû
Ban phuùc vaø cöùu hoä
Xin Ngaøi thoûa nguyeän toâi
Ñöôïc an laïc hieän taïi
Ñôøi sau sanh coõi trôøi.
Theá Toân noùi keä:
Naøng caàn phaûi caån thaän
Khoâng phoùng daät kieâu maïn
Thöôøng phaûi thích tín giôùi
Phaûi töï cöùu laáy mình.
Caàu thænh Ma-ni-haønh
OÂng ta laøm gì ñöôïc!
Neáu ngöôi chaúng töï tu
Nghieäp thieän ñeå sanh thieân.
Coâ gaùi nghe keä xong, suy nghó: “Vò naøy chaúng phaûi laø Daï-xoa
Ma-ni-haønh, chính laø Sa-moân Cuø-ñaøm.”
Naøng lieàn ñem hoa thôm vaø bình röôïu ñeå qua moät beân, ñaûnh leã saùt chaân Phaät, chaép tay höôùng veà Phaät noùi keä:
Laøm sao hieän taïi ñöôïc
An vui, cheát sanh thieân?
Höôùng ñeán söï vieäc gì
Thöôøng thoï höôûng an laïc
Phaûi laøm haïnh nghieäp gì
Nay con hoûi Cuø-ñaøm
Laøm sao hieän taïi laïc
Qua ñôøi ñöôïc sanh thieân?
Theá Toân noùi keä:
Boá thí, giöõ caùc caên
Thöôøng ñöôïc sanh an laïc
Chaùnh kieán soáng hieàn thieän
Thaân caän vôùi Sa-moân
Nuoâi soáng baèng chaùnh maïng
Caàn gì caàu sanh thieân
Trong Tam thaäp tam thieân
Laø nôi löôùi ñau khoå
Naøng tröø heát duïc aùi
Chí taâm nghe Ta daïy Ta seõ giaûng cho naøng Veà phaùp khoâng traàn caáu Naøy caùc chuùng Daï-xoa Laønh thay nghe Cam loä! Baáy giôø Theá Toân lieàn vì vò aáy thuyeát phaùp, ñem laïi lôïi ích hoan hyû, nhö phaùp cuûa chö Phaät, thuyeát veà boá thí, trì giôùi, sanh thieân, duïc laø baát tònh, giaûi thoaùt laø quan troïng. Khi Ñöùc Phaät bieát taâm chí cuûa ngöôøi nghe ñaõ ñieàu thuaän, neân giaûng daïy veà boán Thaùnh ñeá: Khoå, Taäp, Dieät, Ñaïo. Coâ gaùi aáy taâm yù thoâng minh, nghe phaùp lieàn tin hieåu, nhö taám vaûi traéng deã nhuoäm maøu, ngay taïi choã ngoài thaáy ñöôïc phaùp Töù ñeá, bieát phaùp, chöùng phaùp, thaáu trieät ñaïo phaùp, khoâng coøn nghi ngôø, vöôït bôø nghi ñeán bôø kia khoâng coøn leä thuoäc ngöôøi khaùc. Naøng ñöùng leân leã Phaät, thöa: –Theá Toân, con ñaõ ñöôïc thoaùt! Con ñaõ ñöôïc thoaùt! Troïn ñôøi con xin quy y Tam baûo, thaønh töïu khoâng saùt sanh. Coâ gaùi aáy nghe phaùp hoan hyû, ñaûnh leã töø giaõ. 323. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät du hoùa ôû nöôùc Ma-kieät-ñaø, ñeán cung ñieän Daï-xoa Tieãn Mao, nghæ qua ñeâm. Khi aáy Daï-xoa Tieãn Mao vaø caùc Daï- xoa kia ñi tuï hoäi ôû nôi khaùc, khoâng coù trong cung. Luùc aáy coù baïn cuûa Tieãn Mao teân laø Vieâm. Daï-xoa Vieâm thaáy Phaät ôû trong nhaø cuûa Tieãn Mao, neân ñeán baûo vôùi Tieãn Mao: –Baïn ñöôïc lôïi lôùn! Ñöùc Nhö Lai Chí Chaân Chaùnh Ñaúng Giaùc ñang nghæ ñeâm trong cung cuûa baïn. Daï-xoa Tieãn Mao noùi: –Vì sao vò aáy nghæ ñeâm trong cung cuûa toâi nhö theá? Daï-xoa Vieâm noùi: –Vò aáy tuy laø loaøi ngöôøi nhöng thaät laø Baäc Nhö Lai Chí Chaân Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc. Tieãn Mao noùi: –Ta haõy veà cung thì phaân bieät roõ coù phaûi laø Ñöùc Nhö Lai Chí
Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc hay khoâng?
Sau khi tuï hoäi, Daï-xoa Tieãn Mao trôû veà cung mình, laáy thaân mình chaïm vaøo thaân Phaät. Thaân Phaät lieàn chuyeån ra xa.
Daï-xoa hoûi:
–Naøy Sa-moân, Ngaøi ñang sôï phaûi khoâng?
Phaät noùi:
–Ta khoâng sôï söï xuùc chaïm quaù hung tôïn cuûa ngöôi.
Tieãn Mao noùi:
–Naøy Sa-moân, ta vaán naïn, neáu oâng giaûi thích ñöôïc thì toát ñeïp voâ cuøng; neáu khoâng ñaùp, ta seõ phaù tim oâng, laøm cho maùu noùng traøo ra maët, laïi beû hai gioø oâng neùm ñeán bôø soâng Baø-kyø.
Phaät baûo:
–Ta khoâng thaáy trong theá gian naøy duø laø Thieân, Ma, Phaïm, Samoân, Baø-la-moân naøo coù khaû naêng laøm cho taâm yù Ta ñieân ñaûo, phaù ñöôïc tim Ta laøm maùu traøo ra mieäng, beû gioø Ta neùm ñeán taän bôø soâng
Baø-kyø.
Tieãn Mao noùi keä:
Tham duïc, saân haän
Laáy gì laøm goác
Theá naøo goïi laø
Vui vaø khoâng vui
Sôï haõi loâng döïng
Vò yù giaùc kia
Truï ôû nôi naøo
Treû con coøn nhoû
Laøm sao bieát ñöôïc
Naém ñuùng vuù meï?
Theá Toân noùi keä ñaùp:
AÙi do chaáp ngaõ sanh
Nhö caây Ni-caâu-ñaø
Duïc aùi theo ngaõ chaáp
Nhö caây Ma-laâu-ña
Quaán chaët caây Ni-caâu
Daï-xoa caàn phaûi bieát
Ai bieát ñöôïc goác reã
Thôøi vöùt boû ñöôïc heát
Nhöõng goác reã nhö vaäy
Vöôït qua bieån sanh töû
Qua doøng chaûy döõ Höõu
Khoâng coøn thoï ñôøi sau.
Daï-xoa Tieãn Mao nghe lôøi Phaät daïy, taâm môû yù thoâng, hoan hyû vui möøng thoï ba quy y.
324. Toâi nghe nhö vaày:
Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä.
Öu-baø-di noï coù moät con trai thoï trì taùm giôùi nhöng laïi phaïm; vì phaïm giôùi neân bò quyû laøm cho ñieân cuoàng. Öu-baø-di noùi keä:
Ngaøy möôøi boán, möôøi laêm
Vaø moàng taùm trong thaùng
Thaùng thaàn tuùc Nhö Lai
Thanh tònh giöõ taùm giôùi
Tu haønh khoâng khuyeát giaûm
Quyû thaàn khoâng gaây roái
Toâi nghe söï vieäc naøy
Töø caùc vò La-haùn.
Khi aáy coù Daï-xoa noùi keä:
Ngaøy möôøi boán, möôøi laêm
Vaø moàng taùm trong thaùng
Ngaøy trai thaùng thaàn tuùc
Trì giôùi khoâng huûy khuyeát
Thoï ñuû taùm trai giôùi
Quyû thaàn khoâng quaáy nhieãu
Ngöôi töø A-la-haùn
Nghe ñieàu naøy thaät ñuùng
Ta seõ thaû con ngöôi.
Daï-xoa laïi noùi:
Phaù giôùi, bò quyû phaù
Ai coù huûy phaïm giôùi
Hieän taïi quyû thaàn haïi
Vò lai nhaän quaû aùc
Thoï giôùi nhö caàm dao
Chaäm nhanh ñeàu bò thöông
Ngöôøi trí caàm cho gioûi
Vöøa phaûi khoâng bò haïi
Khoâng trì phaùp Sa-moân
Sau thoï khoå ñòa nguïc
Nhö caàm dao ôû löôõi
Taát bò hoïa ñöùt tay
Kheùo caàm khoâng bò thöông
Thöôøng giöõ phaùp Sa-moân
Sau taát ñeán Nieát-baøn
Daï-xoa baét treû roài
Baét roài laïi thaû ra.
Khi aáy Öu-baø-di baûo vôùi con mình:
Con haõy nghe lôøi ta
Lôøi Daï-xoa ñaõ noùi
Coù caùc nghieäp chaäm chaïp
Phaïm haïnh khoâng thanh tònh
Taø maïng vaø doái traù
Thì khoâng thaønh quaû lôùn
Cuõng nhö caàm dao ngöôïc
Taát bò thöông ñöùt tay
Kheùo giöõ phaùp Sa-moân
Sau taát gaàn Nieát-baøn
Nhö ngöôøi kheùo caàm dao
Khoâng laøm ñöùt tay mình.
Sau khi vò Öu-baø-di giaûng thuyeát caùc phaùp cho con xong, ngöôøi con lieàn sanh taâm nhaøm chaùn, caàu xin xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc phaùp phuïc. Ngöôøi naøy xuaát gia khi tuoåi nhoû neân khoâng öa thích phaùp xuaát gia laém; vì vaäy laïi trôû veà nhaø.
Vò Öu-baø-di thaáy con trôû veà, neân ñöa tay keâu to vaø noùi keä:
Nhaø ñaõ bò chaùy
Löûa khoùi uøn khaép
Doïn ñoà vaät ra
Taïi sao mang laïi
Ñem vaøo trong löûa
Nhaø ñaõ chaùy röïc
Khoùi löûa mòt muø
Vì sao chaïy vaøo.
Muoán bò löûa ñoát?
Ngöôøi con noùi keä:
Ngöôøi ñôøi khi bò cheát
Taát keå leå khoùc than
Hieän taïi khoâng thaáy cheát
Maø laïi keâu gaøo khoùc
Nay meï vì sao laïi
Khoùc loùc nhö ngaï quyû?
Ngöôøi meï noùi keä:
Tröôùc con ñaõ boû duïc
Xuaát gia laøm Sa-moân
Nay con muoán veà nhaø
Sôï con bò ma troùi
Ta vì söï vieäc naøy
Thöông con neân khoùc loùc.
Vò Öu-baø-di
Baèng nhieàu lôøi leõ
Traùch maéng ngöôøi con
Khieán sanh nhaøm chaùn.
Baáy giôø ngöôøi con beøn ñi ñeán nôi yeân tònh, tinh caàn tu taäp suoát ngaøy ñeâm vaø chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn.
325. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät du hoùa ôû nöôùc Ma-kieät-ñeà, ñi ñeán cung ñieän cuûa Daï-xoa Khoaùng Daõ vaø nghæ ñeâm ôû ñoù. Khi aáy Daï-xoa Khoaùng Daõ cuøng caùc Daï-xoa ñang taäp hôïp ôû nôi khaùc, khoâng ôû cung mình. Coù Daï-xoa teân Lö Caâu thaáy Ñöùc Nhö Lai nghæ ñeâm trong cung, lieàn ñeán gaëp Khoaùng Daõ, noùi: –OÂng ñöôïc lôïi lôùn! Ñöùc Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc ñang nghæ ñeâm trong cung cuûa oâng. Khoaùng Daõ ñaùp: –Vò naøo nghæ ñeâm trong cung cuûa ta? Daï-xoa Lö Caâu noùi: –Tuy laø loaøi ngöôøi, nhöng thaät laø Baäc Nhö Lai Chí Chaân Ñaúng Chaùnh Giaùc. Khoaùng Daõ laïi hoûi: –Ngöôi xeùt kyõ thaät ñuùng laø Ñöùc Nhö Lai Chí Chaân Chaùnh Ñaúng Giaùc, phaûi khoâng? Sau khi hoäi hoïp xong, Khoaùng Daõ trôû veà cung mình, thaáy Ñöùc Phaät, lieàn noùi: –Sa-moân haõy ñi ra! Luùc ñoù Nhö Lai ôû truù xöù cuûa hoï, neân theo lôøi noùi ñi ra. Daï-xoa laïi noùi vôùi Phaät: –Sa-moân haõy ñi vaøo! Phaät ñaõ ñoaïn ngaõ maïn, neân theo lôøi noùi maø ñi vaøo. Laàn thöù hai, thöù ba, goïi Phaät ñi ra ñi vaøo, Ngaøi ñeàu tuøy thuaän theo. Laàn thöù tö Daïxoa noùi: –Sa-moân haõy ñi ra! Phaät hoûi: –Ngöôi ñaõ ba laàn thænh Ta, nay Ta khoâng theo lôøi ngöôi ñi ra nöõa. Khoaùng Daõ noùi: –Ta muoán hoûi, neáu oâng giaûi thích ñöôïc, seõ cho pheùp ôû laïi; neáu khoâng traû lôøi, ta seõ laøm cho taâm yù oâng ñieân ñaûo, laïi phaù tim oâng khieán maùu noùng traøn ra maët, xeù xaùc oâng neùm beân bôø soâng Baø-kyø. Phaät baûo:
–Ta khoâng thaáy trong theá gian, coù Trôøi, Ma, Phaïm, Sa-moân, Baøla-moân naøo laøm nhöõng ñieàu nhö ngöôi noùi ñoái vôùi Ta. Nhöng ngöôi muoán hoûi, haõy tuøy yù.
Daï-xoa Khoaùng Daõ noùi keä:
Trong taát caû cuûa baùu
Vaät gì quyù troïng nhaát
Tu taäp haïnh thieän naøo
Thöôøng ñöôïc quaû an laïc
Trong caùc vò thôm ngon
Vò gì ngon hôn heát
Trong caùc loaïi thoï maïng
Haïng naøo thoï maïng hôn.
Theá Toân noùi keä:
Taøi saûn trong loaøi ngöôøi
Tín taøi laø ñöùng ñaàu
Tu taäp theo phaùp aáy
Thöôøng ñöôïc quaû an laïc
Noùi thaät vò ngon nhaát
Thoï maïng trí tueä hôn.
Daï-xoa Khoaùng Daõ noùi keä:
Nhôø ñaâu vöôït cuoàng löu
Nhôø ñaâu vöôït bieån lôùn
Nhôø ñaâu ñoaïn tröø khoå
Ai laøm cho thanh tònh?
Theá Toân noùi keä:
Chaùnh tín vöôït thaùc döõ
Khoâng phoùng daät vöôït bieån
Tinh taán thoaùt ly khoå
Trí tueä laøm thanh tònh.
Daï-xoa Khoaùng Daõ noùi keä:
Laøm sao ñöôïc chaùnh tín
Laøm sao ñöôïc taøi saûn
Laøm sao ñöôïc tieáng khen
Laøm sao ñöôïc baïn laønh?
Theá Toân noùi keä:
A-la-haùn ñöôïc tín
Haønh phaùp ñaéc Nieát-baøn
Caån thaän khi haønh ñoäng
Sieâng naêng taøi saûn ñeán
Noùi thaät tieáng khen xa
Roäng raõi ñöôïc baïn thaân
Ngöôi coù theå hoûi nhieàu
Sa-moân, Baø-la-moân
Ai noùi ñöôïc söï thaät
Ngoaøi Ta, ai coù phaùp!
Chín möôi saùu loaïi ñaïo
Ngöôi hoûi roài xeùt kyõ
Coù phaùp naøo khoâng haïi
Vaø ñieàu thuaän ngöôøi khoâng?
Khoaùng Daõ laïi noùi keä:
Caàn gì phaûi hoûi hoï
Sa-moân, Baø-la-moân
Ñaïi Tinh taán giaûng daïy
Kheùo phaân bieät thuyeát phaùp
Nay con nhôù aân Ngaøi
Nhôø Ngaøi chæ daïy con
Laøm con ñang ñöôïc thaáy
Ñaïi Thöông Chuû Voâ Thöôïng
Con keå töø hoâm nay
Ñeán baát cöù nôi ñaâu
Thaønh phoá hay laøng xoùm
Luoân luoân quy y Phaät
Phuïng haønh truyeàn chaùnh phaùp.
Daï-xoa Khoaùng Daõ nghe lôøi Phaät daïy hoan hyû vui möøng, quy y
Tam baûo vaø thoï giôùi caám, trôû thaønh ñeä töû Ñöùc Phaät.