KINH NHAÂN QUAÛ TRONG ÑÔØI QUAÙ KHÖÙ VAØ HIEÄN TAÏI QUYEÅN 4
Baáy giôø coù chaøng trai teân Da-xaù, con cuûa moät vò tröôûng giaû giaøu coù nhaát trong coõi Dieâm-phuø-ñeà, laø ngöôøi baûn taùnh thoâng minh, lanh lôïi, thöôøng ñoäi thieân quan, ñeo chuoãi anh laïc, ñi giaày baùu voâ giaù. Moät hoâm, sau khi vui chôi vôùi caùc kyõ nöõ ñeán khuya, taát caû ñeàu ñi nguû, Da-xaù nöûa ñeâm boãng thöùc giaác, nhìn thaáy caùc kyõ nöõ nguû say, coâ naèm saép, coâ naèm ngöûa, toùc tai xoå tung roái bôøi, nöôùc mieáng nheåu ra, nhaïc khí, quaàn aùo vaø nöõ trang rôi vaõi lung tung. Troâng thaáy caûnh aáy, Da-xaù sinh ra chaùn ngaùn, suy nghó: “Ta nay ñang ôû trong naïn tai baát tònh, laïi töôûng laàm laø thanh tònh”. Ñang luùc suy nghó nhö theá, do uy löïc cuûa chö Thieân, moät luoàng aùnh saùng röïc rôõ hieän ra choùi loøa caû khoâng trung, cöûa töï nhieân môû, Da-xaù theo luoàng saùng aáy ñi veà phía vöôøn Loäc daõ. Khi ñeán bôø soâng Haèng, Da-xaù lieàn lôùn tieáng keâu: –Khoå ñau thay! Laï luøng thay! Phaät nghe ñöôïc lieàn leân tieáng: –Naøy Da-xaù, ngöôi haõy sang ñaây! Nay ôû choã Ta coù phaùp moân lìa xa ñau khoå. Da-xaù nghe theá lieàn côûi ñoâi giaày quyù ñeå laïi, loäi qua soâng ñeán choã Phaät. Qua ñöôïc soâng Haèng, Da-xaù böôùc thaúng ñeán choã Phaät. Vöøa ñeán nôi, thaáy Phaät coù ba möôi hai töôùng toát, taùm möôi veû ñeïp, tö theá ñónh ñaït, uy ñöùc ñaày ñuû, loøng Da-xaù voâ cuøng vui möøng phaán chaán, voäi cuùi naêm voùc saùt ñaát ñaûnh leã nôi chaân Phaät, thöa: –Xin Ñöùc Theá Toân haõy cöùu vôùt con. Phaät baûo: –Laønh thay! Thieän nam töû, ngöôi haõy laéng nghe, suy tö vaø ghi nhôù kyõ. Nhö Lai seõ tuøy theo caên cô cuûa ngöôi maø thuyeát phaùp. Naøy Da-xaù, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. Ngöôi coù bieát khoâng? Da-xaù nghe xong, laäp töùc xa lìa traàn caáu, ñaéc ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh. Luùc aáy, Ñöùc Nhö Lai giaûng laïi phaùp Töù ñeá, nghe xong Da-xaù ruõ saïch taát caû laäu hoaëc, phieàn naõo, taâm yù roãng rang töï taïi, chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn. Da-xaù lieàn baïch Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thaät ñuùng laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. Khi aáy thaáy Da-xaù vaãn coøn mang nhöõng ñoà trang söùc, Phaät lieàn noùi keä daïy: Duø ngöôøi coøn ôû nhaø Thaân ñaày trang söùc quyù Kheùo giöõ gìn tình caûm Chaùn xa naêm thöù duïc Neáu ñöôïc taâm nhö vaäy Môùi thaät laø xuaát gia Tuy thaân ôû ñoàng troáng AÊn maëc thaät dôû thoâ YÙ coøn tham naêm duïc Chaúng phaûi laø xuaát gia
Nhöõng thieän aùc ñaõ taïo Ñeàu do taâm phaùt sinh Cho neân thöïc xuaát gia Ñeàu laáy taâm laøm goác. Da-xaù nghe Nhö Lai noùi keä xong, loøng suy nghó: “Theá Toân noùi theá chính vì ta coøn ñeo mang chaâu baùu, nay ta caàn phaûi côûi boû nhöõng trang phuïc naøy”, lieàn laïy vaø thöa vôùi Phaät: –Xin Ñöùc Theá Toân chaáp thuaän cho con xuaát gia. Ñöùc Theá Toân noùi: –Thieän lai Tyø-kheo! Raâu toùc Da-xaù lieàn töï ruïng, ca-sa khoaùc treân thaân thaønh Sa-moân. Baáy giôø, cha cuûa Da-xaù buoåi saùng thöùc daäy tìm con khoâng thaáy, loøng buoàn khoå, than vaõn, keâu khoùc, ñi doïc theo bôø soâng tìm kieám. Ñeán soâng Haèng, thaáy ñoâi giaày cuûa con ñeå laïi treân bôø, oâng suy nghó: “Con ta chaéc laø ñi con ñöôøng naøy”. OÂng voäi laàn theo daáu chaân cuûa Da-xaù ñi ñeán choã Phaät. Ñöùc Theá Toân troâng thaáy, bieát oâng ta vì con maø ñeán ñaây; neáu ñeå oâng thaáy ñöôïc Da-xaù, nhaát ñònh trong loøng seõ raát buoàn khoå, hay coù theå maïng chung neân duøng thaàn löïc giaáu thaân Da-xaù. Vò tröôûng giaû ñi ñeán tröôùc Phaät, cuùi ñaàu leã xuoáng chaân Ngaøi roài ñöùng sang moät beân. Luùc aáy, Ñöùc Nhö Lai thuyeát phaùp theo ñuùng caên taùnh cuûa tröôûng giaû. Phaät daïy: –Naøy thieän nam töû, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. OÂng coù bieát khoâng? Vò tröôûng giaû, cha cuûa Da-xaù nghe nhöõng lôøi daïy aáy, taâm laäp töùc xa lìa traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh, thöa vôùi Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thöïc söï laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. Luùc baáy giôø, Ñöùc Nhö Lai bieát tröôûng giaû ñaõ thaáy ñöôïc ñaïo, nieäm aân aùi ñaõ suy giaûm neân hoûi oâng vì vieäc gì maø ñeán ñaây. Vò tröôûng giaû thöa: –Con coù ñöùa con teân Da-xaù boãng nhieân boû nhaø ñi maát töø ñeâm qua. Saùng nay con ñi tìm chæ thaáy ñoâi giaày cuûa noù beân bôø soâng Haèng roài theo daáu chaân tìm ñeán ñöôïc ñaây. Theá Toân thu laïi thaàn löïc neân vò tröôûng giaû thaáy ñöôïc con mình, loøng möøng vui toät ñoä, noùi vôùi Da-xaù: –Laønh thay! May thay! Con laøm vieäc naøy khieán cha thaät vui söôùng. Con ñaõ töï ñoä baûn thaân laïi coù theå ñoä cho ngöôøi khaùc. Do con ôû ñaây neân cha môùi ñeán vaø nhôø ñoù maø cha thaáy ñöôïc ñaïo. Noùi xong, oâng lieàn ñeán tröôùc Phaät xin thoï Tam quy. Vò tröôûng giaû aáy laø Öu-baø-taéc ñaàu tieân trong coõi Dieâm-phuø-ñeà ñöôïc cuùng döôøng Tam baûo. Baáy giôø naêm möôi ngöôøi con cuûa caùc tröôûng giaû khaùc, baïn cuûa Da-xaù, nghe Phaät ñaõ xuaát hieän ôû ñôøi vaø bieát Da-xaù ñaõ theo Phaät xuaát gia tu taäp neân suy nghó: “Nay ôû theá gian coù Ñaáng Voâ Thöôïng Toân, Da-xaù laø ngöôøi thoâng minh, bieän taøi hôn ngöôøi maø coù theå rôøi boû gia ñình, thaân toäc giaøu sang, xa lìa thuù vui cuûa naêm duïc, quyeát chí tu haønh, thay ñoåi hình haøi thaønh Sa-moân. Nay chuùng ta coøn tieác gì maø khoâng xuaát gia?” Nghó xong, caùc chaøng trai cuøng nhau ñi ñeán choã Phaät. Chöa ñeán nôi nhöng töø xa hoï ñaõ thaáy Ñöùc Nhö Lai thaân töôùng tuyeät ñeïp, aùnh saùng röïc rôõ, loøng hoï roän leân nieàm vui, toaøn thaân nheï nhaøng, thanh thaûn, loøng toân kính phaùt sinh, hoï laäp töùc ñeán gaàn Phaät chaép tay nhieãu quanh roài cuùi ñaàu leã xuoáng chaân Phaät. Nhöõng vò tröôûng giaû töû aáy voán ñaõ troàng caên laønh töø tröôùc neân deã ngoä
ñaïo. Ñöùc Nhö Lai thuyeát phaùp phuø hôïp caên taùnh cuûa hoï. Ngaøi daïy: –Naøy caùc thieän nam töû, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. Caùc ngöôi coù bieát khoâng? Khi Phaät vöøa giaûng xong lôøi phaùp ñoù, taâm caùc chaøng trai laäp töùc xa lìa traàn caáu, ñaéc ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh, lieàn cuøng nhau thöa Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thöïc ñuùng laø voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ. Cuùi xin Theá Toân chaáp thuaän cho chuùng con ñöôïc xuaát gia. Phaät noùi: –Laønh thay, caùc Tyø-kheo! Laäp töùc raâu toùc hoï töï ruïng, vaän ca-sa treân thaân, trôû thaønh Sa-moân. Ñöùc Theá Toân lieàn giaûng roäng phaùp Töù ñeá cho caùc vò Tyø-kheo aáy. Nghe xong, naêm möôi vò Tyø-kheo tænh ngoä, noäi taâm ñoaïn tröø hoaøn toaøn laäu hoaëc, phieàn naõo, chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn. Luùc aáy laàn ñaàu tieân ôû theá gian coù naêm möôi saùu vò A-la-haùn. Ñöùc Nhö Lai baûo caùc thaày Tyø-kheo: –Nay caùc oâng, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, xöùng ñaùng laø ruoäng phöôùc voâ thöôïng cho theá gian. Caùc oâng moãi ngöôøi neân ñi khaép nôi giaùo hoùa, laáy ñöùc Töø bi ñeå ñoä chuùng sinh. Nay Ta cuõng seõ moät mình ñi ñeán thaønh Vöông xaù, nöôùc Ma-kieät-ñeà ñeå hoùa ñoä nhaân daân ôû ñoù. Caùc Tyø-kheo thöa: –Baïch Theá Toân, chuùng con xin vaâng lôøi. Caùc Tyø-kheo cuùi ñaàu ñaûnh leã Phaät roài moãi vò khoaùc y caàm baùt töø giaõ Phaät ra ñi. Sau khi caùc Tyø-kheo ñi roài, Theá Toân suy nghó: “Hieän nay Ta phaûi hoùa ñoä nhöõng chuùng sinh naøo ñeå coù lôïi ích roäng raõi cho caû trôøi ngöôøi? Chæ coù ba anh em Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp tu theo ñaïo thôø löûa ôû taïi nöôùc Ma-kieät-ñeà laø ngöôøi ñöôïc caû vua vaø thaàn daân ñeàu quy ngöôõng tin theo. OÂng ta raát thoâng minh, caên taùnh lanh lôïi, deã giaùc ngoä nhöng laïi raát ngaõ maïn, raát khoù ñieàu phuïc. Nay Ta phaûi ñeán ñoù ñöa hoï ñeán giaûi thoaùt”. Suy nghó xong, Ñöùc Phaät töø giaõ thaønh Ba-la-naïi ñeán nöôùc Ma-kieät-ñeà. Trôøi vöøa saäp toái, Phaät cuõng vöøa ñeán ñöôïc truù xöù cuûa Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp. Luùc aáy Ca-dieáp thaáy thaân töôùng cuûa Nhö Lai toát ñeïp, trang nghieâm trong loøng vui möøng, hoûi: –Vò Sa-moân treû tuoåi töø ñaâu ñeán? Phaät ñaùp: –Ta töø nöôùc Ba-la-naïi ñeán, muoán ñi ñeán nöôùc Ma-kieät-ñeà nhöng vì trôøi toái neân muoán xin nghæ laïi moät ñeâm. Ca-dieáp ñaùp: –ÔÛ laïi moät ñeâm khoâng coù gì baát tieän, chæ ngaët laø caùc phoøng ñeàu coù ñeä töû cuûa toâi ôû caû. Chæ coøn moät hang ñaù raát thanh tònh, caùc duïng cuï thôø löûa cuûa toâi ñeàu ñeå trong ñoù, nôi ñoù thanh vaéng coù theå ôû ñöôïc nhöng trong hang coù con roàng döõ, chæ e noù seõ laøm haïi Ngöôøi maø thoâi? Phaät ñaùp: –Duø coù roàng döõ nhöng toâi xin cöù ñöôïc ôû taïm. Ca-dieáp ñaùp: –Tính noù hung döõ, sôï laøm haïi Ngaøi chöù chaúng phaûi toâi tieác. Phaät noùi: –Chæ cho toâi ôû taïm, nhaát ñònh khoâng sao ñaâu. Ca-dieáp ñaùp: –Neáu Ngaøi coù theå ôû ñöôïc thì xin tuøy yù Ngaøi.
Phaät noùi: “Toát laém” vaø lieàn böôùc vaøo hang ñaù, ngoài kieát giaø thieàn ñònh. Luùc aáy roàng ñoäc noåi côn giaän döõ, toaøn thaân phun ra löûa khoùi. Ñöùc Theá Toân beøn höôùng taâm vaøo Hoûa quang tam-muoäi, roàng thaáy theá caøng giaän döõ phun löûa boác cao, bao truøm caû hang ñaù. Caùc ñeä töû cuûa Ca-dieáp thaáy ngoïn löûa döõ aáy lieàn vaøo thöa vôùi thaày laø vò Sa-moân treû tuoåi, thoâng minh trang nghieâm aáy ñaõ bò löûa cuûa ñoäc long laøm haïi. Ca-dieáp giaät mình ñöùng daäy ra xem, thaáy ngoïn löûa cuûa ñoäc long, trong loøng buoàn thöông lieàn sai ñeä töû laáy nöôùc daäp taét, nhöng chaúng nhöõng khoâng daäp taét ñöôïc maø ngoïn löûa caøng boác cao hôn, truøm khaép hang ñaù. Khi ñoù thaân taâm Ñöùc Theá Toân vaãn baát ñoäng, saéc dieän an nhieân töï taïi, haøng phuïc laøm cho ñoäc long tieâu tröø tính aùc, quy y vôùi Phaät roài vaøo naèm trong bình baùt cuûa Ngaøi. Trôøi vöøa saùng, thaày troø Ca-dieáp cuøng ñeán choã hang ñaù, hoï ñeàu nghó laø vò Sa-moân treû tuoåi chaéc ñaõ bò löûa roàng gieát haïi. Ca-dieáp noùi: –Vò Sa-moân ôû trong hang kia, hoâm qua toâi khoâng cho Ngaøi ôû chæ vì lyù do naøy. Phaät lieàn leân tieáng: –Loøng Ta thanh tònh thì khoâng bao giôø bò tai hoïa beân ngoaøi laøm haïi. Nay Ñoäc long ñang ôû trong bình baùt. Phaät beøn môû baùt ñöa cho Ca-dieáp xem. Thaày troø Ca-dieáp thaáy vò Sa-moân chaúng nhöõng khoâng bò löûa roàng ñoäc laøm haïi maø coøn haøng phuïc ñöôïc vaø ñaët noù vaøo baùt, khen ngôïi cho laø ñieàu chöa töøng coù. Tuy nhieân Ca-dieáp vaãn noùi vôùi caùc ñeä töû: –Vò Sa-moân treû tuoåi aáy tuy coù thaàn thoâng nhöng nhaát ñònh khoâng theå baèng chaân ñaïo cuûa ta. Luùc aáy Ñöùc Theá Toân noùi vôùi Ca-dieáp: –Nay toâi muoán ôû laïi nôi ñaây ñöôïc khoâng? Ca-dieáp ñaùp: –Thaät toát laønh! Xin tuøy yù Ngaøi. Trong ñeâm thöù hai, Ñöùc Nhö Lai ñeán ngoài döôùi moät boùng caây. Vaøo giöõa ñeâm, boán vò Thieân vöông cuøng ñeán choã Phaät ñeå nghe phaùp. Moãi vò ñeàu töø thaân phoùng haøo quang chieáu saùng nhö maët trôøi, maët traêng. Ñeâm aáy Ca-dieáp thöùc giaác, töø xa troâng thaáy aùnh saùng cuûa chö Thieân beân caïnh Nhö Lai lieàn noùi vôùi caùc ñeä töû: –Vò Sa-moân treû tuoåi kia cuõng theo ñaïo thôø löûa. Ñeán saùng, oâng ta ñeán choã Phaät, hoûi: –Thöa Sa-moân, Ngaøi cuõng theo ñaïo thôø löûa phaûi khoâng? Phaät ñaùp: –Khoâng phaûi theá, ñeâm qua coù Töù Thieân vöông ñeán nghe thuyeát phaùp neân coù aùnh saùng ñoù. Ca-dieáp noùi vôùi chuùng ñeä töû: –Vò Sa-moân treû tuoåi ñoù coù uy ñöùc lôùn nhöng tuyeät nhieân khoâng theå saùnh vôùi ñaïo chaân chaùnh cuûa ta. Vaøo ñeâm thöù ba, vua trôøi Ñeá Thích töø Thieân cung xuoáng nghe thuyeát phaùp, thaân vò aáy chieáu haøo quang saùng nhö maët trôøi môùi moïc. Caùc ñeä töû cuûa Ca-dieáp töø xa troâng thaáy aùnh saùng cuûa vò trôøi beân caïnh Phaät voäi vaøng ñeán thöa thaày: –Vò Sa-moân treû tuoåi kia chaéc chaén laø theo ñaïo thôø löûa. Trôøi vöøa saùng, taát caû laïi ñeán hoûi Phaät. Phaät cho bieát ñoù laø haøo quang cuûa vua trôøi Ñeá Thích xuoáng nghe phaùp. Nghe theá nhöng Ca-dieáp vaãn cho ñaïo oâng ta laø chaân chaùnh hôn. Ñeán ñeâm thöù tö, Ñaïi phaïm Thieân vöông cuõng xuoáng theá gian, ñeán choã Phaät nghe thuyeát phaùp. Haøo quang töø thaân vò aáy saùng nhö maët trôøi giöõa tröa. Ñeâm ñoù, Ca-dieáp trôû
giaác thöùc daäy, thaáy aùnh saùng choùi chang taïi choã Phaät neân quyeát chaéc laø Ngaøi theo ñaïo thôø löûa. Saùng mai, Ca-dieáp laïi ñeán hoûi Phaät môùi bieát laø giöõa ñeâm coù vò Ñaïi phaïm Thieân vöông ñeán nghe Phaät thuyeát phaùp. Ca-dieáp trong loøng thaàm nghó: “Tuy vò Sa-moân treû tuoåi naøy coù thaàn thoâng kyø dieäu nhö theá nhöng tuyeät nhieân vaãn khoâng theå saùnh baèng chaân ñaïo cuûa ta”. Naêm traêm ñeä töû cuûa Ca-dieáp, moãi vò ñeàu thôø ba ngoïn löûa, saùng naøo hoï cuõng ñoát löûa, nhöng hoâm aáy ñoát maõi maø löûa vaãn khoâng chaùy neân keùo ñeán thöa leân thaày. Ca-dieáp nghe xong, thaàm nghó trong loøng: “Ñieàu aáy chaéc laø do thaàn löïc cuûa vò Sa-moân kia” neân laäp töùc cuøng ñeä töû ñeán gaëp Phaät, noùi: –Moãi ngöôøi ñeä töû cuûa toâi ñeàu thôø ba ngoïn löûa. Saùng nay muoán thaép leân maø löûa vaãn khoâng caùch naøo chaùy ñöôïc. Phaät baûo: –Caùc oâng haõy trôû veà, löûa seõ töï nhieân chaùy. Ca-dieáp quay veà thì thaáy löûa ñaõ chaùy nhöng vaãn töï nghó: “Vò Sa-moân treû tuoåi kia tuy coù dieäu löïc nhöng daãu sao vaãn khoâng chaân chaùnh baèng ñaïo cuûa ta”. Caùc ñeä töû laøm leã cuùng döôøng löûa xong, muoán taét löûa nhöng khoâng theå naøo taét ñöôïc, voäi ñeán thöa vôùi Ca-dieáp. Ca-dieáp nghó chaéc cuõng do vò Sa-moân kia laøm ra, beøn ñeán trình baøy vieäc aáy vôùi Phaät. Phaät baûo: –Caùc oâng haõy veà ñi, löûa seõ töï taét. Quaû nhieân khi thaày troø trôû veà thì löûa ñaõ taét nhöng Ca-dieáp vaãn cho ñaïo oâng laø chaân chaùnh hôn. Ñeán khi baûn thaân Ca-dieáp teá thaàn löûa, nhöng ñoát maõi maø löûa vaãn khoâng chaùy, Ca- dieáp bieát laø do thaàn löïc cuûa Phaät neân ñeán thöa vôùi Ngaøi. Phaät baûo Ca-dieáp coù theå ra veà, löûa seõ töï nhieân chaùy. Quaû nhieân khi Ca-dieáp trôû veà thaáy löûa ñaõ chaùy. Sau khi teá xong, Ca- dieáp khoâng taét ñöôïc löûa cuõng ñoaùn bieát laø do thaàn löïc cuûa Phaät neân laïi ñeán trình baøy vôùi Ngaøi. Phaät cuõng baûo trôû veà vaø quaû nhieân khi Ca-dieáp vöøa veà tôùi thì löûa ñaõ töï nhieân taét lòm. Tuy vaäy, Ca-dieáp vaãn töï phuï ñaïo cuûa mình laø hôn caû. Vaøo buoåi saùng sôùm, caùc ñeä töû cuûa Ca-dieáp cuøng boå cuûi nhöng khoâng theå naøo dôõ rìu leân ñöôïc, beøn thöa vôùi thaày. Ca-dieáp nghe xong thaàm nghó: “Ñaây chaéc haún laø vieäc laøm cuûa vò Sa-moân aáy” neân cuøng vôùi caùc ñeä töû ñi ñeán choã Phaät thöa: –Saùng sôùm naøy, caùc ñeä töû cuûa toâi chuaån bò boå cuûi nhöng khoâng laøm sao dôõ rìu leân ñöôïc. Phaät baûo: –OÂng haõy veà ñi, caùc ñeä töû oâng seõ töï nhieân dôõ rìu leân ñöôïc. Ca-dieáp trôû veà, thaáy caùc ñeä töû quaû nhieân ñaõ dôõ rìu leân ñöôïc. Daàu vaäy Ca-dieáp vaãn töï cho laø ñaïo mình chaân chaùnh hôn taát caû. Ngay luùc aáy, caùc ñeä töû dôõ rìu leân nhöng laïi khoâng haï xuoáng ñöôïc beøn chaïy tôùi trình baøy vôùi thaày. Ca-dieáp ñoaùn bieát laø vieäc laøm cuûa Phaät neân ñeán thöa vôùi Ngaøi söï vieäc ñoù. Phaät daïy: –OÂng coù theå veà, rìu seõ töï haï xuoáng. Veà ñeán nôi, quaû nhieân Ca-dieáp thaáy caùc ñeä töû ñaõ haï rìu xuoáng caû. Cuõng nhö tröôùc, Ca-dieáp vaãn töï phuï veà ñaïo cuûa mình laø chaân chaùnh nhaát. Ñeán khi baûn thaân Ca-dieáp boå cuûi thì cuõng nhö caùc ñeâï töû khoâng theå ñöa rìu leân cao ñöôïc. Ñeán hoûi, ñöôïc Phaät daïy xong, trôû veà thì coù theå dôõ rìu leân nhöng laïi khoâng laøm caùch naøo haï xuoáng. Ñeán choã Phaät hoûi xong trôû veà thì coù theå haï rìu xuoáng. Tuy thaùn phuïc, nhöng trong loøng Ca-dieáp vaãn töï cho ñaïo thôø löûa laø chaân chaùnh nhaát. Moät hoâm, Ca-dieáp thöa vôùi Phaät:
–Thöa vò Sa-moân treû tuoåi, xin ngöôøi haõy ôû laïi ñaây cuøng tu phaïm haïnh. Phoøng xaù, y phuïc, thöùc aên toâi xin cung caáp ñaày ñuû cho ngöôøi. Ñöùc Theá Toân yeân laëng chaáp thuaän. Ca-dieáp bieát Phaät ñaõ öng thuaän lieàn veà sai caùc ñeä töû trang thieát giöôøng naèm, ñoà ngoài cho Ñöùc Phaät vaø daën moãi ngaøy phaûi chuaån bò caùc moùn trai thöïc thaät ngon ñeå ñaõi Ngaøi. Saùng hoâm sau oâng töï thaân ñeán thænh Phaät. Phaät baûo oâng veà tröôùc, Ngaøi seõ ñeán sau. Ca-dieáp vöøa quay veà thì trong khoaûnh khaéc, Theá Toân ñeán chaâu Dieâm-phuø haùi ñaày bình baùt quaû Dieâm-phuø roài quay veà choã ôû cuûa Ca-dieáp maø oâng ta vaãn chöa veà tôùi. Luùc Ca-dieáp veà tôùi ñaõ thaáy Phaät an toïa trong tònh thaát cuûa mình neân raát ngaïc nhieân hoûi: –Vò Sa-moân treû tuoåi ñi ñöôøng naøo maø ñeán ñaây sôùm theá? Phaät lieàn ñöa baùt ñöïng quaû Dieâm phuø cho Ca-dieáp xem vaø hoûi: –OÂng coù bieát loaïi quaû trong baùt naøy khoâng? Ca-dieáp thöa khoâng bieát. Phaät noùi: –Töø ñaây ñi veà höôùng Nam maáy vaïn do-tuaàn coù moät chaâu, nôi aáy coù moät loaïi caây teân laø Dieâm-phuø; vì vaäy maø ngöôøi ta goïi chaâu aáy laø Dieâm-phuø-ñeà. Ñaây laø traùi Dieâm-phuø ñoù. Ta ñaõ ñeán ñoù haùi ñem veà ñaây. Vò cuûa noù thaät laø thôm ngon, oâng haõy neám thöû ñi. Khi ñoù Ca-dieáp suy nghó: “Ñöôøng ñeán ñoù raát xa maø vò Sa-moân naøy chæ trong khoaûnh khaéc ñeán ñoù roài veà, söùc thaàn bieán cuûa vò aáy thaät laø phi thöôøng. Tuy nhieân, ñaïo cuûa vò aáy chaéc chaén khoâng chaân chaùnh baèng ñaïo cuûa ta”. Tieáp ñoù Ca-dieáp cho doïn leân ñuû caùc thöùc aên. Tröôùc khi thoï thöïc Phaät chuù nguyeän: Trong ñaïo Baø-la-moân Thôø löûa laø cao nhaát Trong taát caû caùc doøng Bieån caû laø lôùn nhaát Trong toaøn theå ngoâi sao Boùng nguyeät laø toái thöôïng Trong taát caû nguoàn saùng Saùng nhaát vaàng thaùi döông Trong taát caû phöôùc ñieàn Ruoäng Phaät laø toát nhaát Neáu muoán chöùng quaû cao Neân cuùng ruoäng phöôùc Phaät. Sau khi thoï trai xong, Phaät trôû veà choã ôû cuûa mình, röûa baùt suùc mieäng vaø tónh toïa döôùi boùng caây. Hoâm sau Ca-dieáp cuõng ñeán thænh Phaät thoï trai. Phaät baûo: –OÂng haõy veà tröôùc, Ta seõ theo sau. Khi Ca-dieáp vöøa ñi, trong giaây laùt Theá Toân ñeán chaâu Phaát-baø-ñeà haùi ñaày baùt quaû Am-ma-la vaø trôû veà, choã ôû cuûa Ca-dieáp. Luùc Ca-dieáp veà tôùi ñaõ thaáy Phaät ngoài trong nhaø, ngaïc nhieân hoûi: –Ngaøi ñi ñöôøng naøo laïi ñeán tröôùc toâi nhö theá? Phaät lieàn ñöa baùt coù traùi Am-ma-la cho oâng ta xem vaø hoûi: –OÂng coù bieát quaû naøy khoâng? Ca-dieáp thöa chöa bieát. Phaät noùi: –Töø ñaây veà höôùng Ñoâng caùch maáy vaïn do-tuaàn coù chaâu Phaát-baø-ñeà, Ta vöøa ñeán ñoù haùi veà traùi Am-ma-la. Traùi naøy muøi vò raát thôm ngon, oâng coù theå neám qua. Ca-dieáp nghó: “Ñöôøng ñeán ñoù xa xoâi nhö theá maø vò Sa-moân naøy chæ trong choác laùt ñaõ
ñeán ñoù roài veà thaät laø kyø dieäu xöa nay chöa töøng coù, nhöng ñaïo cuûa ta vaãn chaân chaùnh hôn caû”. Ca-dieáp laïi cho doïn thöùc aên ra. Tröôùc khi thoï thöïc, Phaät chuù nguyeän: Trong ñaïo Baø-la-moân Thôø löûa laø cao nhaát Trong taát caû caùc doøng Bieån caû laø baäc nhaát Trong taát caû ngoâi sao Traêng laø saùng hôn heát Trong taát caû nguoàn saùng. Maët trôøi laø toái thöôïng Trong taát caû ruoäng phöôùc Ruoäng Phaät toát hôn heát Neáu muoán ñöôïc quaû lôùn Neân cuùng ruoäng phöôùc Phaät. Thoï trai xong, Phaät trôû veà choã ôû, röûa baùt suùc mieäng roài ñeán döôùi boùng caây ngoài thieàn ñònh. Ngaøy thöù ba ñeán giôø thoï trai, Ca-dieáp laïi ñeán thænh Phaät. Cuõng nhö hai laàn tröôùc Phaät baûo oâng haõy trôû veà vaø trong choác laùt Theá Toân ñeán chaâu Cuø-ñaø-ni haùi quaû A-leâ-laëc ñöïng ñaày baùt roài veà choã ôû cuûa Ca-dieáp. Khi veà tôùi nôi, Phaät ñaõ ñeán roài, Ca-dieáp ngaïc nhieân hoûi: –Ngaøi ñi ñöôøng naøo maø ñeán ñaây nhanh nhö vaäy? Phaät lieàn ñöa baùt hoûi: –OÂng bieát traùi caây naøy khoâng? Ca-dieáp baûo chöa bieát. Phaät daïy: –Töø ñaây ñi veà phöông Taây, caùch ñoä vaøi muoân na-do-tha seõ ñeán chaâu Cuø-ñaø-ni, ôû ñoù coù traùi A-leâ-laëc, Ta vöøa ñeán ñoù vaø haùi veà ñaây. Traùi naøy raát thôm ngon, oâng haõy aên thöû. Ca-dieáp nghó: “Ñöôøng ñi thaät xa maø vò Sa-moân naøy chæ trong choác laùt ñeán ñoù roài trôû veà, thaàn löïc thaät laø kyø dieäu chöa heà thaáy. Theá nhöng ñaïo cuûa oâng ta vaãn chöa chaân chaùnh baèng ñaïo cuûa ta”. Ca-dieáp sai ñeä töû doïn thöùc aên ra, Phaät chuù nguyeän: Trong ñaïo Baø-la-moân Thôø löûa laø cao nhaát Trong taát caû doøng nöôùc Bieån laøø lôùn hôn heát Taát caû caùc ngoâi sao Maët traêng laø saùng nhaát Taát caû caùc nguoàn saùng Maët trôøi laø toái thöôïng Trong taát caû ruoäng phöôùc Ruoäng phöôùc Phaät toát nhaát Neáu muoán chöùng quaû lôùn Neân cuùng ruoäng phöôùc Phaät. Phaät thoï trai xong trôû veà nôi cö truù thöôøng ngaøy. Sau khi röûa baùt suùc mieäng, Ngaøi ñeán tónh toïa döôùi boùng caây. Hoâm sau ñeán giôø aên, Ca-dieáp laïi cuõng ñeán thænh Phaät thoï trai. Phaät baûo Ca-dieáp veà tröôùc Ngaøi seõ ñeán sau. Khi Ca-dieáp vöøa quay ñi, chæ trong giaây laùt, Phaät ñaõ ñeán chaâu Uaát-ñôn-vieät laáy côm thôm töï nhieân roài trôû veà choã ôû cuûa Ca-dieáp. Khi Ca-dieáp böôùc vaøo tònh thaát ñaõ thaáy Phaät ôû ñoù lieàn hoûi:
–Ngaøi baèng caùch naøo, ñi ñöôøng naøo laïi ñeán tröôùc toâi nhö theá? Phaät ñöa baùt côm thôm cho oâng ta xem vaø hoûi: –OÂng coù bieát loaïi côm trong baùt naøy chaêng? Ca-dieáp thöa khoâng bieát. Phaät noùi: –Töø ñaây ñi veà höôùng Baéc ñoä vaøi muoân na-do-tha seõ ñeán chaâu Uaát-ñôn-vieät, Ta vöøa ñeán ñoù laáy côm naøy veà ñaây. Côm naøy vò raát thôm ngon, oâng coù theå aên thöû. Ca-dieáp nghe theá suy nghó: “Ñöôøng thaät xa maø vò Sa-moân naøy chæ ñi trong choác laùt, thaàn thoâng thaät khoù löôøng ñöôïc, tuy nhieân ñaïo ta vaãn chaân chaùnh hôn”. Ca-dieáp doïn caùc thöùc aên ra, tröôùc khi thoï thöïc Phaät chuù nguyeän: Trong phaùp Baø-la-moân Thôø löûa cao hôn heát Heát thaûy caùc doøng nöôùc Bieån caû laø lôùn nhaát Trong taát caû ngoâi sao Traêng laø saùng hôn heát Trong taát caû nguoàn saùng Saùng nhaát laø thaùi döông Trong taát caû ruoäng phöôùc Ruoäng phöôùc Phaät toát nhaát Ai muoán ñaït quaû lôùn Neân cuùng ruoäng phöôùc Phaät. Thoï thöïc xong, Phaät trôû veà choã ôû thöôøng ngaøy. Sau khi röûa baùt suùc mieäng, Phaät ngoài nhaäp ñònh döôùi boùng caây. Ñeán hoâm thöù naêm Ca-dieáp cuõng ñeán thænh Phaät. Phaät noùi quyù hoùa thay roài cuøng ñi vôùi Ca-dieáp. Ñeán nôi thöùc aên doïn ra, Phaät noùi keä chuù nguyeän: Trong ñaïo Baø-la-moân Thôø löûa laø cao nhaát Nhö taát caû doøng nöôùc Bieån laø lôùn hôn heát Tinh tuù treân baàu trôøi Maët traêng laø saùng nhaát Trong taát caû nguoàn saùng Saùng nhaát vaàng thaùi döông Trong taát caû ruoäng phöôùc Ruoäng phöôùc Phaät toát nhaát Neáu muoán chöùng quaû lôùn Neân cuùng ruoäng phöôùc Phaät. Sau khi chuù nguyeän xong, Phaät nhaän thöùc aên ñem veà döôùi boùng caây duøng. Thoï thöïc xong, Phaät nghó caàn nöôùc ñeå röûa. Trôøi Ñeá Thích bieát yù, töø cung trôøi, nhanh nhö thôøi gian ngöôøi löïc só co duoãi caùnh tay, ñeán tröôùc, cuùi ñaàu leã xuoáng chaân Phaät vaø duøng tay chæ maët ñaát bieán thaønh ao nöôùc raát trong laønh, coù ñuû taùm moùn coâng ñöùc. Nhö Lai lieàn duøng nöôùc trong ao ñeå röûa baùt vaø chaân. Phaät röûa xong lieàn thuyeát phaùp cho trôøi Ñeá Thích nghe. Nghe xong, Ñeá Thích raát vui möøng, phaán chaán, ñoät nhieân bieán maát, trôû veà Thieân cung. Khi aáy, Ca-dieáp aên xong ra röøng ñi daïo, boãng naûy ra yù nghó: “Vò Sa-moân treû tuoåi hoâm nay ñem thöùc aên veà nôi coäi caây ñeå duøng, vaäy ta ñeán ñoù ñeå thaêm ngöôøi”. Nghó xong
voäi raûo böôùc ñeán choã Phaät. Ñeán nôi Ca-dieáp boãng thaáy beân caïnh nôi Phaät ngoài coù moät caùi ao lôùn, nöôùc ao trong maùt, ñuû taùm coâng ñöùc neân raát ngaïc nhieân, hoûi Phaät: –Nôi ñaây sao boãng nhieân laïi coù ao nöôùc? Phaät ñaùp: –Saùng nay khi nhaän thöùc aên cuûa oâng cuùng döôøng ñem veà, aên xong Ta nghó caàn coù nöôùc ñeå röûa baùt. Trôøi Ñeá Thích bieát yù Ta neân töø Thieân cung ñeán ñaây duøng tay chæ ñaát hoùa thaønh ao nöôùc ñoù. Ca-dieáp thaáy ao nöôùc, laïi nghe Phaät noùi nhö theá lieàn suy nghó: “Vò Sa-moân treû tuoåi coù uy ñöùc raát lôùn neân môùi caûm ñöôïc ñeán trôøi, nhöng ñaâu bieát raèng ñaïo cuûa ta laø chaân chaùnh hôn heát”. Moät hoâm, ñang kinh haønh trong röøng, Ñöùc Theá Toân nhaët ñöôïc caùc maûnh vaûi dô raùch trong ñoáng raùc baån, muoán ñem giaët neân nghó caàn phaûi coù moät phieán ñaù. Ñeá Thích bieát yù Phaät lieàn trong khoaûnh khaéc ñeán Höông sôn laáy moät taûng ñaù vuoâng vöùc ñem veà ñaët giöõa caùc haøng caây roài baïch Phaät coù theå giaët aùo treân taûng ñaù aáy. Phaät laïi nghó caàn nöôùc, Ñeá Thích laïi ñeán Höông sôn laøm moät caùi chaäu to baèng ñaù laáy nöôùc trong maùt ñoå ñaày vaøo, ñem ñeán ñeå gaàn taûng ñaù kia. Xong vieäc Ñeá Thích boãng nhieân bieán maát, trôû veà Thieân cung. Ñöùc Theá Toân giaët nhöõng maûnh vaûi xong trôû veà ngoài döôùi boùng caây. Luùc aáy Ca-dieáp ñi ñeán boãng thaáy beân haøng caây coù moät phieán ñaù vuoâng vöùc vaø chaäu ñaù lieàn nghó: “Sao nôi ñaây laïi coù hai vaät naøy?” trong loøng laáy laøm laï neân ñeán hoûi Phaät: –Thöa Sa-moân, taïi sao boãng nhieân giöõa caùc haøng caây laïi coù phieán ñaù vaø chaäu ñaù? Phaät ñaùp: –Ta ñi kinh haønh nhaët ñöôïc nhöõng maûnh vaûi raùch baån neân coù yù muoán giaët. Vua trôøi Ñeá Thích bieát yù ñoù cuûa Ta neân ñeán Höông sôn laáy nhöõng vaät aáy ñem ñeán. Ca-dieáp nghe xong khen laø vieäc chöa töøng thaáy nhöng trong loøng vaãn nghó Ñöùc Phaät tuy coù thaàn löïc caûm ñöôïc ñeán trôøi nhöng ñaïo cuûa Phaät vaãn khoâng chaân chaùnh baèng ñaïo cuûa mình. Moät ngaøy kia, Theá Toân xuoáng ao taém röûa. Sau khi taém xong Ngaøi muoán leân bôø nhöng khoâng coù vaät gì ñeå vòn leo leân. Treân bôø ao coù coäi caây teân Ca-la-ca caønh laù sum sueâ, saùt beân bôø ao, vò thoï thaàn lieàn oaèn caønh caây xuoáng ñeå Phaät vòn leân khoûi ao. Sau ñoù Phaät trôû veà an toïa döôùi boùng caây. Luùc aáy Ca-dieáp ñi ñeán thaáy nhöõng caønh caây boãng nhieân saø xuoáng laáy laøm laï neân hoûi Phaät: –Caùc caønh caây vì sao boãng saø thaáp xuoáng nhö vaäy. Phaät ñaùp: –Ta xuoáng ao taém xong, muoán coù vaät gì vòn ñeå leân bôø. Vò thoï thaàn bieát yù neân laøm cho caønh caây saø xuoáng giuùp Ta vòn ñeå leân bôø. Ca-dieáp khen laø vieäc chöa töøng thaáy nhöng vaãn nghó Ñöùc Phaät tuy coù nhieàu uy löïc, coù theå caûm hoùa ñöôïc Thoï thaàn nhöng ñaïo cuûa oâng ta vaãn chaân chaùnh hôn. Moät hoâm Ca-dieáp nghó: “Ngaøy mai naøy, vua nöôùc Ma-kieät-ñeà cuøng vôùi quan, daân, Baø-la-moân, tröôûng giaû, cö só... seõ ñeán ñaây toå chöùc leã hoäi trong baûy ngaøy. Neáu vò Sa-moân treû tuoåi kia maø ñeán ñaây thì vua, quan, daân chuùng thaáy töôùng toát vaø uy löïc thaàn thoâng cuûa vò aáy haún laø seõ boû ta maø ñi theo thôø phuïng vò aáy. Mong sao trong baûy ngaøy leã hoäi, vò aáy khoâng ñeán ñaây”. Phaät hieåu roõ taâm nieäm cuûa Ca-dieáp neân Ngaøi ñi sang xöù Uaát-ñôn-vieät ôû phöông Baéc, trong baûy ngaøy baûy ñeâm khoâng xuaát hieän. Khi leã hoäi hoaøn taát, vua quan vaø moïi ngöôøi veà heát, Ca-dieáp laïi nghó: “Trong suoát baûy ngaøy hoäi, vò Sa-moân treû tuoåi khoâng ñeán, thaät laø may maén. Nay leã hoäi ñaõ xong, ta muoán cuùng döôøng Ngaøi, neáu luùc naøy Ngaøi
ñeán thì thaät laø toát”. Luùc aáy Ñöùc Theá Toân bieát ñöôïc yù nghó cuûa Ca-dieáp neân trong choác laùt, nhanh nhö thôøi gian moät traùng só co duoãi caùnh tay, hieän ra tröôùc Ca-dieáp. Luùc aáy Ca-dieáp chôït thaáy Nhö Lai, ñeán vöøa ngaïc nhieân, vöøa vui möøng lieàn hoûi Phaät: –Trong baûy ngaøy qua Ngaøi ñi ñaâu toâi khoâng gaëp? Phaät ñaùp: –Ñöùc vua nöôùc Ma-kieät-ñeà, quan daân, Baø-la-moân, tröôûng giaû, cö só… ñeán ñaây döï hoäi baûy ngaøy, oâng laïi khoâng muoán gaëp Ta neân Ta ñeán xöù Uaát-ñôn-vieät ôû phöông Baéc ñeå traùnh oâng. Nay oâng nghó muoán Ta ñeán neân Ta ñeán. Ca-dieáp nghe Phaät noùi giaät mình, toaøn thaân noåi gai, suy nghó: “Vò Sa-moân treû tuoåi naøy bieát ñöôïc caû yù nghó trong loøng ta. Thaät laø kyø laï nhöng vaãn khoâng chaân chaùnh baèng ñaïo cuûa ta”. Ngaøy kia, Ñöùc Theá Toân suy nghó: “Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp caên duyeân ñaõ töø töø thuaàn thuïc, nay ñuùng laø luùc ñieàu phuïc oâng ta”. Nghó theá neân Ñöùc Theá Toân ñeán soâng Ni-lieân- thieàn. Phaät vöøa ñeán bôø soâng, Ma vöông boãng hieän ra thöa vôùi Phaät: –Baïch Theá Toân, baây giôø laø luùc Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Ñaáng Thieän Theä, nay ñaõ ñuùng thôøi Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Vì sao? Vì nhöõng ngöôøi ñaùng ñoä ñeàu ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt, nay thaät ñuùng luùc Ngaøi neân vaøo Nieát-baøn. Ma vöông thöa vôùi Phaät ba laàn nhö theá. Ñöùc Theá Toân ñaùp: –Nay chöa phaûi luùc Ta vaøo Nieát-baøn. Vì sao? Vì boán boä chuùng Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di chöa ñaày ñuû. Nhöõng ngöôøi ñaùng ñoä chöa ñöôïc hoaøn toaøn giaûi thoaùt, caùc ngoaïi ñaïo ñeàu chöa ñöôïc haøng phuïc. Ñöùc Phaät cuõng ñaùp laïi ba laàn nhö theá. Ma vöông nghe theá buoàn baõ trôû veà Thieân cung. Ñöùc Theá Toân ñi xuoáng soâng Ni-lieân-thieàn, duøng thaàn löïc taùch doøng soâng laøm hai khieán nöôùc ôû hai beân voït leân cao. Phaät ñi vaøo giöõa, töøng böôùc chaân cuûa Ngaøi laøm buïi tung leân muø mòt. Ca-dieáp töø xa troâng thaáy töôûng Phaät bò chìm trong nöôùc lieàn sai caùc ñeä töû cheøo thuyeàn ñeán ñoù. Khi ñeán beân soâng thaáy loái Phaät ñi coù buïi bay leân, Ca-dieáp thaàm khen laø vieäc chöa töøng coù nhöng suy nghó: “Vò Sa-moân treû tuoåi naøy tuy coù söùc thaàn thoâng nhö theá nhöng vaãn khoâng chaân chaùnh baèng ñaïo cuûa ta”. Luùc aáy Ca-dieáp hoûi Phaät: –Vò Sa-moân treû tuoåi muoán leân thuyeàn khoâng? Phaät ñaùp: –Toát laém. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân duøng thaàn löïc xuyeân qua ñaùy thuyeàn ñeå vaøo trong thuyeàn ngoài kieát giaø. Ca-dieáp thaáy Phaät töø ñaùy thuyeàn ñi vaøo maø ñaùy thuyeàn vaãn khoâng thuûng, khen laø vieäc chöa töøng coù, nhöng vaãn coá chaáp: “Vò Sa-moân treû tuoåi coù thaàn thoâng kyø dieäu nhö theá nhöng khoâng baèng ta ñaõ ñaéc quaû A-la-haùn”. Phaät lieàn noùi: –Naøy Ca-dieáp, oâng chöa ñaéc quaû A-la-haùn, cuõng chöa ñaït A-la-haùn höôùng maø sao laïi coù taâm ngaõ maïn lôùn nhö theá? Ca-dieáp nghe lôøi ñoù xong, trong loøng vöøa theïn vöøa sôï, toaøn thaân noåi gai, thaàm nghó: “Vò Sa-moân treû tuoåi naøy bieát roõ taâm nieäm cuûa ta” neân lieàn thöa vôùi Phaät: –Ñuùng theá, thöa Sa-moân! Ñuùng theá, thöa Ñaïi Tieân! Ngöôøi ñaõ bieát roõ taâm nieäm cuûa con. Cuùi xin Ngaøi haõy thu nhaän con laøm ñeä töû. Phaät ñaùp: –OÂng laø baäc cao nieân, ñaõ moät traêm hai möôi tuoåi, coù nhieàu ñeä töû quyeán thuoäc, laïi
ñöôïc Quoác vöông vaø quan daân toân kính. Neáu oâng quyeát ñònh theo hoïc giaùo phaùp cuûa Ta thì tröôùc heát neân cuøng baøn baïc kyõ vôùi caùc ñeä töû. Ca-dieáp ñaùp: –Quyù hoùa thay! Hay laém thay! Quaû nhö lôøi daïy cuûa Ñaïi Tieân, nhöng loøng con ñaõ quyeát ñònh, khoâng bao giôø thay ñoåi. Nay seõ veà cuøng baøn baïc vôùi caùc ñeä töû. Noùi xong, Ca-dieáp trôû veà truï xöù taäp hoïp caùc ñeä töû noùi: –Vò Sa-moân treû tuoåi töø khi ñeán ôû ñaây, chuùng ta ñaõ thaáy bao nhieâu thaàn thoâng bieán hoùa thaät laø kyø dieäu vaø trí tueä cao xa, tính tình oân hoøa cuûa Ngaøi, nay ta muoán quy y theo hoïc giaùo phaùp cuûa ngöôøi, caùc oâng nghó sao? Caùc ñeä töû thöa: –Nhöõng gì chuùng con bieát ñeàu laø nhôø aân cuûa Toân giaû. Baäc maø Toân giaû ñaõ tin töôûng quy y, aét haún khoâng phaûi laø hö voïng. Chuùng con cuõng ñaõ thaáy nhöõng thaàn thoâng kyø dieäu cuûa vò aáy. Neáu Toân giaû quyeát ñònh quy y theo hoïc giaùo phaùp cuûa Baäc aáy, chuùng con cuõng xin nguyeän theo Toân giaû quy y. Nghe caùc ñeä töû noùi theá, Ca-dieáp laäp töùc cuøng hoï ñeán tröôùc Phaät thöa: –Nay con cuøng caùc ñeä töû ñeàu ñaõ quyeát ñònh quy y. Cuùi xin Ñaïi Tieân haõy thaâu nhaän chuùng con. Phaät noùi: –Thieän lai Tyø-kheo! Laäp töùc raâu toùc Ca-dieáp töï ruïng, vaän ca-sa vaøo ngöôøi, trôû thaønh Sa-moân. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân tuøy theo caên taùnh cuûa Toân giaû giaûng roäng phaùp Töù ñeá. Vöøa nghe xong baøi phaùp, Ca-dieáp lieàn lìa xa moïi traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh; sau ñoù moät thôøi gian ñaõ chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn. Naêm traêm ñeä töû thaáy thaày ñaõ thaønh Sa-moân trong loøng raát vui veû, cuõng coù yù muoán xuaát gia neân thöa vôùi Phaät: –Thaày chuùng con ñöôïc Ñaïi Tieân thu nhaän, nay ñaõ laø Sa-moân. Chuùng con cuõng vui thích theo thaày hoïc ñaïo. Cuùi xin Ñaïi tieân chaáp nhaän cho chuùng con ñöôïc xuaát gia. Phaät noùi: –Thieän lai Tyø-kheo! Raâu toùc cuûa hoï töï ruïng xuoáng, vaän ca-sa vaøo, trôû thaønh Sa-moân. Sau ñoù Phaät cuõng vì hoï giaûng phaùp Töù ñeá. Sau thôøi phaùp, caû naêm traêm vò Tyø-kheo ñeàu xa lìa traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh, chöùng ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn. Sau moät thôøi gian tu taäp, daàn daàn taát caû ñeàu chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn. Sau khi ñaéc quaû, Ca-dieáp vaø naêm traêm vò ñeä töû ñem heát nhöõng duïng cuï thôø löûa vöùt boû xuoáng soâng Ni-lieân-thieàn vaø cuøng ñi theo Phaät. Baáy giôø hai ngöôøi em cuûa Ca-dieáp laø Na-ñeà Ca-dieáp vaø Giaø-da Ca-dieáp, moãi ngöôøi coù hai traêm naêm möôi ngöôøi ñeä töû vaø cuøng ôû beân bôø vuøng haï löu soâng Ni-lieân-thieàn, boãng troâng thaáy caùc duïng cuï thôø löûa cuûa thaày troø ngöôøi anh troâi treân soâng neân raát ngaïc nhieân, suy nghó: “Anh ta gaëp ñieàu gì khoâng laønh maø sao nay nhöõng duïng cuï thôø löûa bò thaû troâi soâng. Phaûi chaêng bò keû aùc haõm haïi?” Hai ngöôøi em voäi chaïy ñeán gaëp nhau baøn luaän: –Anh chuùng ta neáu khoâng bò keû aùc laøm haïi thì taïi sao nhöõng duïng cuï thôø löûa laïi theo doøng soâng troâi xuoáng. Thaät laø kyø laï, chuùng ta haõy mau ñeán ñoù xem sao. Baøn luaän xong, hoï lieàn ngöôïc doøng soâng leân ñeán choã ngöôøi anh. Ñeán nôi thaáy caûnh vaéng veû loøng hoï raát buoàn raàu, thaéc maéc khoâng bieát anh vaø caùc ñeä töû ñi ñaâu. Trong khi ñi tìm kieám khaép nôi boãng gaëp ngöôøi quen, hoï lieàn hoûi thaêm: –Thaùnh huynh cuûa chuùng toâi vaø caùc ñeä töû khoâng roõ nay ôû ñaâu, oâng coù bieát khoâng?
Vò aáy traû lôøi: –Anh cuûa caùc ngaøi vaø chuùng ñeä töû ñaõ boû heát nhöõng duïng cuï thôø löûa, xuaát gia ñi theo Sa-moân Cuø-ñaøm tu hoïc. Hai ngöôøi em nghe theá voâ cuøng khoå taâm, cho laø vieäc kyø laï chöa töøng thaáy, thaàm nghó: “Sao anh ta laïi boû ñaïo A-la-haùn maø ñi caàu hoïc phaùp khaùc?” Hai ngöôøi lieàn tìm ñeán choã ngöôøi anh. Ñeán nôi thaáy anh vaø caùc ñeä töû ñaõ caïo boû raâu toùc, maëc ca-sa lieàn quyø laïy, hoûi: –Anh voán laø moät vò Ñaïi A-la-haùn thoâng minh, trí tueä khoâng ai baèng, tieáng taêm vang caû möôøi phöông moïi ngöôøi ñeàu kính phuïc, taïi sao nay laïi boû ñaïo maø theo hoïc ngöôøi khaùc? Ñaây ñaâu phaûi laø chuyeän nhoû. Ca-dieáp lieàn traû lôøi hai em: –Ta thaáy Ñöùc Theá Toân laø Baäc ñaõ thaønh töïu taâm ñaïi Töø bi vaø coù ba ñieàu kyø dieäu: moät laø thaàn thoâng bieán hoùa; hai laø trí tueä cöïc saùng, chaéc chaén ñaõ ñaït ñöôïc Nhaát thieát chuûng trí; ba laø bieát roõ caên taùnh töøng ngöôøi maø tuøy thuaän daãn daét, do ñoù maø ta xuaát gia tu hoïc theo giaùo phaùp cuûa Phaät. Ta nay tuy ñöôïïc vua, quan, daân chuùng toân kính, khoâng luaän lyù naøo ôû theá gian maø khoâng phaù ñöôïc nhöng laïi khoâng döùt ñöôïc con ñöôøng sinh töû, chæ coù giaùo phaùp cuûa Nhö Lai môùi coù theå döùt haún ñöôïc sinh töû. Ñaõ gaëp ñöôïc vò Ñaïi Thaùnh Chí Toân nhö vaäy maø khoâng töï gaéng söùc ñeå caàu hoïc theo vò Thaày toái thaéng laø ngöôøi khoâng coù loøng vaø cuõng khoâng coù maét. Hai ngöôøi em thöa: –Neáu ñuùng nhö lôøi anh noùi, Baäc aáy chaéc chaén ñaõ thaønh töïu ñöôïc Nhaát thieát chuûng trí. Caùc ñaïo lyù, tri thöùc chuùng em coù ñöôïc ñeàu do coâng söùc cuûa anh. Nay anh ñaõ theo Phaät xuaát gia, chuùng em cuõng nhö anh nguyeän theo Phaät xuaát gia hoïc ñaïo. Hai ngöôøi em, moãi vò beøn hoûi chuùng ñeä töû cuûa mình: –Nay ta muoán theo ñöôøng cuûa anh caû ta xuaát gia theo hoïc Phaät phaùp, vaäy yù caùc ngöôøi theá naøo? Caùc ñeä töû thöa: –Chuùng con coù ñöôïc tri kieán ñeàu laø nhôø aân cuûa ñaïi sö. Nay ñaïi sö coù yù xuaát gia theo Phaät, chuùng con cuõng nguyeän ñi theo. Luùc aáy Na-ñeà Ca-dieáp vaø Giaø-da Ca-dieáp, moãi vò ñem hai traêm naêm möôi ñeä töû ñeán tröôùc Phaät cuùi ñaàu leã xuoáng chaân Phaät thöa: –Baïch Theá Toân, xin ngöôøi töø bi thöông xoùt maø cöùu vôùt chuùng con. Phaät noùi: –Thieän lai Tyø-kheo! Raâu toùc cuûa hoï ñeàu töï ruïng, vaän ca-sa, trôû thaønh Sa-moân. Hai ngöôøi laïi baïch Phaät: –Caùc ñeä töû cuûa chuùng con cuõng nguyeän xin xuaát gia. Kính xin Theá Toân töø bi tieáp nhaän. Phaät ñaùp: –Quyù hoùa laém! Roài Ngaøi hoâ lôùn: –Laønh thay caùc Tyø-kheo! Raâu toùc treân ngöôøi hoï töï ruïng, vaän ca-sa, ñeàu thaønh Sa-moân. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân vì Na-ñeà Ca-dieáp, Giaø-da Ca-dieáp vaø chuùng ñeä töû hieän söùc ñaïi thaàn thoâng roài tuøy theo caên cô maø thuyeát phaùp. Phaät daïy: –Naøy caùc Tyø-kheo, caùc oâng neân bieát theá gian naøy luoân bò caùc thöù löûa döõ laø tham,
saân, si thieâu ñoát. Tröôùc ñaây caùc oâng thôø ba thöù löûa ñaõ coù theå tröø boû ñöôïc chöôùng ngaïi thoâ laäu beân ngoaøi, nhöng ba thöù löûa ñoäc naøy laïi xuaát phaùt töø thaân taâm, caùc oâng caàn phaûi mau ñoaïn tröø chuùng. Luùc baáy giôø caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ngay laäp töùc xa lìa moïi traàn caáu phieàn naõo, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh. Theá Toân laïi vì hoï giaûng roäng phaùp Töù ñeá. Sau moät thôøi phaùp, taát caû hoï ñeàu ñaït ñöôïc quaû A-la-haùn. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân nhôù laïi: “Vua Taàn-tyø-sa-la tröôùc ñaây coù nguyeän raèng neáu Ta ñaéc ñaïo thì neân ñoä oâng ta tröôùc. Nay ñaõ ñeán luùc Ta neân ñeán ñoù ñeå hoaøn thaønh baûn nguyeän cho nhaø vua”. Nghó theá roài, Phaät lieàn cuøng ba anh em Ca-dieáp vaø moät ngaøn vò Tyø-kheo ñi tôùi cung ñieän cuûa vua Taàn-tyø-sa-la taïi thaønh Vöông xaù. Luùc aáy, ngöôøi daân trong caùc thoân maø vua ñaõ caáp cho Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp tröôùc ñaây thaáy Ca-dieáp vaø caùc ñeä töû ñeàu thaønh Sa-moân lieâàn ñeán taâu vua. Nhaø vua vaø caùc quan nghe tin aáy raát kinh ngaïc nhöng yeân laëng khoâng noùi gì. Daân chuùng beân ngoaøi nghe tin aáy lieàn cuøng nhau baøn baïc: –Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp laø baäc coù trí tueä cao saâu khoâng ai saùnh baèng, tuoåi laïi cao, ñaõ chöùng quaû A-la-haùn nay sao laïi boû ñaïo cuûa mình laøm ñeä töû cuûa Sa-moân Cuø-ñaøm? Khoâng moät ai tin ñieàu ñoù vaø ñeàu cho raèng Sa-moân Cuø-ñaøm laø ñeä töû cuûa Ca-dieáp. Khi ñeán gaàn thaønh Vöông xaù, Theá Toân döøng chaân nghæ trong moät khu röøng. Öu-laâu-taàn-loa Ca- dieáp nhôø moät ngöôøi thaân caän tröôùc ñaây ñeán thöa vôùi vua Taàn-tyø-sa-la: –Toâi nay ñaõ xuaát gia tu hoïc theo giaùo phaùp cuûa Ñöùc Phaät. Hieän nay ñang cuøng Ñöùc Phaät ñeán ñaây, ngöï trong moät khu röøng. Nhaø vua neân ñeán leã baùi cuùng döôøng. Nhaø vua nghe taâu laïi lôøi aáy môùi bieát chaéc laø Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp laø ñeä töû cuûa Phaät, laäp töùc truyeàn chuaån bò ngöïa xe cuøng vôùi caùc vò ñaïi thaàn, Ba-la-moân, daân chuùng ñeán choã Ñöùc Phaät. Khi ñeán ngoaøi röøng, vua lieàn xuoáng xe, boû taát caû nghi tröôïng hoaøng gia, ñi boä vaøo dieän kieán Ñöùc Phaät. Luùc aáy, töø treân khoâng coù moät vò trôøi baûo nhaø vua: –Nhö Lai hieän ñang ngöï trong khu röøng naøy, laø ruoäng phöôùc toái thöôïng cuûa trôøi, ngöôøi. Ñaïi vöông neân cung kính cuùng döôøng vaø boá caùo cho nhaân daân trong nöôùc neân cuùng döôøng Nhö Lai. Nhaø vua nghe lôøi ñoù xong, trong loøng voâ cuøng möøng rôõ, phaán chaán, laäp töùc tieán vaøo röøng. Töø xa vua ñaõ troâng thaáy töôùng toát ñeïp, trang nghieâm cuûa Ñöùc Phaät vaø cuõng thaáy thaày troø ba anh em Toân giaû Ca-dieáp haàu chung quanh, chaúng khaùc naøo caùc vì sao vaây quanh vaàng nguyeät raïng. Loøng vua caøng taêng theâm nieàm hoan hyû voäi ñeán tröôùc Ñöùc Phaät cuùi ñaàu laïy saùt ñaát thöa vôùi Phaät: –Con laø vua nöôùc Ma-kieät-ñeà, thuoäc chuûng toäc maët traêng, teân laø Taàn-tyø-sa-la. Chaúng hay Theá Toân ñaõ töøng nghe qua chöa? Phaät lieàn ñaùp: –Laønh thay! Ñaïi vöông. Vua Taàn-tyø-sa-la lui xuoáng ngoài sang moät beân. Caùc ñaïi thaàn, Ba-la-moân vaø daân chuùng cuõng ñeàu ngoài xuoáng. Khi aáy, sau khi thaáy moïi ngöôøi trong phaùi ñoaøn cuûa nhaø vua ñeàu ñaõ an toïa, Ñöùc Theá Toân lieàn duøng gioïng Phaïm aâm vaán an nhaø vua: –Söùc khoûe cuûa ñaïi vöông coù ñöôïc toát khoâng? Vieäc nöôùc chaéc khoâng quaù meät nhoïc phaûi khoâng? Ñöùc vua thöa: –Nhôø aân ñöùc cuûa Theá Toân neân con may maén vaãn ñöôïc moïi söï an oån. Luùc aáy vua Taàn-tyø-sa-la vaø caùc vò Ñaïi hoïc só Ba-la-moân, tröôûng giaû, cö só, caùc vò ñaïi
thaàn vaø nhaân daân ñaõ bieát Toân giaû Ca-dieáp laø ñeä töû cuûa Ñöùc Phaät neân cuøng baøn vôùi nhau: –Thaät laø hay thay! Ñöùc Nhö Lai coù söùc thaàn lôùn lao, trí tueä cao saâu khoâng theå nghó baøn neân môùi coù theå ñieàu phuïc ba anh em Ngaøi Ca-dieáp theo laøm ñeâï töû. Trong chuùng hoäi cuõng coù vaøi ngöôøi nghi ngôø, thaàm nghó: “Ngaøi Öu-laâu-taàn-loa Cadieáp laø ngöôøi coù ñaïi trí tueä, moïi ngöôøi ñeàu tin phuïc ñi theo, sao laïi laø ñeä töû cuûa Sa-moân Cuø-ñaøm ñöôïc?” Ñöùc Theá Toân bieát ñöôïc nhöõng yù nghó aáy lieàn baûo Ca-dieáp: –Nay oâng neân hieån baøy söùc thaàn bieán. Ca-dieáp vaâng lôøi lieàn bay leân khoâng trung, treân thaân hieän ra nöôùc, döôùi thaân hieän ra löûa, hoaëc treân thaân hieän ra löûa, döôùi thaân hieän ra nöôùc, hoaëc hieän thaân lôùn ñaày khaép khoâng trung roài bieán ra nhoû, hoaëc töø moät thaân bieán thaønh voâ soá thaân, hoaëc chui vaøo ñaát roài voït leân, hoaëc ñi ñöùng naèm ngoài trong khoâng trung. Moïi ngöôøi chöùng kieán khen laø ñieàu chöa töøng coù vaø ñeàu toân Ca-dieáp laø baäc Ñaïi tieân ñeä nhaát. ÔÛ treân khoâng bieán hieän thaàn thoâng xong, Ca-dieáp trôû laïi maët ñaát, ñeán tröôùc Ñöùc Phaät ñaûnh leã saùt ñaát vaø thöa: –Theá Toân chính laø Baäc Thaày cuûa caû trôøi ngöôøi. Con nay chính laø ñeä töû cuûa Theá Toân. Ca-dieáp noùi ba laàn nhö theá. Phaät ñaùp: –Ñuùng theá! Ñuùng theá! Ca-dieáp, oâng thaáy trong phaùp Ta coù ñöôïc lôïi laïc gì maø boû heát nhöõng ñoà thôø löûa ñeå xuaát gia? Ca-dieáp lieàn duøng lôøi keä ñaùp: Con ôû trong ñôøi tröôùc Nhôø coâng ñöùc thôø löûa Ñöôïc sinh coõi trôøi ngöôøi Thoï höôûng vui naêm duïc Cöù theá maõi luaân hoài Chìm trong bieån sinh töû Con thaáy tai hoïa ñoù Neân ñeå ñöôïc lìa khoå Nöông phöôùc baùu thôø löûa Caàu sinh coõi trôøi ngöôøi Chæ theâm tham, saân, si Cho neân con xa laùnh Laïi theo phöôùc thôø löûa Caàu sinh trong töông lai Nhöng ñaõ coù sinh roài AÉt coù giaø beänh cheát Con ñaõ thaáy ñieàu aáy Neân boû ñaïo thôø löûa Boá thí, tu khoå haïnh Vaø phöôùc baùu thôø löûa Duø ñöôïc sinh Phaïm thieân Nhöng khoâng phaûi roát raùo Do vì nhaân duyeân aáy Cho neân boû thôø löûa Con thaáy phaùp Nhö Lai Lìa sinh, laõo, beänh, töû
Ñaïo giaûi thoaùt hoaøn toaøn Do ñoù nay xuaát gia Nhö Lai, Ñaáng Giaûi Thoaùt Laø Baäc Thaày trôøi ngöôøi Vì nhaân duyeân nhö theá Neân nöông theo Theá Toân Nhö Lai ñaïi Töø bi Hieän voâ soá phöông tieän Vaø caùc söùc thaàn thoâng Ñeå daãn con vaøo ñaïo Sao laïi coøn baèng loøng Ñi theo ñaïo thôø löûa. Luùc baáy giôø vua Taàn-tyø-sa-la cuøng moïi ngöôøi nghe lôøi keä cuûa Ca-dieáp voâ cuøng vui möøng, caøng sinh loøng cung kính, tin töôûng tuyeät ñoái vôùi Ñöùc Phaät, hieåu roõ Nhö Lai laø Baäc Nhaát Thieát Chuûng Trí, vaø ñeàu bieát Ca-dieáp laø ñeä töû cuûa Phaät. Luùc aáy trong khoâng trung, chö Thieân raûi caùc thöù hoa trôøi, taáu caùc thöù nhaïc eâm dòu vaø cuøng xöôùng: –Laønh thay Toân giaû Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp ñaõ kheùo noùi lôøi keä aáy. Ñöùc Theá Toân bieát moïi ngöôøi ñaõ tin töôûng chaéc chaén khoâng coøn nghi ngôø, laïi xem thaáy caên tính cuûa hoï ñeàu ñaõ thuaàn thuïc neân vì hoï maø thuyeát giaûng: –Ñaïi vöông neân bieát thaân naêm aám naøy laáy thöùc laø caên baûn, do thöùc sinh yù caên, töø yù caên sinh ra saéc, maø saéc thì sinh dieät khoâng beàn. Neáu ñaïi vöông quaùn saùt ñöôïc nhö theá thì coù theå bieát roõ thaân naøy laø voâ thöôøng, quaùn thaân laø voâ thöôøng neân khoâng chaáp thuû thaân töôùng vaø do vaäy coù theå lìa ñöôïc chaáp ngaõ vaø ngaõ sôû. Neáu ñaïi vöông coù theå quaùn saéc laø voâ thöôøng thì cuõng coù theå xa rôøi moïi yù nieäm veà ngaõ vaø ngaõ sôû, töùc laø hieåu roõ khi saéc sinh thì khoå sinh, saéc dieät thì khoå dieät. Neáu ngöôøi naøo quaùn nieäm ñöôïc nhö theá thì goïi laø Giaûi (côûi môû, töï taïi, thoaùt ly…). Neáu ai khoâng quaùn nieäm nhö theá thì goïi laø Phöôïc (troùi buoäc). Thöïc tính cuûa caùc phaùp voán voâ ngaõ vaø voâ ngaõ sôû. Chuùng sinh do voïng töôûng ñieân ñaûo neân chaáp coù ngaõ vaø ngaõ sôû, ñoù khoâng phaûi laø phaùp chaân thaät. Neáu coù theå ñoaïn tröø voïng töôûng meâ laàm, ñieân ñaûo thì ñöôïc giaûi thoaùt. Luùc aáy vua Taàn-tyø-sa-la suy nghó: “Neáu baûo chuùng sinh chaáp coù ngaõ laø bò troùi buoäc, vaäy neáu taát caû chuùng sinh ñeàu voâ ngaõ thì ai seõ thoï quaû baùo?” Ñöùc Theá Toân bieát nhöõng thaéc maéc trong loøng vua lieàn noùi: –Taát caû nhöõng vieïäc thieän aùc maø chuùng sinh laøm cuõng nhö nhöõng quaû baùo maø chuùng sinh thoï nhaän ñeàu khoâng phaûi do ngaõ taïo ra, cuõng khoâng phaûi ngaõ thoï nhaän, nhöng trong hieän taïi laïi thaáy coù taïo ra thieâän aùc vaø coù thoï quaû baùo. Ñaïi vöông neân laéng nghe thaät kyõ, Ta seõ vì ñaïi vöông maø giaûng roõ. Chæ vì caên, traàn, thöùc hôïp vôùi nhau khôûi sinh nhieãm caûnh, tích luõy nhöõng yù töôûng ngaøy caøng nhieàu, chính do ñoù maø chuùng sinh maõi chaïy theo doøng sinh töû, chòu moïi quaû baùo khoå ñau. Neáu khoâng nhieãm caûnh, döøng laïi nhöõng taâm töôûng raøng buoäc thì ñöôïc giaûi thoaùt. Do caên, traàn, thöùc ba nhaân duyeân aáy hôïp laïi maø coù thieän aùc vaø thoï quaû baùo, baûn chaát cuûa chuùng laø khoâng coù ngaõ rieâng (tính chuû theå, ñoäc laäp, rieâng bieät). Thí nhö duøi caây ñeå laáy löûa, do tay xoay mieáng goã maø coù löûa nhöng tính cuûa löûa khoâng phaûi töø tay hay töø goã maø coù, cuõng khoâng lìa tay vaø maûnh goã maø coù. Caên, traàn, thöùc cuõng nhö theá. Khi aáy vua Taàn-tyø-sa-la laïi nghó: “Neáu do caên, traàn, thöùc hoøa hôïp maø coù thieän aùc cuõng nhö coù thoï quaû baùo thì chuùng phaûi thöôøng hôïp laïi vôùi nhau, khoâng theå xa rôøi nhau.
Neáu chuùng khoâng thöôøng hôïp laïi vôùi nhau thì seõ bò ñoaïn dieät”. Theá Toân bieát yù nghó aáy cuûa vua neân giaûng tieáp: –Caên, traàn, thöùc aáy khoâng thöôøng coøn, cuõng khoâng ñoaïn dieät. Vì sao? Vì chuùng hoøa hôïp vôùi nhau neân khoâng ñoaïn dieät, vì chuùng coù ñaët tính rieâng neân khoâng thöôøng coøn. Ví nhö haït gioáng laø do nhaân, do coù duyeân cuûa ñaát, nöôùc neân maàm laù môùi sinh ra. Haït gioáng seõ muïc naùt neân khoâng goïi laø thöôøng, nhöng do haït gioáng coù ñaët tính sinh tröôûng thaønh maàm laù neân khoâng theå goïi laø ñoaïn. Lìa caû khaùi nieäm thöôøng vaø ñoaïn ñöôïc goïi laø Trung ñaïo. Caên, traàn, thöùc cuõng nhö vaäy. Vua nghe xong baøi phaùp, taâm yù khai môû, tænh ngoä, nhôø ñoù xa lìa moïi traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh. Taùm vaïn na-do-tha Baø-la-moân, ñaïi thaàn vaø nhaân daân cuõng nhôø nghe phaùp maø ñöôïc xa lìa traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh. Chín möôi saùu vaïn na-do-tha chö Thieân cuõng nhôø nghe phaùp maø xa lìa traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh. Vua Taàn-tyø-sa-la töø choã ngoài ñöùng daäy cung kính leã xuoáng chaân Phaät roài chaép tay thöa: –Vui söôùng thay! Ñöùc Theá Toân ñaõ lìa boû ngoâi Chuyeån luaân thaùnh vöông xuaát gia hoïc ñaïo, thaønh Baäc Nhaát Thieát Chuûng Trí. Tröôùc kia con ñaõ ngu si muoán giöõ Theá Toân laïi ñeå cai trò moät nöôùc nhoû. Nay ñöôïc dieän kieán Ñöùc Ñaïi Töø, laïi ñöôïc nghe chaùnh phaùp neân raát hoå theïn veà loãi ñaõ qua, kính xin Theá Toân môû loøng töø bi nhaän cho con saùm hoái. Ngaøy tröôùc con coù nguyeän xin neáu Phaät ñaéc ñaïo thì ñoä con tröôùc, nay öôùc nguyeän ñaõ thaønh töïu, nhôø aân Theá Toân maø con ñaõ thaáy ñöôïc chaân lyù. Töø nay con nguyeän cuùng döôøng ñaày ñuû töù söï cho Theá Toân vaø chö Taêng, khoâng ñeå thieáu thoán, cuùi mong Ñöùc Theá Toân ôû laïi vöôøn Truùc ñeå nöôùc Ma-kieät-ñeà maõi maõi an vui. Phaät ñaùp: –Quyù hoùa thay! Ñaïi vöông coù theå xa rôøi phaùp tam baát kieân ñeå caàu quaû tam kieân, Ta nay chaáp thuaän ñeå vua ñöôïc troøn ñaày taâm nguyeän. Vua Taàn-tyø-sa-la bieát Phaät ñaõ chaáp thuaän lôøi thænh cuûa mình ñeán ôû trong vöôøn Truùc neân cung kính leã xuoáng chaân Phaät, töø taï ra veà. Veà ñeán cung, vua laäp töùc ra leänh cho quan quaân khôû coâng xaây caát phoøng xaù trong vöôøn Truùc, trang trí voâ cuøng trang nghieâm, ñeïp ñeõ, treo phöôùn loïng baèng gaám, caém hoa ñoát höông. Sau khi ñaõ hoaøn thaønh, vua lieàn cho chuaån bò xa giaù ñi ñeán choã Phaät ñaûnh leã, thöa: –Phoøng xaù nôi vöôøn Truùc ñaõ xaây caát xong, cuùi mong Theá Toân vaø chö Tyø-kheo Taêng thöông xoùt ñeán ñoù truï. Luùc ñoù Theá Toân, chö Tyø-kheo vaø voâ soá chö Thieân thaùp tuøng vaây quanh cuøng ñi vaøo thaønh Vöông xaù. Ngay khi Nhö Lai böôùc vaøo coång thaønh, nhöõng nhaïc khí trong thaønh töï nhieân taáu leân, cöûa heïp boãng hoùa roäng, cöûa thaáp boãng cao leân, taát caû nhöõng goø ñoáng ñeàu trôû neân baèng phaúng, nhöõng nôi dô baån ñeàu ñöôïc saïch thôm, ngöôøi ñieác boãng nghe ñöôïc, ngöôøi caâm laïi noùi ñöôïc, ngöôøi muø nhìn thaáy ñöôïc, ngöôøi ñieân daïi trôû neân tænh taùo, nhöõng keû taät nguyeàn oám ñau boãng laønh laën, khoûe maïnh, caây khoâ ra hoa, caây coû heùo uùa boãng xanh töôi, ao caïn boãng ngaäp nöôùc voã soùng traøn bôø, gioù thôm thoåi ñeán, caùc loaøi chim quyù laï nhö Phöôïng hoaøng, Khoång töôùc, Phæ thuùy, Oan öông… ñeàu bay veà tuï taäp, hoùt leân nhöõng aâm thanh eâm aùi. Taát caû ñieàu laønh ñeàu nhö hoäi tuï nôi thaønh Vöông xaù. Sau khi vaøo thaønh, Ñöùc Phaät cuøng vua Taàn-tyø-sa-la ñeán vöôøn Truùc. Luùc aáy chö Thieân vaân taäp ñaày khaép treân khoâng, ñöùc vua tay naâng moät chieác bình quyù chöùa ñaày nöôùc thôm ñeán tröôùc Nhö Lai thöa: –Nay con xin hieán cuùng vöôøn Truùc naøy cho Nhö Lai vaø chö Tyø-kheo Taêng. Xin Theá
Toân thöông xoùt ø nhaän cho. Noùi xong, vua laáy nöôùc trong bình röôùi leân ñaát. Luùc ñoù Ñöùc Phaät yeân laëng chaáp nhaän, noùi keä chuù nguyeän: Ngöôøi naøo sieâng boá thí Seõ tröø ñöôïc taâm tham Ngöôøi naøo thöôøng nhaãn nhuïc Seõ maõi lìa giaän döõ Neáu ai luoân laøm laønh Ngu si seõ xa laùnh Coù ñuû ñöôïc ba haïnh Mau ñaït ñöôïc Nieát-baøn Neáu coù ngöôøi ngheøo khoå Khoâng cuûa ñeå boá thí Thaáy ngöôøi khaùc boá thí Maø sinh taâm vui theo Phöôùc baùu ngöôøi tuøy hyû Cuõng baèng ngöôøi boá thí. Chuùng hoäi Baø-la-moân, caùc quan ñaïi thaàn cuøng daân chuùng thaáy vua phuïng cuùng tinh xaù cho Ñöùc Phaät ñeàu hôùn hôû sinh nieäm hoan hyû theo vua. Sau khi cuùng döôøng tinh xaù cho Ñöùc Phaät vaø chö Taêng xong, vua Taàn-tyø-sa-la voâ cuøng vui söôùng, cung kính leã xuoáng chaân Phaät roài trôû veà cung. Trong caùc vò quoác vöông ôû coõi Dieâm-phuø-ñeà töøng ñöôïc dieän kieán Ñöùc Phaät, vua Taàn-tyø-sa-la laø ñöùng ñaàu; trong taát caû caùc ngoâi tinh xaù thì Truùc vieân laø ngoâi tinh xaù ñaàu tieân. Vaøo luùc Ñöùc Phaät vaø chö Taêng ngöï taïi vöôøn Truùc, coù hai vò Baø-la-moân ôû trong thaønh Vöông xaù, laø ngöôøi thoâng minh, linh lôïi coù trí tueä lôùn, thoâng ñaït taát caû caùc Luaän thö, taøi tranh bieän khoâng ai qua ñöôïc. Moät ngöôøi hoï Caâu-laät teân Öu-baø-thaát-sa, do coù ngöôøi meï teân laø Xaù-lôïi neân moïi ngöôøi thöôøng goïi oâng laø Xaù-lôïi-phaát, ngöôøi thöù hai hoï Muïc-kieàn-lieân teân laø Muïc-kieàn-la-daï-na. Moãi ngöôøi coù moät traêm ñeä töû ñeàu ñöôïc daân chuùng trong nöôùc kính troïng, ngöôõng moä. Hai ngöôøi keát baïn, raát thaân yeâu vaø kính troïng nhau, ñaõ giao öôùc vôùi nhau neáu ai gaëp ñöôïc phaùp moân kyø dieäu tröôùc thì phaûi khai ngoä cho nhau, khoâng ñöôïc giaáu dieám. Moät hoâm, Tyø-kheo A-xaû-baø-kyø khoaùc y oâm baùt vaøo laøng khaát thöïc. Vò Tyø-kheo kheùo giöõ caùc caên, oai nghi nghieâm chænh, ngöôøi ñi ñöôøng troâng thaáy ai cuõng cung kính. Luùc aáy treân ñöôøng ñi, Xaù-lôïi-phaát boãng thaáy oai nghi Phaïm töôùng cuûa Tyø-kheo A-xaû-baø-kyø. Do thieän caên ñaõ troøn ñuû neân vöøa gaëp vò Tyø-kheo, loøng Xaù-lôïi-phaát ñoät nhieân vui möøng voâ haïn, toaøn thaân rung ñoäng, ñöùng laïi chaêm chuù nhìn, vaø voäi hoûi: –Theo yù toâi thì thaày chaéc laø môùi xuaát gia nhöng sao ñaõ thu nhieáp ñöôïc caùc caên neân toâi muoán hoûi, xin thaày cho bieát Boån sö cuûa thaày laø ai? Coù nhöõng lôøi daïy naøo? Thöôøng noùi nhöõng phaùp gì? A-xaû-baø-kyø nghieâm trang ñaùp: –Thaày toâi laø Baäc ñaõ ñaït Nhaát thieát chuûng trí, thuoäc doøng hoï Cam Giaù, laø Thaày cuûa caû trôøi ngöôøi, coù töôùng toát, trí tueä vaø thaàn thoâng khoâng ai bì kòp. Toâi tuoåi coøn nhoû, hoïc ñaïo coøn noâng caïn ñaâu daùm tuyeân noùi dieäu phaùp cuûa Nhö Lai, nhöng theo choã toâi hieåu, xin noùi laïi cho oâng. Vò Tyø-kheo lieàn noùi keä:
Coäi nguoàn taát caû phaùp Nhaân duyeân sinh, voâ chuû Neáu roõ ñöôïc ñieàu ñoù Seõ ñaït ñaïo chaân thaät. Vöøa nghe xong baøi keä cuûa Tyø-kheo A-xaû-baø-kyø, Xaù-lôïi-phaát laäp töùc xa lìa moïi traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh, thaáy ñöôïc chaân lyù, noäi taâm voâ cuøng phaán chaán, caùc caên trong thaân rung ñoäng, vui söôùng toät ñoä, töï nghó: “Taát caû chuùng sinh ñeàu do chaáp ngaõ neân bò luaân hoài trong voøng sinh töû, neáu tröø ñöôïc ngaõ töôûng thì ngaõ sôû töôûng cuõng seõ khoâng coøn, gioáng nhö aùnh saùng maët trôøi coù theå phaù tan moïi boùng toái, taâm voâ ngaõ cuõng nhö theá, coù theå phaù tan hoaøn toaøn moïi ngaên che cuûa ngaõ kieán. Nhöõng gì ta tu hoïc töø tröôùc ñeán nay ñeàu laø taø kieán, ñieàu ta sôû ñaéc hoâm nay môùi thaät laø ñaïo lyù chaân thaät”. Nghó theá xong, Xaù-lôïi-phaát lieàn leã xuoáng chaân A-xaû-baø-kyø, trôû veà nôi cö truù. Tyø-kheo A-xaû-baø-kyø tieáp tuïc ñi khaát thöïc xong lieàn quay veà vöôøn Truùc. Khi Xaù-lôïi-phaát veà ñeán choã ôû, Muïc-kieàn-lieân do thieän caên ñaõ ñaày ñuû, vöøa nhìn thaáy Xaù-lôïi-phaát caùc caên yeân tònh, oai nghi trang nghieâm, khuoân maët coù veû vui möøng khaùc vôùi ngaøy thöôøng, lieàn hoûi: –Toâi xem anh hoâm nay moïi daùng veû ñeàu khaùc vôùi ngaøy thöôøng, phaûi chaêng ñaõ nghe ñöôïc phaùp cam loä vi dieäu? Tröôùc ñaây, chuùng ta ñaõ giao öôùc vôùi nhau, heã ngöôøi naøo nghe ñöôïc phaùp vi dieäu thì phaûi khai ngoä cho ngöôøi kia, nay anh nghe ñöôïc phaùp gì haõy ñoïc laïi cho toâi nghe vôùi. Xaù-lôïi-phaát ñaùp: –Ñuùng laø hoâm nay toâi ñaõ ñöôïc nghe phaùp cam loä. Muïc-kieàn-la-daï-na nghe noùi, loøng möøng vui toät ñoä lieàn caát lôøi khen: –Hay thay! Haõy noùi cho toâi nghe vôùi. Xaù-lôïi-phaát thuaät laïi: –Hoâm nay treân ñöôøng toâi gaëp moät vò Tyø-kheo khoaùc y oâm baùt vaøo laøng khaát khöïc. Vò aáy caùc caên vaéng laëng an tænh, daùng veû nghieâm trang, toâi vöøa gaëp ñaõ sinh loøng cung kính lieàn ñeán gaàn hoûi theo choã toâi thaáy thì vò aáy döôøng nhö môùi xuaát gia maø sao ñaõ thu nhieáp ñöôïc caùc caên nhö theá, vaø toâi ñaõ hoûi Boån sö cuûa vò aáy laø ai? Ñaõ daïy nhöõng phaùp gì? Luùc ñoù vò Tyø-kheo A-xaû-baø-kyø aáy ñaõ ung dung traû lôøi toâi: –Thaày toâi ñaõ ñaït Nhaát thieát chuûng trí, thuoäc doøng hoï Cam Giaù, laø Thaày caû trôøi ngöôøi, töôùng toát, trí tueä vaø thaàn thoâng khoâng ai saùnh baèng. Tuoåi toâi coøn treû, hoïc ñaïo coøn caïn, ñaâu coù theå noùi heát dieäu phaùp cuûa Thaày nhöng theo choã toâi hieåu xin noùi cho oâng nghe” roài vò aáy noùi keä: Coäi nguoàn taát caû phaùp Nhaân duyeân sinh, voâ chuû Neáu hieåu roõ ñieàu ñoù Seõ ñaït ñaïo chaân thaät. Muïc-kieàn-la-daï-na vöøa nghe xong nhöõng lôøi aáy cuûa Xaù-lôïi-phaát cuõng laäp töùc lìa ñöôïc moïi traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh. Sau khi ñaéc phaùp hai ngöôøi baøn vôùi nhau: –Hai chuùng ta ñeàu nhôø phaùp Phaät maø ñöôïc lôïi ích lôùn, nay neân cuøng nhau ñeán choã Phaät xin xuaát gia. Baøn tính xong, moãi ngöôøi ñeàu goïi caùc ñeä töû cuûa mình ñeán baûo: –Ta nay ñaõ ñöôïc vò cam loä cuûa Phaät phaùp, chæ coù giaùo phaùp ñoù môùi laø con ñöôøng xuaát theá. Nay ta muoán ñeán xin Phaät xuaát gia, yù caùc ngöôøi theá naøo?
Caùc ñeä töû thöa: –Nhôø thaày maø chuùng con coù tri kieán, nay thaày xuaát gia, chuùng con cuõng nguyeän xin ñi theo. Khi aáy hai ngöôøi vaø hai traêm ñeä töû cuøng nhau thaúng ñeán vöôøn Truùc. Vöøa böôùc vaøo cöûa, thaáy thaân töôùng Nhö Lai voâ vaøn toát ñeïp, trang nghieâm, chuùng Tyø-kheo tröôùc sau vaây quanh, loøng hai ngöôøi raát vui möøng, toaøn thaân phaán chaán. Ñöùc Theá Toân thaáy Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-kieàn-la-daï-na cuøng caùc ñeä töû ñeán lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: –Caùc thaày neân bieát, hai vò kia ñöa caùc ñeä töû ñeán nôi naøy ñeå xin xuaát gia. Moät vò teân laø Xaù-lôïi-phaát, moät vò teân laø Muïc-kieàn-la-daï-na, hoï seõ laø ñeä töû haøng ñaàu trong phaùp cuûa Ta. Xaù-lôïi-phaát laø vò ñöùng ñaàu veà Trí tueä, Muïc-kieàn-la-daï-na laø vò ñöùng ñaàu veà Thaàn thoâng. Sau khi ñeán tröôùc Phaät, hai ngöôøi lieàn cuùi ñaàu saùt ñaát laïy Ñöùc Phaät vaø thöa: –Chuùng con ñaõ thaáy ñöôïc chaân lyù trong giaùo phaùp cuûa Phaät neân ham muoán xuaát gia. Cuùi xin Theá Toân chaáp thuaän. Ñöùc Theá Toân noùi lôùn: –Thieän lai Tyø-kheo! Raâu toùc cuûa hai ngöôøi töï ruïng, khoaùc y ca-sa, trôû thaønh Sa-moân. Luùc ñoù hai traêm ngöôøi ñeä töû thaáy thaày mình ñaõ thaønh Sa-moân beøn thöa vôùi Phaät: –Chuùng con cuõng muoán xuaát gia theo thaày, xin Ñöùc Theá Toân thöông xoùt chaáp nhaän. Ñöùc Theá Toân laïi xöôùng: –Thieän lai Tyø-kheo! Raâu toùc hoï cuõng töï ruïng, vaän y ca-sa, thaønh Sa-moân. Luùc aáy Ñöùc Phaät beøn giaûng daïy chi tieát phaùp Töù ñeá cho Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc-kieàn-la-daï-na. Sau thôøi phaùp, caû hai vò aáy ñeàu ñaéc quaû A-la-haùn. Phaät cuõng giaûng phaùp Töù ñeá cho hai traêm vò taân Tyø-kheo khieán hoï lìa ñöôïc traàn caáu, ñaéc phaùp nhaõn tònh roài tu taäp daàn daàn ñeàu ñaït quaû A-la-haùn. Thuôû aáy Ñöùc Theá Toân vaø moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò Tyø-kheo ñeàu laø baäc Ñaïi A-la-haùn ôû nöôùc Ma- kieät-ñeà ñem laïi lôïi ích lôùn cho chuùng sinh. Trong chuùng Tyø-kheo coù nhieàu vò mang teân Muïc-kieàn-la-daï-na neân Theá Toân ñaõ ñoåi teân cuûa Toân giaû Muïc-kieàn-la-daï-na thaønh Ñaïi Muïc-kieàn-la-daï-na. Baáy giôø taïi nöôùc Thaâu-la-quyeát-xoa coù moät vò Baø-la-moân teân laø Ca-dieáp coù ba möôi hai töôùng toát, thoâng minh trí tueä, thöôøng tuïng ñoïc boán boä kinh Veä-ñaø, haàu heát kinh luaän Baø-la-moân khoâng kinh naøo khoâng thoâng suoát. Nhaø vò aáy laïi raát giaøu, thöôøng hay boá thí, ngöôøi vôï raát ñoan chính, caû nöôùc khoâng ai baèng. Hai vôï choàng töï nhieân khoâng coù yù duïc, ñeâm khoâng nguû cuøng phoøng. Do ñaõ nhieàu ñôøi luoân troàng thieän caên neân vò aáy khoâng vui thích vôùi ñôøi soáng gia ñình höôûng thuï thuù vui naêm duïc, ngaøy ñeâm luoân luoân suy nghó muoán lìa boû ñôøi soáng theá tuïc, heát loøng caàu tìm phöông phaùp xuaát gia. Suy taàm maõi khoâng ñöôïc, vò aáy lieàn boû heát vieäc nhaø ñi vaøo röøng, taâm nghó mieäng noùi: –Chö Phaät Nhö Lai ñaõ xuaát gia tu haønh, nay ta cuõng theo Phaät xuaát gia. Vò aáy lieàn côûi boû heát y phuïc baèng gaám luïa trò giaù ngaøn löôïng vaøng maø töï caïo boû raâu toùc, maëc y baù naïp hoaïi saéc. Baáy giôø trong khoâng trung, chö Thieân thaáy Ca-dieáp ñaõ töï xuaát gia lieàn noùi: –Naøy thieän nam töû, con vua Baïch Tònh thuoäc doøng hoï Cam Giaù teân laø Taùt-baø Taát-ñaït xuaát gia tu taäp ñaõ thaønh Baäc Nhaát Thieát Chuûng Trí. Caû theá gian toân xöng Ngaøi laø Thích-ca Maâu-ni Phaät cuøng vôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò A-la-haùn hieän ñang ôû taïi vöôøn Truùc thuoäc thaønh Vöông xaù.
Ca-dieáp vöøa nghe lôøi chö Thieân noùi xong, loøng vui möøng phaán chaán, toaøn thaân noåi gai, voäi vaøng ñi ñeán tinh xaù Truùc vieân. Luùc ñoù Ñöùc Theá Toân bieát Ca-dieáp ñang tôùi neân suy nghó: “Vò aáy voán coù caên laønh, Ta neân ñeán ñoä cho oâng ta”. Nghó xong, Theá Toân lieàn ñi ngöôïc ñöôøng veà xöù Ñaâu-baø gaëp Ca-dieáp treân ñöôøng. Khi aáy Ca-dieáp ñang ñi boãng thaáy moät vò daùng toân kính, coù töôùng toát choùi saùng, oai nghi ñaëc bieät lieàn chaép tay thöa: –Theá Toân ñuùng laø Baäc Nhaát Thieát Chuûng Trí, ñuùng laø Baäc Töø Bi, laø Ñaáng cöùu ñoä chuùng sinh, laø nôi ñeå moïi ngöôøi quy ngöôõng. Noùi xong Ca-dieáp lieàn cuùi naêm voùc saùt ñaát laïy xuoáng, ñaàu maët treân chaân Phaät, thöa tieáp: –Baïch Theá Toân, nay Ngaøi laø Thaày cuûa con, con laø ñeä töû. Ca-dieáp laäp laïi ba laàn nhö theá. Phaät daïy: –Ñuùng theá Ca-dieáp, Ta laø Thaày cuûa oâng, oâng laø ñeä töû cuûa Ta. Phaät laïi noùi: –Naøy Ca-dieáp, oâng neân bieát, neáu coù ngöôøi khoâng phaûi laø Baäc Nhaát Thieát Chuûng Trí maø muoán nhaän oâng laøm ñeä töû thì ñaàu ngöôøi aáy seõ beå ra laøm baûy phaàn. Phaät laïi noùi tieáp: –Laønh thay Ca-dieáp! Vui thay Ca-dieáp! OÂng neân bieát thaân nguõ thoï aám (nguõ thuû uaån) laø nôi taäp hôïp nhöõng noãi khoå lôùn. Ca-dieáp vöøa nghe xong laäp töùc ngoä ñöôïc chaân lyù, suy tö vaø chöùng quaû A-la-haùn. Khi aáy Theá Toân vaø Ca-dieáp trôû veà vöôøn Truùc. Vì Ca-dieáp coù uy ñöùc lôùn, coù trí tueä thoâng minh neân ñöôïc toân xöng laø Ñaïi Ca-dieáp. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: –Khi Ñöùc Phaät Phoå Quang ra ñôøi thì Tieân nhaân Thieän Tueä ñaâu phaûi ai khaùc maø chính laø tieàn thaân cuûa Ta. Treân ñöôøng ñi gaëp naêm traêm ngoaïi ñaïo roài cuøng nhau baøn luaän maø tuøy hyû, nay chính laø anh em Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp cuøng caùc quyeán thuoäc cuûa oâng hieän ñang coù maët trong ñaïi chuùng ñaây. Ngöôøi con gaùi baùn hoa chính laø Da-du-ñaø-la. Khi Tieân nhaân Thieän Tueä raûi toùc treân ñaát ñeå Phaät ñi qua, coù hai ngöôøi queùt ñaát vaø hai traêm ngöôøi cuøng vui veû laøm theo chính laø Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-la-daï-na cuøng vôùi hai traêm ñeä töû Tyø-kheo hieän ôû trong chuùng phaùp naøy. Chö Thieân trong hö khoâng luùc aáy thaáy Tieân nhaân Thieän Tueä duøng toùc traûi leân ñaát ñeå Phaät ñi qua ñeàu tuøy hyû khen ngôïi chính laø taùm vaïn vò Thieân vöông, taùm vaïn na-do-tha vò quyeán thuoäc cuûa vua Taàn-tyø-sa-la, vaø chín möôi saùu vaïn na-do-tha Thieân töû coù maët khi Ta laàn ñaàu tieân sau khi thaønh ñaïo, Chuyeån phaùp luaân taïi vöôøn Loäc daõ. Caùc oâng phaûi bieát, gaây nhaân trong quaù khöù traûi qua voâ löôïng kieáp, cuoái cuøng vaãn khoâng maát. Ta trong quaù khöù, nhieàu kieáp tinh caàn tu taäp taát caû nghieäp laønh vaø phaùt nguyeän lôùn, do taâm khoâng heà thoaùi chuyeån neân nay môùi thaønh töïu Nhaát thieát chuûng trí. Vaäy caùc oâng caàn phaûi sieâng naêng tu taäp ñaïo haïnh, khoâng neân bieáng löôøi. Luùc aáy caùc vò Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû nhaän laõnh roài ñaûnh leã lui ra.